Alaçam (Samsun) – Karadeniz kıyısı, Geyikkoşan plajı & yeşil vadiler

Şarkı: Alaçam – Dalgaların Kalbe Dokunduğu Yer

Karadeniz kıyısındaki Alaçam ilçesi için hazırlanan bu modern, epik-romantik Türkçe şarkı; Geyikkoşan sahili, Kızlan Yaylası, ormanlar, dereler ve sakin köyleri aynı hikâyede buluşturuyor. Şarkı, hem yaz akşamlarının hafifliğini hem de Alaçam’ın doğaya dayanan güçlü karakterini hissettiriyor.

Video: Alaçam – Karadeniz kıyısında bir ilçe

Bu tanıtım videosu, Alaçam ilçesinin Karadeniz kıyısındaki konumunu, sahil şeridini, yerleşim alanlarını, nehir vadilerini, tarlaları ve günlük yaşamdan kesitleri gösteriyor. İlçeye genel bir bakış için ideal.

Alaçam ilçesi hakkında

Alaçam, Samsun ilinin batısında, Sinop yönüne giden kıyı yolunda yer alan yeşil ve sakin bir Karadeniz ilçesidir. Kuzeyde Karadeniz, güneyde ormanlar ve tepeler, arada ise tarlalar, dereler ve köyler bulunur. İlçede sahil boyunca kıyı yerleşimleri uzanırken, iç taraflarda tarım ve hayvancılık hâlâ günlük hayatın önemli parçasıdır.

Yaklaşık 25.000 civarında nüfus ve geniş yüzölçümü ile Alaçam hiçbir zaman kalabalık bir tatil merkezi gibi hissettirmez; daha çok ferah, yavaş ve huzurlu bir ilçe izlenimi verir. Sabahları balıkçılar denize açılır, gün içinde tarlalarda çalışma ve şehir içinde küçük esnaf hayatı devam eder, akşamları ise sahiller gün batımı, sohbet ve yürüyüşler için doğal buluşma noktası olur.

İlçe, Geyikkoşan sahili, Kızlan Yaylası, ormanlar, dere vadileri ve panoramik tepeleriyle hem deniz hem doğa arayanlar için güçlü bir seçenek. Alaçam, yoğun turizmden uzak kalmak isteyen, ama Karadeniz’in bütün karakterini hissetmek isteyenler için adeta bir saklı duraktır.

Buraya yakışan bir söz şöyle olabilir: “Alaçam’da dalgalar anlatır, dağlar saklar, kalp ise sessizce dinler.” Bu sayfa da tam olarak bu hissi yansıtmak için hazırlandı.

Tarih & zaman çizelgesi

Bugünkü Alaçam yöresi, antik dönemlerden itibaren yerleşime sahne olmuştur. Uzmanlar, bölgede antik Zaliche/Zaliches yerleşiminin bulunduğunu kabul eder. Daha sonra bölge farklı devletlerin ve idari yapıların egemenliği altına girmiştir – Roma ve Bizans etkisinden Selçuklu ve Osmanlı dönemlerine, oradan da Türkiye Cumhuriyeti’ne uzanan uzun bir tarih vardır.

Cumhuriyet döneminde Alaçam, zamanla çevre köylerin merkezi hâline gelmiş, 1944 yılında Bafra’dan ayrılarak ayrı bir ilçe statüsüne kavuşmuştur. İdari reformlarla köylerin büyük kısmı mahalleye dönüştürülmüş ve günümüzde belediye ile ilçe sınırları büyük ölçüde çakışır hâle gelmiştir.

İlçedeki en özel kurumlardan biri, Alaçam Mübadele Müzesi’dir. Müze, 1923 sonrası Türkiye ile Yunanistan arasındaki nüfus mübadelesini konu alır; göç eden ailelerin fotoğrafları, belgeleri ve eşyaları üzerinden çok duygusal bir hikâye anlatır. Bu yönüyle Alaçam, Karadeniz kıyısında sadece doğa ile değil, hafızayla da bağlantı kurabileceğiniz bir noktadır.

Kültür & gelenekler

Alaçam’da klasik Karadeniz kültürü; çay, sohbet ve paylaşım etrafında şekillenen bir günlük hayatla birleşir. İlçe merkezindeki kahvehaneler, küçük dükkânlar, pazarlar ve cami çevreleri hem haberlerin hem de hikâyelerin dolaştığı yerlerdir.

Düğünler, asker uğurlamaları, dini bayramlar ve yerel şenlikler, insanları bir araya getiren önemli zamanlardır. Halk müziği, özellikle de deniz, hasret, gurbet ve sevda üzerine yazılmış türküler, sık sık duyulur. Fırsat olduğunda horon oynanır; hızlı adımlar, el ele bağlanan halkalar ve tulum ya da kemençe sesleri Alaçam’ın kültürel kimliğinin parçasıdır.

Aktiviteler & deneyimler

Alaçam’da öne çıkan deneyimler sakin ama derindir. Burada kumsalda yürüyebilir, Geyikkoşan’da dalga seslerini dinleyebilir, sahilde piknik yapabilir, dereler boyunca kısa yürüyüşlere çıkabilir ya da köylere uğrayıp günlük yaşamı izleyebilirsin.

Balık tutmak, özellikle Karadeniz kültürünün ayrılmaz bir parçasıdır: Sahilden olta ile, derelerde ya da uygun noktalarda küçük teknelerle balık avlayanları görmek mümkündür. İç kesimlerde ise Kızlan Yaylası ve çevresinde orman gezileri, serin yaz günleri ve kışın kar manzaraları Alaçam’ı dört mevsim cazip kılar.

Doğa & outdoor

Alaçam doğası; Karadeniz kıyısı, akarsular, vadiler, ormanlar ve yaylalarla doludur. İlçe sınırları içinde deniz seviyesinden başlayan yükselti, kısa mesafelerde ormanlık tepelere ve yüksek alanlara kadar çıkar. Bu da hem sahil hem de yayla havasını aynı günde yaşama imkânı sunar.

Geyikkoşan sahili, deniz ve çam ormanının yan yana olduğu özel bir noktadır. Kıyıda kum ve dalga, arkada orman ve gölgelik alanlar yer alır. Kızlan Yaylası ise Alaçam’ın yüksek noktalarından biridir; yazları serin, kışları ise çoğu zaman karla kaplıdır. Sivritepe gibi yüksekliklerden manzara izlemek, Alaçam’ın coğrafyasını bir bakışta hissettirir.

Alaçam’da gezilecek yerler

• Geyikkoşan sahili – kum, dalga ve çam ormanı ile tam bir Karadeniz sahnesi; piknik, yürüyüş ve gün batımı için ideal.
• Alaçam Mübadele Müzesi – Türkiye–Yunanistan nüfus mübadelesini anlatan, göç ve hafıza temalı etkileyici bir müze.
• Kızlan Yaylası – serin yayla havası, ormanlık alanlar ve kışın kar manzaralarıyla doğa severlerin uğrak noktası.
• Sivritepe ve diğer seyir noktaları – deniz, vadiler, tarlalar ve köyleri aynı karede görebileceğiniz panoramik alanlar.
• İlçe merkezi ve tarihi mahalleler – camiler, eski evler, küçük esnaf ve yerel hayatın aktığı sokaklar.

Alaçam’da gizli köşeler (Hidden Gems)

Alaçam’da ana yolların biraz dışına çıktığınızda, çoğu haritada işaretlenmemiş küçük ama unutulmaz köşelerle karşılaşabilirsiniz.

• Geyikkoşan çevresinde küçük koylar – ana plaj bölümünün dışında kalan, daha sakin ve tenha sahil kesimleri.
• Uluçay ve diğer dereler üzerindeki köprüler – su sesi eşliğinde fotoğraf çekmek ve kısa duraklar için ideal noktalar.
• Kızlan, Uzunkıraç, Yukarıelma yakınlarındaki yükseklikler – hem denizi hem iç kesimleri görebileceğiniz doğal seyir terasları.
• Köy meydanları ve asırlık ağaçlar – çınar, ceviz ya da başka büyük ağaçların gölgesinde kurulmuş kahvehaneler ve çeşmeler.

Efsaneler

Alaçam kıyılarında anlatılan bir efsane, Geyikkoşan açıklarında fırtınaya yakalanan bir balıkçının hikâyesinden bahseder. Karanlıkta yönünü tamamen kaybeden balıkçı, tam umudunu yitirmişken kıyıda beliren tek bir ışık sayesinde limana geri döner.

Bazıları bu ışığın, yıllar önce aynı sularda can veren yaşlı bir kaptanın ruhu olduğunu söyler. O günden bu yana kaptanın, zor anda kalan denizcilere yol gösterdiğine inanılır. Bu yüzden fırtınalı gecelerde uzakta bir ışık gördüklerinde, “Kaptan yine nöbette” derler.

Söylenceler & anlatılar

Bir başka anlatıda, Alaçam’ın yukarılarında hiçbir zaman tamamen yapraklarını dökmeyen gizemli bir ağaçtan söz edilir. En sert kışta bile dallarında mutlaka birkaç yaprak kaldığı söylenir. İnsanlar, bu ağacın “pes etmeyen kalpleri” temsil ettiğine inanır.

Bazı köylüler, “Umudunu kaybetme; en soğuk kışın bile dalda bir yaprak kalır” diyerek bu söylenceyi günlük hayata taşır. Böylece ağaç, Alaçam’ın dayanıklılığının sessiz bir sembolü hâline gelir.

Yemek kültürü & lezzetler

Alaçam mutfağı, Karadeniz’in tipik tatlarını taşır: taze balık, sulu yemekler, kuru fasulye, pilav, mısır ekmeği, sebze yemekleri ve ev yapımı tatlılar. Mevsime göre hamsi ve diğer Karadeniz balıkları sofralara gelir, kırsal kesimde ise bahçeden ve tarladan gelen sebzeler ön plandadır.

Evlerde sık sık tencerede pişmiş yemekler, haşlanmış ya da kavrulmuş sebzeler, yöresel börekler ve hamur işleri hazırlanır. Şekerli tatlılar, sütlü tatlılar ve basit ama lezzetli kekler yemekleri tamamlar. Çay, günün her saatinde vazgeçilmezdir.

Restoran uyarısı: Türkiye’de işletmelerin misafirleri kapıda nazikçe içeri davet etmesi çok yaygındır ve normal kabul edilir. Ancak aşırı ısrarcı, fiyat bilgisi net olmayan veya rahatsız edici derecede baskıcı davranan yerler genellikle turist tuzağı olarak görülür. Alaçam’da da kendinizi rahat hissettiğiniz, sakin ve samimi lokantaları tercih etmeniz en keyifli deneyimi sağlar.

Yürüyüş rotaları & doğa yolları

Alaçam’da uzun ve zorlu dağ rotalarından çok, kolay yürüyüşler ve doğa patikaları öne çıkar. Hem sahil hem de iç kesimlerde kısa ama keyifli yürüyüşler yapmak mümkündür.

• Geyikkoşan sahil yürüyüşleri – kumsal, çam ormanı ve dalga sesi eşliğinde düz ve rahat yürüyüş parkurları.
• Kızlan Yaylası çevresi – orman içi patikalar, açıklık alanlar ve kışın kar manzaraları ile hafif yürüyüş rotaları.
• Habilli, Toplu, Uzunkıraç ve Yukarıelma arası yollar – tarlalar ve küçük tepeler arasında uzanan, fotoğraf için çok uygun köy yolları.

İklim & en iyi seyahat zamanı

Alaçam, tipik Karadeniz ikliminin etkisi altındadır. Kışlar genellikle serin ve yağışlı, yazlar ise sıcak ama deniz etkisi sayesinde iç bölgelere göre daha ılımandır. Yıl boyunca bulutlu günler ve ara ara yağmur görmek şaşırtıcı değildir.

İlkbahar ve sonbahar, yürüyüşler, köy gezileri ve yayla ziyaretleri için en ideal dönemlerdir. Doğa yeşilin farklı tonlarına bürünür ve hava sıcaklıkları konforludur. Yaz ayları, denize girmek, sahilde vakit geçirmek ve gün boyu açık havada kalmak için en uygun zamandır. Kışın ise yaylalarda kar, sahilde ise dalgalı deniz farklı bir atmosfer sunar.

Festivaller & etkinlikler

Alaçam’da yıl boyunca çeşitli yerel etkinlikler, köy şenlikleri, spor organizasyonları ve kültürel programlar düzenlenebilir. Ulusal bayramlar – özellikle 19 Mayıs ve 29 Ekim – törenler, resmi konuşmalar ve çeşitli gösterilerle kutlanır.

Tarihler ve içerikler seneden seneye değişebildiği için, seyahat öncesinde belediye, kaymakamlık veya yerel haber kaynaklarından güncel bilgilere bakmak faydalı olacaktır.

Pratik seyahat ipuçları

• Ulaşım: Bafra–Yakakent sahil yolu üzerinden özel araç veya kiralık araçla ulaşım en rahatı.
• Hareketlilik: Kendi aracınız olması, sahil, köyler ve yaylalar arasında rahatça gezebilmek için büyük avantaj sağlar.
• Ekipman: Rahat ayakkabı, hafif yağmurluk, mevsime göre güneş koruması ve fotoğraf makinesi önerilir.
• Dil: Birkaç basit Türkçe cümle, özellikle köylerde iletişimi çok kolaylaştırır.
• Nakit: Küçük işletmelerde ve köylerde çoğunlukla nakit tercih edilir; kart kullanımı daha büyük market ve istasyonlarda yaygındır.

Sürdürülebilirlik & bölgesel katkı

Alaçam’da geçirdiğiniz zamanı yerel pansiyonlar, küçük oteller, lokantalar, kahvehaneler ve pazarlar aracılığıyla değerlendirmeniz, harcadığınız paranın doğrudan ilçe ekonomisinde kalmasına yardımcı olur.

Sahillerde ve ormanlık alanlarda çöp bırakmamak, araçlarla hassas bölgelere girmemek, su kaynaklarını kirletmemek ve yaban hayatına saygılı olmak, sürdürülebilir turizmin temel adımlarıdır. Böylece Alaçam, doğallığını ve sakinliğini uzun yıllar koruyabilir.

Alaçam kimler için ideal?

• Sakinlik arayan çiftler ve yalnız gezginler – kalabalıktan uzak, doğayla iç içe bir ortam isteyenler.
• Aileler – sakin sahiller, güvenli ortam ve doğayla temas arayan çocuklu aileler.
• Fotoğraf meraklıları – deniz, yayla, orman ve köy yaşamını aynı ilçede belgelemek isteyenler.
• Karadeniz roadtrip planlayanlar – Samsun–Sinop hattında gerçek bir mola noktası arayanlar.
• Tarih ve hafıza meraklıları – özellikle Mübadele Müzesi ve göç hikâyeleriyle ilgilenenler.

Erişilebilirlik / konfor

Alaçam’da erişilebilirlik bulunduğunuz mahalleye göre değişir. Yenicami, Alparslan, Fatih veya Karşıyaka gibi merkez mahallelerde nispeten daha düzgün yollar, kaldırımlar ve bazı binalarda rampalar bulunabilir. Köylerde ve yaylalarda ise zemin çoğu zaman stabil olmayan toprak, taş veya eğimli yollar şeklindedir.

Engelli gezginler için bilgiler

Engelli gezginler için Alaçam seyahatini planlarken şu noktalara dikkat etmek faydalıdır:

• Konaklayacağınız tesiste asansör, geniş kapılar ve erişilebilir banyo olup olmadığını önceden sorun.
• Geyikkoşan ve diğer sahillerin otopark ve rampa durumunu, tesis veya yerel kaynaklar üzerinden teyit edin.
• Köy ve yayla yollarında mümkünse yalnız değil, refakatçi ile hareket edin.
• Güncel bilgiler için belediye veya ilçe yetkilileri ile iletişime geçmek ek güven sağlar.

Fotoğraf noktaları

• Geyikkoşan’da gün batımı – deniz, dalgalar ve arkada koyu çam ormanı ile güçlü kontrast.
• Sivritepe ve çevresindeki yükseklikler – Karadeniz, vadiler, tarlalar ve köyleri aynı kadraja alabileceğiniz panoramalar.
• Kızlan Yaylası’nda kış manzaraları – kar altındaki orman, yollar ve ufka uzanan tepeler.
• Köy meydanları – gölgeli ağaçlar altındaki kahvehaneler ve günlük hayat sahneleri için ideal.

Sağlık & acil durum

Alaçam ilçe merkezinde temel sağlık hizmeti veren kurumlar ve eczaneler bulunur. Daha kapsamlı ve uzmanlık gerektiren durumlarda Samsun şehir merkezindeki büyük hastanelere yönlendirme yapılır. Türkiye’de acil durumlar için tek numara 112’dir.

Alışveriş & pazarlar

Alaçam’da büyük alışveriş merkezlerinden ziyade bakkallar, marketler, manavlar ve haftalık pazarlar ön plandadır. Buralarda taze meyve-sebze, yerel ürünler, süt ve süt ürünleri, bakliyat ve günlük ihtiyaçlar kolayca bulunur.

Daha geniş mağaza ve marka yelpazesi için genellikle Samsun şehir merkezine gidilir. Yerel pazarlardan ve küçük esnaftan alışveriş yapmak, ilçenin ekonomisini desteklemenin en etkili yollarından biridir.

İlginç & farklı detaylar

Alaçam’ı ilginç kılan yanlardan biri, aynı gün içinde deniz, tarla, orman ve yayla görme imkânı sunmasıdır. Sabah sahilde yürüyüş yapıp, öğlen tarlalardan geçen bir köy yolunda ilerleyebilir, akşamüstü ise Kızlan Yaylası’na çıkıp serin dağ havasını soluyabilirsiniz.

Ayrıca Mübadele Müzesi’nde, Ege kıyılarından Karadeniz’e uzanan göç hikâyeleri ile karşılaşırsınız. Böylece Alaçam, sadece coğrafi olarak değil; insan hikâyeleri açısından da bir kesişim noktası hâline gelir.

Alaçam’da başlıca yerleşim alanları

• Yenicami – resmi kurumlar, dükkânlar, çarşı ve caminin bulunduğu, ilçe merkezinin kalbi.
• Alparslan – apartmanların, okulların ve hizmetlerin yoğunlaştığı, merkeze bitişik mahalle.
• Fatih – Alaçam’ın modern yüzünü yansıtan, konut ağırlıklı ve canlı bir yerleşim bölgesi.
• Gökçeboğaz – şehir ile doğa arasındaki geçiş noktası; orman ve tarlalara açılan yolların bulunduğu mahalle.
• Karşıyaka – merkezle güçlü bağlantısı olan, konut ve ticaretin bir arada görüldüğü hareketli bir mahalle.
• Geyikkoşan / kıyı kuşağı (Pelitsbükü, Pelitsbüküsekcek vb.) – sahil, orman ve yazlık atmosferiyle öne çıkan kıyı bandı.

Alaçam ilçesindeki tüm mahalleler

Alaçam ilçesi toplam 65 mahalleden oluşur. Aşağıda tüm mahallelerin listesi ve her biri için ileride ayrı sayfa açmaya uygun kısa tanımlar yer alıyor:

• Akbulut – tarlalar ve meyve ağaçlarıyla çevrili, sakin ve küçük bir kırsal mahalle.
• Akgüney – geniş tarım arazileri, hayvancılık ve klasik Karadeniz köy yaşamıyla öne çıkan bölge.
• Alidedebölmesi – tepeler arasında dağınık yerleşimli, doğayla iç içe sakin bir mahalle.
• Alparslan – ilçe merkezine yakın, apartmanların ve hizmetlerin yoğun olduğu kentsel mahalle.
• Aşağı Akgüney – daha aşağı kotta yer alan, tarlalar ve evlerin yan yana olduğu kırsal kesim.
• Aşağıısırganlı – ekili arazilerin ve küçük evlerin bulunduğu, geleneksel tarım mahallesi.
• Aşağıkoçlu – bahçeler, küçük tarlalar ve tek katlı evlerden oluşan sakin bir köy mahallesi.
• Bahşioymağı – dayanışma kültürünün güçlü olduğu, tarımsal üretimin öne çıktığı klasik bir köy.
• Bekiroğlu – meyve ağaçları, tarlalar ve aile işletmeleriyle tipik Karadeniz kırsalı.
• Çeşme – adından da anlaşılacağı gibi, çevresinde çeşme veya su kaynağı bulunan köy merkezi.
• Demircideresi – dere yatağı boyunca uzanan, yeşil ve gölgeli alanlarıyla dikkat çeken mahalle.
• Doğankent – tarlalar, evler ve yolların birleştiği, ilçenin önemli kırsal yerleşimlerinden biri.
• Doyran – geniş tarım arazilerine sahip, sakin ve üretim odaklı köy mahallesi.
• Esentepe – yüksekçe konumu sayesinde temiz hava ve manzara sunan yerleşim alanı.
• Etyemez – geleneksel tarım ve hayvancılığın ağırlıkta olduğu, küçük ve sakin mahalle.
• Fatih – apartmanların, okulların ve günlük hizmetlerin yoğunlaştığı modern konut bölgesi.
• Göçkün – dağınık evlerden, tarlalardan ve yeşil alanlardan oluşan tipik bir köy mahallesi.
• Gökçeağaçoymağı – ağaçlık alanları ve doğal dokusuyla dikkat çeken, ormana yakın yerleşim.
• Gökçeboğaz – vadiler, küçük dereler ve ormanlarla çevrili, manzaralı bir mahalle.
• Gülkaya – kaya ve yamaçların hâkim olduğu, doğa manzarası güçlü bir kırsal alan.
• Gültepe – tepe üzerinde kurulmuş, ufka bakan evleriyle öne çıkan yerleşim.
• Gümüşova – güneş ışığında tarlaların gümüş gibi parladığı, açık ve ferah bir tarım bölgesi.
• Güvenli – küçük, sakin ve herkesin birbirini tanıdığı güvenli köy mahallesi.
• Habilli – tarım, hayvancılık ve köy kültürünün canlı olduğu, geleneksel bir yerleşim.
• Harmancık – harman yerleri ve buğday tarlalarıyla anılan, güçlü tarımsal geçmişe sahip mahalle.
• İncirli – incir ağaçları ve bahçeleriyle takip edilen, meyve üretimi güçlü köy mahallesi.
• Kadıköy – tarihî dokusu, camisi ve köy meydanıyla klasik bir Karadeniz köyü.
• Kalıkdemirci – el emeği, tarım ve basit zanaatkârlığın bir arada görüldüğü kırsal yerleşim.
• Kapaklı – tepeler ve tarlalar arasında konumlanmış, ufku açık ve sessiz bir mahalle.
• Karaçukur – küçük vadiler ve çukurluk alanlarla çevrili, yeşil ve gölgeli bir yerleşim.
• Karahüseyinli – adını taşıyan aile/soy ile anılan, geleneklerine bağlı kırsal mahalle.
• Karlı – özellikle kışın kar alan bölgeleriyle bilinen, yüksek ve serin konumlu yerleşim.
• Karşıyaka – merkezle iç içe geçmiş, apartmanların ve dükkânların bulunduğu hareketli mahalle.
• Kışlakonak – geçmişte kışlak olarak kullanılan, bugün sakin yaşamın sürdüğü köy mahallesi.
• Kızlan – Kızlan Yaylası’na yakın, orman ve tarım alanlarının iç içe geçtiği kırsal yerleşim.
• Killik – küçük evler, tarlalar ve hayvancılıkla şekillenmiş, huzurlu bir köy ortamı.
• Köseköy – klasik köy meydanı, camisi ve çevresindeki tarlalarla tipik Anadolu köyü.
• Madenler – ismindeki “maden” vurgusuna rağmen günümüzde daha çok tarım ve ormanla anılan mahalle.
• Ortaköy – konumu itibarıyla çevredeki köyler için ortak bir buluşma noktası işlevi gören yerleşim.
• Örenli – çevresinde eski yerleşim izleri bulunduğu düşünülen, doğayla iç içe sakin mahalle.
• Pelitsbükü – kıyı veya dere ağzına yakın, suya ve doğaya yakın konumu ile bilinen mahalle.
• Pelitsbüküsekcek – Pelitsbükü’nün devamı niteliğinde, sahil ve kırsal dokuyu birleştiren yerleşim.
• Sancar – tarlalar, bahçeler ve küçük evlerin yer aldığı, geleneksel köy karakteri taşıyan mahalle.
• Sarılık – yazın sararan ekin tarlalarıyla, adını doğrudan doğadan alan bir bölge.
• Soğukçam – çam ağaçları ve serin havasıyla tanınan, ormana yakın ve gölgeli bir mahalle.
• Şirinköy – “şirin” adına yakışır şekilde, küçük, düzenli ve samimi bir köy yerleşimi.
• Taşkelik – taşlı ve sert zemine sahip, sağlam evlerin bulunduğu kırsal mahalle.
• Tefekli – tarımsal üretimle geçinen, küçük tarlalar ve sakin sokaklardan oluşan köy.
• Tepebölmesi – tepe üzerinde kurulu, geniş manzaraya sahip, orman ve tarla sınırındaki mahalle.
• Terskırık – kıvrımlı yolları ve engebeli arazisiyle öne çıkan, doğa içinde sakin bir yerleşim.
• Toplu – toplu yerleşim düzeni ve küçük merkez alanıyla dikkat çeken köy mahallesi.
• Umutlu – adı gibi umut dolu; genç ailelerin ve tarımsal üretimin bir arada görüldüğü mahalle.
• Uzunkıraç – uzun otlak ve meralarıyla, açık ve rüzgârlı tepeler üzerinde kurulu bir yerleşim.
• Vicikler – çok küçük ve sakin, birkaç ev ve tarladan oluşan, sessiz bir kırsal mahalle.
• Yakacık – ulaşım açısından avantajlı, ana yollara yakın konumlu bir köy mahallesi.
• Yenicami – ilçe merkezinin kalbi; cami, çarşı, resmî kurumlar ve yoğun yaya hareketi bu mahallede toplanır.
• Yenice – zamanla gelişmiş, bahçeli evlerin ve küçük dükkânların olduğu yerleşim alanı.
• Yeniköy – adından da anlaşılacağı gibi daha yeni yerleşim düzenine sahip, büyüyen bir köy.
• Yeşilköy – bol ağaç, bahçe ve çayırların bulunduğu, gerçekten çok “yeşil” bir köy mahallesi.
• Yoğunpelit – yoğun ağaç örtüsü ve orman dokusuyla, doğa severler için etkileyici bir alan.
• Yukarıelma – daha yüksek kotta, meyve ağaçları ve manzaralı noktalarla öne çıkan mahalle.
• Yukarıısırganlı – Isırganlı’nın üst kısmı; tepeler, tarlalar ve dağınık evlerle tipik kırsal atmosfer sunar.
• Yukarıkoçlu – Koçlu’nun üst kesiminde, daha serin ve rüzgârlı tepelerde kurulu mahalle.
• Yukarısoğukçam – Soğukçam’ın yukarı bölümleri; yoğun orman, serin hava ve sakinlik ile dikkat çeker.
• Zeytin – zeytin ağaçlarıyla anılan, meyve ağaçları ve bahçelerin yoğun olduğu kırsal mahalle.

Video: Kızlan Yaylası – Alaçam’da doğa & kış manzaraları

Bu drone videosu, Alaçam ilçesindeki Kızlan Yaylası’nı; ormanları, tepeleri, karla kaplı yolları ve sessiz yayla evlerini gösteriyor. Böylece Alaçam’ın, deniz kıyısından yaylaya uzanan doğal zenginliği tek karede daha iyi anlaşılabiliyor.