Horasan – Aras Vadisinin Kavşak Noktası

Horasan’da günlük hayat; ibadet, tarla işleri ve komşuluk ilişkileri etrafında dönüyor. Merkezdeki camiler, özellikle de büyük cami, sadece ibadet yeri değil; günün nabzının tutulduğu, haberlerin dolaştığı buluşma alanı. Namaz çıkışı sokakta kısa sohbetler, çay ocaklarında uzun muhabbetlere dönüşüyor.

Ziyaret kültürü burada çok güçlü. Güreşken Baba, Horasan Baba, Veli Baba ve diğer ziyaret yerleri, hem inanç hem de manzara açısından özel. Aileler bazen adaklarını yerine getirmek, bazen de sadece içlerini ferahlatmak için bu tepelere çıkıyor. Yanlarında getirdikleri yemekleri paylaşıp saatlerce sohbet ediyorlar.

Düğünler, asker uğurlamaları, sünnet törenleri ve bayramlar ise ilçenin en renkli zamanları. Sokaklarda davul-zurna sesleri yükseliyor, kadınlar günler öncesinden yemek ve tatlı hazırlıyor. Misafire kapı açmak, çay ikram etmek ve sofrayı paylaşmak Horasan’da hâlâ çok doğal bir refleks.

Horasan’da aktiviteler, kalabalık tur paketlerinden çok daha sade ama gerçek. Önce merkez sokaklarında dolaş; cami çevresi, küçük dükkânlar, istasyon ve çay ocakları ilçenin kalbini gösteriyor. Bir çay molası verip insanları izlemek bile başlı başına bir deneyim.

Aras vadisi boyunca kısa yürüyüşler yapabilir, çevredeki köylere uzayan yolları takip edebilirsin. Yaz aylarında açık hava fotoğrafçılığı, kışın ise kar manzaraları çok etkileyici. Horasan’ı aynı zamanda çevredeki ilçelere yapılacak geziler için bir üs gibi düşünebilirsin; gündüz Pasinler, Narman veya Erzurum merkeze gidip akşam tekrar Horasan’a dönmek mümkün.

1 günlük Horasan: Merkez & ziyaret tepesi

Sabah ilçe merkezinde kahvaltı et, sonra cami çevresinde ve çarşıda dolaş. İstasyona uğrayıp geçen trenleri izlemek güzel bir ara. Öğle sonrası yakın bir ziyaret yerine – örneğin Horasan Baba veya Güreşken Baba – çıkıp manzaraya bak. Akşam tekrar merkeze dön, bir lokantada ev yemekleri dene ve günü çayla kapat.

2 günlük rota: Yazılıtaş ve köyler

İlk gün merkez, ziyaret yeri ve ilçe içini tanımaya ayır. İkinci gün Yazılıtaş yönüne git; Urartu yazıtını gör, çevrede kısa yürüyüşler yap. Yol üzerinde Arpaçayır, Mollaahmet, Hızırilyas gibi köylerde kısa molalar ver, köy hayatını gözlemle. Piknik için küçük atıştırmalıklar almayı unutma.

Genel ipuçları

• Yakıtını merkezde tamamla; kırsalda istasyonlar arası mesafe uzun olabilir.
• Kışın yola çıkmadan önce hava ve yol durumunu mutlaka sor.
• Gece geç saatte varacaksan önceden otelinle iletişime geçip geliş saatini haber ver.

Horasan henüz tur kalabalıklarıyla dolu değil; bu da onu hassas ve özel kılıyor. Piknik alanlarında, ziyaret tepelerinde veya köy yollarında gördüğün her şeyi olduğu gibi bırakmaya çalış; çöpünü mutlaka yanında geri götür. Özellikle küçük köylerde çöp sistemi sınırlı olduğu için atılan her paket uzun süre kalabiliyor.

Alışverişte ve yemek seçiminde yerel işletmeleri tercih et. Küçük lokantalar, aile pansiyonları ve yöre insanının sattığı ürünler, harcadığın paranın ilçede kalmasına yardımcı oluyor. Fotoğraf çekerken insanlara kibarca sormak, çocukların yüzünü izinsiz paylaşmamak da bu saygının bir parçası.

• Yol üstü keşif sevenler: Ankara–Kars, Erzurum–Ağrı gibi uzun rotaları planlayanlar için gerçek bir mola noktası.
• Kültür & inanç meraklıları: Horasan erenleri, türbeler ve ziyaret yerleri manevi bir derinlik sunuyor.
• Fotoğrafçılar: Raylar, yol, bozkır, köyler ve kış manzaraları çok güçlü kompozisyonlar yaratıyor.
• Yavaş seyahat edenler: İki gün boyunca sadece izlemek, dinlemek ve not almak isteyenler için mükemmel.
• Aileler: Çocuklara gerçek köy hayatını ve küçük bir Anadolu ilçesini göstermek için güvenli ve sakin bir adres.

Horasan mutfağı, Doğu Anadolu’nun genel havasını taşıyor: sıcak çorbalar, etli yemekler, bol ekmek ve sınırsız çay. Özellikle soğuk günlerde mercimek çorbası, etli tencere yemekleri ve fırından yeni çıkmış ekmek çok iyi geliyor. Gün içinde küçük lokantalarda „ev yemeği“ bulmak sık rastlanan bir durum.

Börek, poğaça, ev yapımı çörekler ve tatlılar da çay saatinin vazgeçilmezleri. Zamanla turkeyregional.com’da Horasan ve Erzurum mutfağından özel tarifler, küçük hikâyeler ve belki her tarif için ayrı bir şarkı bulacaksın – ama şimdilik en iyi tarif, bir masaya oturup günü yaşayan insanlarla aynı yemeği paylaşmak.

Horasan’ın doğası ilk bakışta sade görünebilir; ama gözün açıldıkça detaylar çoğalıyor. Ufka doğru uzayan trafiksiz yollar, rayların çizdiği düz çizgiler, mevsime göre renk değiştiren tarlalar ve tepeler… Sabah erken saatlerdeki sessizlik, akşam ışıklarının birer birer yanması, ince bir melodi gibi akılda kalıyor.

Yürüyüş için yüksek teknik rota zorunluluğu yok; çoğu zaman küçük toprak yolları takip etmek yeterli. Bir tepeye çıkıp hem Aras vadisini hem de ilçeyi aynı karede görmek, Horasan’ın aslında ne kadar geniş bir nefes alanı sunduğunu fark ettiriyor.

Horasan’daki en canlı dönemler çoğu zaman dini bayramlar, düğünler ve asker uğurlamaları. Ramazan ve Kurban Bayramı’nda ilçeye dışarıdan aileler gelir, sokaklar bayramlık giysiler, çocuk gülüşleri ve bayram ziyaretleriyle canlanır. Evlerde büyük sofralar kurulur, misafir eksik olmaz.

Köylerde zaman zaman küçük panayır havasında etkinlikler, yöresel güreşler ya da köy şenlikleri düzenlenebiliyor. Net tarihler her sene değiştiği için Horasan’da bulunduğun dönemde muhtarlığa, belediyeye veya yerel sosyal medya hesaplarına göz atmak iyi bir fikir.

• Urartu dönemi: Yazılıtaş çevresindeki yazıt, bölgenin antik çağda da önemli bir konumda olduğunu gösteriyor.
• Ortaçağ: Türk grupları ve Selçuklularla birlikte bölge, Anadolu ile doğu komşuları arasındaki geçiş hattının bir parçası haline geliyor.
• Osmanlı dönemi: Horasan ve çevresi, kırsal yapısını korurken askerî ve lojistik açıdan stratejik konumuyla öne çıkıyor.
• 20. yüzyıl: Erzurum–Kars yolu ve demiryolu hattının güçlenmesiyle birlikte Horasan, geçiş ve mola noktası olarak daha görünür hale geliyor.
• İlçe statüsü: Cumhuriyet döneminde Horasan, Erzurum’un ilçelerinden biri olarak idari yapısını pekiştiriyor.
• Günümüz: Kırsal hayat, yolculuklar ve manevi ziyaretler aynı coğrafyada, aynı hikâyenin farklı sayfaları olarak yaşanmaya devam ediyor.

Horasan’da „gizli cennet“ dendiğinde akla ilk gelen yerlerden biri Yazılıtaş. Ne dev bir ziyaretçi merkezi var ne de kalabalık otobüsler… Ama kayaya kazınmış o eski satırların yanında dururken, zamanın başka bir hızla aktığını hissediyorsun. Arka planda bozkır, hafif bir rüzgâr ve kendi ayak seslerin.

Bir diğer gizli güzellik ise farklı ziyaret tepeleri. Hem manzara hem de sessizlik açısından çok özeller. Güreşken Baba, Horasan Baba ya da daha küçük adak yerlerine çıktığında, aşağıdaki vadiyi izlerken kendi içinden geçenleri toplamak için de iyi bir fırsat buluyorsun. Hızırilyas, Güzelyayla, Arpaçayır gibi köyler de sakinlik ve fotoğraf için ideal duraklar.

İlçede anlatılan efsanelerden biri, ağır bir yüreğe sahip yolcuya dair. Rivayete göre kişi, bir ziyaret tepesine yakın bir yerde uyuyakalmış. Rüyasında „Dertlerinin vadisinde kalma, ışığın olduğu yere yürü“ diyen bir ses duymuş. Uyandığında sabah ışığının vadiye alışılmadık bir şekilde vurduğunu görmüş ve o günden sonra hayatındaki pek çok kararı daha cesur vermeye başlamış.

Başka bir efsane Yazılıtaş’la ilgili. Taştaki yazıların sadece bir kralın emri değil, aynı zamanda başka bir zamana açılan kapı olduğu söyleniyor. Gün batımına yakın, uzun uzun baktığında geçmişten gelen yolcuların gölgelerini gördüğünü iddia edenler var. Bilimsel bir ispat gerekmiyor; atmosferin kendisi zaten insanın hayal gücünü dürtüyor.

Yerel söylencelerden biri, sürüsünü kaybeden bir çobanın hikâyesini anlatır. Kırkgözeler civarında sürüsünü bulamayan çoban, gece boyu dua etmiş. Sabah olduğunda, hayvanlarını tepelerin arasında rüzgârdan korunmuş bir yerde toplu halde bulmuş. O günden sonra bu bölgenin korunmuş bir „sığınak“ olduğuna inanıldığı söylenir.

Ayrıca Horasan adının, uzaklardaki tarihî Horasan bölgesine gönderme yaptığı yönünde anlatılar da var. Kimileri buradan gelip geçen eski yolcuların, türkülerin ve hikâyelerin isimde iz bıraktığını söyler. Tarih kitapları bu bağlantıyı net yazmasa da, ilçeye farklı bir hava kattığı kesin.

Horasan’da iklim tam bir iç Anadolu / Doğu Anadolu karışımı: uzun, soğuk ve karlı kışlar; kısa ama canlı ilkbahar ve sonbahar; nispeten serin yaz akşamları. Kış aylarında yollar zaman zaman buzlu ve karlı olabiliyor, ama manzara da bir o kadar etkileyici.

Rahat gezmek için en uygun dönem genelde Mayıs–Ekim arası. İlkbaharda yeşil tonlar baskın, yaz sonunda sarı ve altın rengi öne çıkıyor. Sonbaharda ise berrak hava ve hafif serinlik, fotoğraf ve kısa yürüyüşler için çok ideal.

Kısa ilçe manzarası yürüyüşü

Merkezden başlayıp hafifçe tepelere doğru çıktığın 30–45 dakikalık bir yürüyüş, hem ilçeyi hem de Aras vadisini aynı kadraja almanı sağlıyor. Özellikle gün batımında renkler çok güzel.

Yazılıtaş yönünde yarım günlük keşif

Aracınla belli bir noktaya kadar gidip oradan toprak yolları takip etmek, hem yazıt çevresini hem de köy manzaralarını daha yakından görmene imkân veriyor. Yanına mutlaka su, şapka ve rahat ayakkabı al.

İlçe merkezindeki ana caddeler asfalt ve nispeten düz; ancak kaldırımlar her zaman eşit yükseklikte değil ve yer yer küçük engeller olabiliyor. Resmi binalarda ve bazı büyük işletmelerde rampa görmek mümkün, küçük dükkânların çoğunda ise girişte basamak bulunuyor.

Engelli dostu oda veya asansör gibi özellikler arıyorsan, konaklama rezervasyonundan önce telefonla detay sormak en sağlıklısı. Merkezde kalmak, günlük ihtiyaçlar için ekstra konfor sağlıyor.

Horasan, engelli gezginler için ulaşılmaz değil; ama büyük şehirler kadar sistematik bir altyapı da beklememek gerekiyor. Mesafeler kısa olduğu için merkezdeki önemli noktalar birbirine yakın; bu da planlamayı kolaylaştırıyor.

Toplu taşıma araçları her zaman tam erişilebilir değil; bu yüzden mümkünse taksi ya da özel transfer ayarlamak daha konforlu. İlçe içinde sağlık ocağı ve eczaneler mevcut, daha kapsamlı hastane ihtiyaçları için Erzurum’a gitmek gerekebiliyor.

• Tepeden ilçe manzarası: Horasan merkez, raylar ve yolun aynı kareye girdiği anlar, özellikle akşam ışığında çok etkileyici.
• İstasyon & tren hattı: Rayların uzayıp gittiği noktalar, yol ve bozkırın birleştiği kareler için ideal.
• Yazılıtaş: Yazıt, kaya dokusu ve arkadaki geniş manzara, geniş açılı fotoğraflar için çok uygun.
• Hızırilyas, Güzelyayla gibi köyler: Köy yaşamı, hayvanlar, tarlalar ve eski evler, doğal kareler sunuyor.

İlçede temel sağlık hizmeti veren kurumlar ve eczaneler bulunuyor. Daha kapsamlı tetkik veya tedavi için çoğu zaman Erzurum’daki büyük hastanelere yönlendiriliyorsun. Türkiye genelinde acil durum numarası 112; ambulans, itfaiye ve polis için merkezi bir hat.

Kış aylarında buzlanma nedeniyle kayma riskine karşı sağlam tabanlı ayakkabı giymek önemli. Kırsal alanlara çıkarken telefonunun şarjının dolu olmasına, gerekiyorsa konakladığın yere nereye gittiğini söylemeye dikkat et.

Horasan’da günlük ihtiyaçlar için küçük marketler, fırınlar, kasaplar ve çeşitli dükkânlar bulabilirsin. Belirli günlerde kurulan pazarlar, sebze-meyve ve yerel ürün almak için güzel bir fırsat. En güncel pazar günlerini konakladığın yere sorarak öğrenebilirsin.

Türkiye’nin pek çok yerinde olduğu gibi, dükkân ve lokanta önünde seni nazikçe içeri davet eden esnaf görebilirsin. Bu, çoğu zaman samimi bir misafirperverlik ve müşteri çağırma biçimi. Eğer ilgi duymuyorsan gülümseyerek „Sağ olun, sonra bakarım“ demen yeterli. Nadir de olsa fazla ısrarcı bir yaklaşım hissedersen, sakin ama net bir „Hayır, teşekkür ederim“ diyerek uzaklaşman en iyi yöntem.

Horasan ismi, pek çok kişiye önce uzaklardaki büyük tarihî bölgeyi hatırlatıyor. Haritada bu adla karşılaştığında, Doğu Anadolu’daki bu ilçe sanki daha da gizemli bir kimlik kazanıyor – hem çok yerel hem de ismiyle büyük bir coğrafyaya selam veren bir yer.

Bir başka ilginç görüntü de şu: Yolda günlerdir olan bir tır şoförü, merkezde küçük bir lokantanın önünde mola veriyor; bir yanda uzun yol hikâyeleri, diğer yanda kapının önündeki sobanın başında çayını içen ilçe sakini… Dünyanın farklı hızlarda akmasının ne demek olduğunu burada aynı anda görüyorsun.

• Horasan merkez & büyük cami: Günlük hayatın kalbi; çarşı, cami ve çay ocaklarıyla birlikte ilçeyi en iyi burada hissedersin.
• Ziyaret yerleri (Güreşken Baba, Horasan Baba, Veli Baba vb.): Manzara ve manevi atmosferi bir arada sunan tepeler.
• Yazılıtaş (Urartu yazıtı): Kaya üzerindeki eski yazı ve etrafındaki sessizlik, tarihle baş başa kalmak için çok özel.
• Aras vadisi manzara noktaları: Yol ve rayların eşlik ettiği geniş ufuk fotoğrafları için ideal.
• Arpaçayır, Hızırilyas, Mollaahmet gibi köyler: Gerçek köy yaşamını ve Doğu Anadolu atmosferini görmek için birebir.

• Yazılıtaş çevresi: Urartu yazıtı, kaya dokusu ve geniş manzaranın buluştuğu sade ama etkileyici bir nokta.
• Ziyaret tepeleri: Daha az bilinen küçük türbe ve ziyaret yerleri, sessizlik ve manzara için harika duraklar.
• Hızırilyas köyü: Fotoğraf için çok uygun, sakin ve geniş ufuklu bir köy.
• Kırkgözeler ve Güzelyayla civarındaki patikalar: Kalabalıktan uzak, doğayla baş başa yürüyüşler için birebir.

Horasan’a nasıl gidilir?

En pratik yol, Erzurum–Kars karayolu üzerinde otobüs, minibüs ya da özel araç kullanmak. Ayrıca tren hattında da Horasan durağı var; demiryoluyla seyahat sevenler için güzel bir alternatif.

Horasan’da yaklaşık kaç kişi yaşıyor?

İlçenin genel nüfusu, merkez ve mahallelerle birlikte 35–40 bin bandında. Yapı itibarıyla orta ölçekli, kırsal ağırlıklı bir ilçe.

Horasan’da kaç mahalle var?

Resmî kayıtlara göre Horasan ilçesine bağlı 87 mahalle bulunuyor. Bir kısmı merkezle iç içe, bir kısmı ise köy yapısında.

Horasan turistler için güvenli mi?

Horasan sakin ve gündelik hayatın ağır bastığı bir yer. Normal seyahat dikkatini koruduğun sürece güvenli bir atmosferi var.

Sadece yoldan geçerken durmaya değer mi?

Evet. Sırf merkezde kısa bir yürüyüş, bir ziyaret tepesine çıkış veya Yazılıtaş’a küçük bir kaçamak bile yolculuğunu daha unutulmaz kılıyor.

• Horasan Merkez: Camiler, çarşı, istasyon, atölyeler ve küçük otellerle ilçenin nabzının attığı yer.
• Arpaçayır: Tarlalar ve meralarla çevrili, klasik köy atmosferine sahip bir mahalle.
• Yazılıtaş: Urartu yazıtına yakın, tarih ve doğayı bir arada görmek isteyenler için ideal nokta.
• Hızırilyas: Sakin yapısı ve açık ufuk manzarasıyla doğa ve fotoğraf sevenlere hitap eden bir yerleşim.
• Güzelyayla: Adı gibi serin ve ferah, yaz aylarında yüksek plato havasını hissettiren bir mahalle.

• Adnan Menderes: Merkeze yakın, apartmanların ve küçük dükkânların bulunduğu, hareketli bir mahalle.
• Ağıllı: Hayvancılığın öne çıktığı, ahır ve meraların günlük hayatın parçası olduğu kırsal bir yerleşim.
• Akçataş: Tarlalarla çevrili, tepelerin manzarasına sahip sakin bir mahalle.
• Akçatoprak: Tahıl ve yem bitkilerinin yetiştiği, tarım odaklı bir köy-mahalle.
• Alagöz: Geleneksel evlerin ve küçük bahçelerin bulunduğu, sade bir kırsal yerleşim.
• Aliçeyrek: Ufka uzanan tarlaları ve dizi dizi evleriyle tipik bir Horasan köy mahallesi.
• Ardı: Dağınık yerleşimli, çevresi açık alanlarla çevrili, sessiz bir mahalle.
• Arpaçayır: Tarla ve meraların iç içe geçtiği, hayvancılığın güçlü olduğu bir köy.
• A. Aktaş (Aşağı Aktaş): Aktaş bölgesinin aşağı kesiminde, yol kenarına yakın evlerin bulunduğu yerleşim.
• A. Bademözü (Aşağı Bademözü): Bahçeleri ve aile evleriyle, samimi komşuluk ilişkilerinin öne çıktığı bir mahalle.
• A. Çamlıkale (Aşağı Çamlıkale): Yamaçlara yaslanan evleri ve doğayla iç içe yapısıyla dikkat çeken bir yer.
• A. Kızılca (Aşağı Kızılca): Tarlaların ortasında uzanan, sade ve dingin bir köy-mahalle.
• A. Tahirhoca (Aşağı Tahirhoca): Aşağı kesimde yer alan, klasik köy yapısının görüldüğü bir yerleşim.
• Azap: Üç-beş evden başlayıp tarlalara doğru açılan, tam anlamıyla kırsal bir mahalle.
• Bahçe: Adından da anlaşılacağı gibi sebze ve meyve bahçelerinin bulunduğu, yeşilliğiyle öne çıkan bir bölge.
• Bulgurlu: Tahıl üretimi ve unlu mamullerle ilişkili, tarım kokan bir mahalle.
• Camii Kebir: Büyük caminin çevresinde şekillenen, dini ve sosyal hareketliliğin yoğun olduğu merkez mahalle.
• Çamurlu: Geniş tarlalar ve açık alanlarla çevrili, sade bir kırsal yerleşim.
• Çayırdüzü: Çayır ve meraların baskın olduğu, hayvanların sıkça görüldüğü bir mahalle.
• Çiftlik: Adı gibi çiftlik yaşamının belirgin olduğu, ahırlar ve tarlalarla karakterize edilen bir yer.
• Dalbaşı: Vadi ile tepelerin kesiştiği noktada yer alan, manzarasıyla öne çıkan bir köy.
• Danişment: Tarihî göndermeli ismine rağmen, bugün sakin köy hayatının sürdüğü bir mahalle.
• Değirmenler: Geçmişteki değirmen kültürünü hatırlatan, çevresinde tarım yapılan bir yerleşim.
• Dikili: Aba gibi uzanan tarlalarla çevrili, dağınık yapılı bir kırsal mahalle.
• Döllek: Küçük ev gruplarının ve geniş tarlaların bir arada olduğu, sessiz bir köy.
• Dönertaş: Kaya ve toprak dokusunun birlikte görüldüğü, doğayla baş başa kalabileceğin bir mahalle.
• Eğertaşlar: Tepelerin eteklerinde, açık manzaralı bir yerleşim.
• Esentepe: Yüksekçe konumu ve temiz havasıyla, adını tam karşılayan bir mahalle.
• Fatih Sultan Mehmet: Daha yeni yapılar ve apartmanların bulunduğu, ailelerin yoğun yaşadığı bir yerleşim.
• Gerek: Sakin sokakları ve çevresindeki tarlalarla, tam anlamıyla „klasik köy“ hissi veren bir mahalle.
• Gündeğer: Güne yayılan tarla işleri ve yavaş tempolu köy hayatıyla tanınan bir yerleşim.
• Güzelyayla: Yazın serin, manzaralı ve ferah bir ortam sunan yüksek plato mahallesi.
• Hacıahmet: İsmini taşıdığı şahsın hatırasıyla anılan, geleneksel hayatın sürdüğü kırsal bir yer.
• Hacıhalil: Küçük merkezli, çevresi ekili alanlarla kaplı, dingin bir mahalle.
• Harçlı: Tarlalar, meralar ve sade evlerin bir araya geldiği bir kırsal yerleşim.
• Hasanbaba: Adını yerel bir inanç veya kişiyle ilişkilendiren, ziyaret kültürüyle de anılan bir mahalle.
• Hasanbey: Az sayıda evin ve güçlü komşuluk bağlarının olduğu, samimi bir köy-mahalle.
• Haydarlı: Günün büyük kısmının tarla işlerinde geçtiği, klasik Doğu Anadolu köylerinden biri.
• Hızardere: Dere yatağı veya vadi boyunca uzanan, doğa ile iç içe bir yerleşim.
• Hızırilyas: Açık ufuklu konumu, tarlaları ve köy dokusuyla sakin bir mahalle.
• İğdeli: Tepeler ve ekili alanlar arasında yer alan, küçük bir köy yerleşimi.
• İncesu: Tarımsal faaliyetlerin ön planda olduğu, sade ve sakin bir mahalle.
• İnönü: Daha planlı yerleşimi ve apartmanlarıyla, merkezle bağlantısı güçlü bir mahalle.
• Kadıcelal: Tarihî çağrışımı olan ismi ve köy yapısıyla dikkat çeken bir yerleşim.
• Kalender: Yılın ritminin mevsimlerle belirlendiği, tarlalarla çevrili sakin bir mahalle.
• Karabıyık: Tepelerle çevrelenmiş, sessiz ve doğayla iç içe bir kırsal yerleşim.
• Karacaören: Geleneksel evlerin ve tarım arazilerinin yan yana görüldüğü bir köy-mahalle.
• Karaçuha: Bozkır dokusunun belirgin olduğu, sade ve doğal bir mahalle.
• Karapınar: Adının çağrıştırdığı gibi, su veya kaynakla ilişkili geçmişi olan küçük bir yerleşim.
• Kaynanca: Tarlalar, küçük evler ve kırsal sessizliğin hâkim olduğu bir mahalle.
• Kazım Karabekir: Modern konutların, dükkânların ve günlük hayatın bir arada aktığı yoğun bir mahalle.
• Kemerli: Kırsal dokusu ve etrafındaki arazilerle tipik bir Doğu Anadolu köyü görünümünde.
• Kepenek: Hayvancılığın belirgin olduğu, açık alanların geniş yer kapladığı bir mahalle.
• Kırık: Tepelerin arasında, küçük bir yerleşim çekirdeği etrafında toplanmış evleriyle sade bir köy.
• Kırkdikme: Geniş araziler ve yayla hissi veren alanlarla çevrili bir kırsal yerleşim.
• Kırkgözeler: Uzaklara doğru açılan manzarasıyla, yürüyüş ve fotoğraf için hoş bir mahalle.
• Kırklar: İsmiyle tarihî/ruhani çağrışımlar yapan, pratikte ise tipik köy yaşamının sürdüğü bir yerleşim.
• Kızlarkale: Adıyla eski hikâyeleri çağrıştıran, tarlalar ve köy evleriyle çevrili bir mahalle.
• Küçükkonak: Az sayıda evden oluşan, küçük ve samimi bir köy-mahalle.
• Kükürtlü: Jeolojik özellikleri çağrıştıran ismiyle, doğanın içinde yer alan bir yerleşim.
• Mollaahmet: Geleneksel dokusu, tarlaları ve köy hayatıyla öne çıkan bir mahalle.
• Mollamelik: Benzer şekilde tarım ve hayvancılığın belirgin olduğu, sessiz bir köy-mahalle.
• Muratbağı: Çevresindeki ekili alanlar ve küçük yerleşim çekirdeğiyle, tam bir kırsal görüntü sunuyor.
• Mümtaz Turan: Yerleşimin, apartmanların ve günlük koşuşturmanın daha belirgin olduğu bir mahalle.
• Pınarlı: Kaynak ve su alanlarıyla ilişkili, tarlalar arasında konumlanan bir yerleşim.
• Pirali: Az nüfuslu, doğayla iç içe, sakin bir köy-mahalle.
• Pirhasan: İsmiyle yerel bir şahsiyeti veya inancı çağrıştıran, tarım ağırlıklı bir mahalle.
• Saçlık: Tarlalar ve otlakların geniş alan kapladığı, sade bir kırsal yerleşim.
• Sekman: küçük bir yerleşim çekirdeği, tarlalar ve kırsal sessizlikle çevrili sakin bir mahalle.
• Şerefiye: Klasik köy düzeni, küçük evler ve tarla işleriyle gündelik hayatın aktığı bir yerleşim.
• Şeyhyusuf: İsmiyle dini/ruhani bir geçmişi çağrıştıran, pratikte ise sade köy hayatı süren bir mahalle.
• Tavşancık: Adı gibi küçük ve sevimli, etrafında geniş açık alanların bulunduğu bir köy-mahalle.
• Teknecik: Evlerin az, doğanın çok olduğu, sessiz ve sakin bir yerleşim.
• Velibaba: Yerel bir isimle anılan, tarlalar ve küçük evlerle çevrili kırsal bir mahalle.
• Yarboğaz: Dar geçit ya da boğaz hissi veren konumuyla, manzarası dikkat çeken bir yerleşim.
• Yaylacık: Özellikle yaz aylarında canlanan, yüksekçe konumu ve serinliğiyle sevilen bir mahalle.
• Yazılıtaş: Urartu yazıtına yakınlığıyla bilinen, tarih ve doğa meraklılarının ilgisini çeken bir yerleşim.
• Recep Tayyip Erdoğan: Yeni yerleşim alanlarının ve apartmanların bulunduğu, ailelerin yoğun yaşadığı bir mahalle.
• Yeşildere: Yeşil alanların daha belirgin olduğu, dere ve tarlaların yan yana görüldüğü bir mahalle.
• Yeşilöz: Adı gibi çevresi daha yeşil, doğa ile iç içe bir yerleşim.
• Iğırbığır: İsmiyle merak uyandıran, sakin ve tamamen kırsal bir köy-mahalle.
• Yıldıran: İlçenin dış halkasında yer alan, tarlalar ve meralarla çevrili bir yerleşim.
• Y. Bademözü (Yukarı Bademözü): Daha yüksek konumdaki Bademözü bölümü; manzarası ve serinliğiyle öne çıkıyor.
• Y. Horum (Yukarı Horum): Yukarı kesimde, geniş görüş açısı sunan, doğa ile baş başa kalabileceğin bir mahalle.
• Y. Tahirhoca (Yukarı Tahirhoca): Tahirhoca bölgesinin üst kısmında, tepelerle çevrili sakin bir yerleşim.
• Yürükatlı: Yerleşik hayatın yanında göçebe kültürünü hatırlatan ismiyle, meraların içinde konumlanan bir mahalle.
• Yüzören: Dalgalı araziler ve tarlalarla çevrili, ufuk çizgisinin geniş olduğu bir kırsal yerleşim.