Pütürge: Dağların arasında yavaşlayan bir Anadolu durağı

Pütürge’de kültür, takvimle birlikte akar. İlkbahar ve sonbahar, hem tarlaların hareketli olduğu hem de düğünlerin daha sık yapıldığı dönemlerdir. Aileler, özellikle yurtiçinde veya yurt dışında çalışanlar memlekete döndüğünde büyük köy düğünleri yapılır; davul-zurna eşliğinde bütün mahalle meydanda toplanır.

Birçok evde hâlâ tandırda ekmek yapılır, kışlıklar birlikte hazırlanır, reçeller ve kurutmalıklar imece usulü hazırlanır. Kadınlar bahçede, tandır başında; erkekler kahvede, çay ocağında buluşur. Ramazan ve Kurban Bayramı gibi dini günlerde köyler iyice hareketlenir; yıllardır görmediğin komşunla aynı sofrada oturman an meselesidir.

El emeği tarafında, kilim ve halı dokumacılığından basit ahşap işlerine, sepet ve ev eşyalarına kadar pek çok küçük zanaat örneği görebilirsin. Taşbaşı, Nohutlu ya da Yandere gibi köylerde gezerken, bir avluda dokunan kilimi veya duvarda asılı eski bir motifli halıyı fark etmek, Pütürge’nin sessiz hikâyelerini okumanın en güzel yollarından biri.

Pütürge bir “program turizmi” merkezi değil – güzelliği de burada. En önemli aktiviteler dışarıda olur: yürümek, manzara izlemek, fotoğraf çekmek ve insanlarla sohbet etmek. Taşbaşı’nda kısa bir sokak turu, çay ocağında iki lafın belini kırmak bile seni ilçe ruhuna yaklaştırır.

Tepehan ya da Yandere çevresine çıktığında vadilere ve dağ sırtlarına bakan doğal balkon noktaları bulursun. Uzuntaş tarafında eski kale kalıntıları, Büyüköz’de yaz aylarında kullanılan yayla alanları, Karasu yönünde ise baraj manzaraları seni bekler. Nemrut’a gidiş gelişini Pütürge üzerinden planlarsan, yol boyu sık sık fotoğraf için durma isteği duyarsın.

Daha hareketli olmak istersen, köyler arası eski patikaları kullanarak yarım gün veya tam gün süren yürüyüş rotaları çıkarabilirsin. Yerel rehber veya köylülerin yardımıyla yayla taraflarında at ya da arazi aracıyla yapılan geziler de organize edilebilir.

1 günlük Pütürge rotası

1. Sabah: Malatya’dan Pütürge’ye hareket, Taşbaşı’nda kısa çay molası ve merkezde küçük bir yürüyüş.
2. Öğlene doğru: Tepehan istikametine devam, Şiro Vadisi ve Karasu’ya bakan virajlarda fotoğraf molaları.
3. Öğle: Tepehan veya Pazarcık çevresinde sade ama lezzetli bir ev yemeği; kayısı ve yöresel ürünleri tatma fırsatı.
4. Öğleden sonra: Yol durumuna göre Büyüköz/Belli yaylası tarafına ya da bir kale kalıntısına kısa yürüyüş.
5. Akşam: Malatya’ya dönüş veya ilçede/çevrede konaklama; gecenin sessizliğinde şarkıyı tekrar dinleyip günü bitir.

2 günlük Pütürge & Nemrut kaçamağı

1. 1. gün: Pütürge’ye varış, Taşbaşı ve Nohutlu tarafında köy gezisi, akşamüstü Yandere ya da Bakımlı civarında gün batımı.
2. Konaklama: İlçede ya da köylerde aile yanında/pansiyonda sade ve samimi bir gece.
3. 2. gün: Sabah erken saatte Tepehan üzerinden Nemrut Dağı istikametine çıkış, zirve ziyareti ve rotana göre Malatya, Kahta veya diğer yönlere devam.

Unutma: Yollar dar ve virajlı olabileceği için, süre hesaplarını geniş tutmak ve yakıt/alışveriş planını önceden yapmak iyi bir fikir.

Pütürge’de sürdürülebilirlik, en basit hâliyle saygı demek. Piknik sonrası çöpünü toplamak, su kaynaklarını temiz bırakmak, tarlalara ve bahçelere izinsiz girmemek, insanları ve evlerini fotoğraflarken izin istemek en temel adımlar.

Küçük bakkallardan alışveriş yapmak, yerel pazarlardan ürün almak, aile işletmesi pansiyonları tercih etmek hem ekonomiye katkı sağlar hem de daha samimi deneyimler yaşatır. Bölgeyi gezerken, “burada yaşayanlar için bu durum nasıl?” sorusunu aklında tutmak iyi bir rehberdir.

Araç kullanırken yavaş gitmek, özellikle hayvanların ve çocukların olabileceği dar sokaklarda ekstra dikkatli olmak, dağ köylerinde en değerli davranışlardan biridir.

• Yol hikâyesi sevenler: arabayla ya da motosikletle rota çizen, yolun kendisini de tatilin parçası sayanlar için harika.
• Doğa ve sessizlik arayanlar: yüksek rakım, açık manzaralar ve yıldızlı geceler arayanlara iyi gelir.
• Memlekete dönüş yapanlar: yazın gurbetten gelen ailelerle köyler daha da renkli olur.
• Fotoğraf meraklıları: tarlalar, taş evler, köy hayatı ve Nemrut yolu manzaralarıyla dolu bir açık hava stüdyosu bulur.

Beş yıldızlı otel, gece hayatı ve kalabalık eğlence merkezleri arıyorsan, Pütürge senin için fazla sakin kalabilir. Burası daha çok içini toparlamak, yavaşlamak ve gerçek bir köy atmosferini hissetmek için uygun.

Pütürge mutfağı sade ama doyurucu. Mercimek, bulgur, ev yapımı erişte ve mevsim sebzeleri sofraların temelini oluşturur. Et genellikle tencere yemeklerinde, uzun uzun pişen sulu yemeklerde karşına çıkar; büyük aile sofralarında daha çok yer bulur.

Malatya’nın kayısısı burada da başrolde. Kurutulmuş kayısı, kayısı pestili, reçeller ve tatlılar neredeyse her evde bulunur. Tandır ekmeğinin kokusu, soğuk bir akşamda sobanın sıcaklığıyla birleşince, tam bir “memleket” hissi verir. Yanında da mutlaka yoğurtlu bir yan yemek veya küçük meze tabakları çıkar.

Daha uzun kalırsan, ev sahiplerinden eski köy tariflerini iste – çoğu zaman tarifle birlikte mutfağa davet edilirsin. Böylece sadece tat değil, yemeklerin hikâyesini de öğrenmiş olursun.

Pütürge’nin doğası derin vadiler, dik yamaçlar ve geniş bakış açıları üzerine kurulu. Şiro Çayı’nın açtığı hatlar, Karasu ve Karakaya Barajı’na doğru uzanan kollar, aralarında yükselen sırtlar ve tepelerle birleşir. Tarlalar, küçük ağaç kümeleri ve kayalık alanlar birbirine karışır.

İlkbaharda yemyeşil otlar ve kır çiçekleri yamaçları kaplar; yazın sarı ve kahverengi tonlar hâkim olur, akşam saatlerinde ışık daha sıcak akar. Sonbaharda havanın berraklığı ve ağaç yapraklarının renkleri fotoğrafçılar için büyük avantaj sağlar. Kışın ise kar yağdığında, ilçenin temposu düşer; sessizlik, Pütürge’yi bambaşka bir sahneye çevirir.

Dini bayramlar ve düğünler dışında, zaman zaman bal, yerel ürünler veya köy günleri etrafında küçük şenlikler düzenlenir. Köylüler ürünlerini tanıtır, sahneye yerel sanatçılar çıkar, gün akşama kadar sohbet, müzik ve yemekle devam eder.

Tarihler her yıl değişebildiği için, en güncel bilgiyi ilçe belediyesi, muhtarlıklar veya yerel sosyal medya hesaplarından almak en doğrusudur. Yaz ayları, hem gurbetçilerin dönüşü hem de hava şartları nedeniyle bu tür etkinlikler için en yoğun dönem olarak öne çıkar.

Pütürge’nin hikâyesi, Anadolu’nun büyük tarih akışının bir parçası. Bölge, antik dönemlerden itibaren farklı medeniyetlerin etkisi altında kalmış; Roma ve Bizans dönemlerinden Selçuklu ve Osmanlı’ya, oradan da Cumhuriyet dönemine uzanan uzun bir geçiş süreci yaşamış. Dağların üzerindeki kaleler ve eski yerleşim izleri bu sürekliliğin taşlara kazınmış hâli gibi.

Osmanlı ve erken Cumhuriyet dönemlerinde idari bağlılıklar zaman zaman değişmiş; komşu yerleşimlerle birlikte anılmış, kimi dönemlerde farklı sancak ve vilayetlere bağlanmış. Modern dönemde ise Malatya’nın bir ilçesi olarak bugünkü sınırlarına ve kimliğine kavuşmuş.

20. yüzyılın ortalarından itibaren yol, baraj ve göç hareketleri Pütürge’yi de etkilemiş. Bir yandan insanlar çalışmak için büyük şehirlere ve yurt dışına giderken, diğer yandan köylerde yeni camiler, okullar ve evler yapılmış. Bugün ilçenin kimliği, hem bu hareketlilikten hem de köylerde hâlâ yaşayan eski ritimden güç alıyor.

Pütürge’de tabelası olmayan, haritada işaretlenmemiş ama yerel halk için çok değerli sayısız nokta var. Şiro’ya bakan Gerar (Kerar) Kalesi, Uzuntaş tarafındaki Dilber Kalesi, Çeçeli Hamamı’nın sakin kalıntıları ve Büyüköz çevresindeki Belli yaylası bunlardan sadece birkaçı.

Yaz aylarında ailelerin piknik yaptığı küçük su başları, ilkbaharda çiçeklerle dolan yamaçlar, güneş batarken renk değiştiren kayalık sırtlar… Hepsi birer “gizli cennet” gibi. Birçoğu işaretli olmadığı için, en doğru rehber yine köylüler; kısa bir sohbetle bile yeni bir noktaya yönlendirilebilirsin.

TurkeyRegional olarak bu gizli köşeleri zamanla tek tek sayfalara taşıyoruz; hem merak eden gezginler için hem de bölgenin hikâyesi unutulmasın diye.

Pütürge’de anlatılan efsaneler, çoğu zaman dağların ve yaylaların etrafında döner. Kubbe Dağı çevresinde yaşayanlar, yıllar önce her akşam bir çoban ışık yakarmış der. Oğlunun dağdan eve dönüş yolunu kaybetmemesi için, hava kararsa da lambayı söndürmezmiş. Bir kış gecesi oğul gelememiş, ama baba günlerce aynı noktada ışığı yakmaya devam etmiş. Yıllar sonra oğul, kendi ailesiyle geri dönmüş ve “o küçük ışık, zorlu zamanlarda aklımdan hiç çıkmadı” demiş. O günden beri, Kubbe Dağı’nın akşam ışıkları “eve çağıran işaret” olarak anlatılır.

Belli yaylası için anlatılan hikâyeler de duyguludur. Genç bir kızın sevdiğini beklerken yaylada adeta dağlarla bütünleşmesi, rüzgâr estiğinde hâlâ yaylayı dolaştığı anlatılır. Yaz akşamlarında hafif bir rüzgâr esip çadırın etrafında döndüğünde, yaşlılar gülümseyerek “Belli yine misafirleri dolaşıyor” derler.

Yandere’de “konuşan pınar”dan, Uzuntaş çevresinde geceleri ortaya çıktığı söylenen ışıklardan, Gerar Kalesi yakınında saklı hazinelerden söz eden pek çok küçük hikâye var. Kimi zaman çocukları korkutmamak, kimi zaman gençleri dikkatli olmaya teşvik etmek için anlatılmış bu söylenceler, bugün keyifli birer akşam sohbeti malzemesi hâline gelmiş.

Kahvede otururken, birinin “bizim köyde öyle bir taş var ki…” diye başlayan cümlesini duyarsan, kulağını aç; önünde, dağların diliyle anlatılan yeni bir söylence açılıyor demektir.

Rakım yüksek olduğu için, Pütürge’de yazlar daha serin, akşamlar daha ferah geçer. İlkbahar ve sonbahar, hem yürüyüş hem köy gezileri için en ideal dönemdir; doğanın renkleri canlı, hava ise genellikle yumuşaktır.

Kışın kar yağışı etkili olabilir. Bu dönemde yolların durumu, hava koşullarına göre değişir; gelmeden önce mutlaka güncel bilgi almak gerekir. Çoğu gezgin için Nisan–Haziran ve Eylül–Ekim ayları, Pütürge’yi rahat ve keyifli şekilde keşfetmek için en güzel zaman aralığıdır.

Pütürge’deki yollar resmî yürüyüş parkuru gibi işaretli olmasa da, köyleri birbirine bağlayan patikalar harika gezi imkânları sunar. Taşbaşı, Nohutlu, Yandere, Uzuntaş ve Büyüköz arasında uzanan yollar, hem gündelik hayatın izlerini hem de geniş manzaraları bir arada gösterir.

• Köyden köye yürüyüşler: yarım veya tam gün süren, bol fotoğraf molalı rotalar oluşturabilirsin.
• Yayla yürüyüşleri: özellikle Büyüköz ve Belli yaylası çevresi, mevsimine göre serin ve ferah rotalar sunar.
• Seyir noktaları: Tepehan ve Yandere hattında, vadilere ve sırtlara bakan pek çok doğal balkon bulursun.

Yola çıkmadan önce köylülerle kısa bir sohbet, hem yön bulma hem de köpekler, sürüler, mevsim koşulları gibi konularda işini çok kolaylaştırır.

Pütürge’de erişilebilirlik kısıtlıdır. Yamaç yerleşimleri, merdivenli sokaklar ve dar yollar, tekerlekli sandalye veya yürüme güçlüğü olan gezginler için zorlayıcı olabilir. İlçe merkezindeki bazı bölümler daha düz olsa da, yine de engebeli bir yapı beklemek gerekir.

Pansiyon ve aile işletmesi konaklamalarda asansör, tam anlamıyla engelsiz banyo gibi imkânlar nadirdir. Rezervasyon öncesinde telefonla detaylı şekilde merdiven sayısı, oda konumu ve tuvalet/banyo düzeni hakkında bilgi almak önemlidir.

Engelli olarak Pütürge’yi ziyaret edeceksen, planlamaya biraz daha zaman ayırmak iyi olur. Kendi aracınla gelmek veya güvendiğin bir transfer ayarlamak, hem konfor hem güvenlik açısından büyük avantaj sağlar. Konaklayacağın yerle önceden iletişime geçip girişte kaç basamak olduğu, odanın konumu ve tuvalet-banyo düzeni gibi detayları sorman faydalıdır.

Toplu taşıma araçları çoğunlukla yerel ihtiyaçlara göre düzenlendiği için tam erişilebilir değildir. Yanında bir refakatçiyle seyahat etmek, iniş-binişlerde ve köy içi hareketlilikte çok işe yarar. Önemli telefon numaralarını (konaklama, yakınlarının numarası, gerekirse konsolosluk/büyükelçilik) telefonunda ve bir kâğıtta hazır tutmak da akıllıca bir önlemdir.

• Taşbaşı manzarası: köy evlerinin üzerinden vadiye bakan noktalar, özellikle gün batımında etkileyici.
• Tepehan–Nemrut yolu: virajlarda açılan geniş Doğu Anadolu panoramaları.
• Büyüköz & Belli yaylası: yaz aylarında çadırlar, sürüler ve serin yayla havasıyla birlikte geniş kadrajlar.
• Kale kalıntıları: Gerar ve Dilber kaleleri, hem manzara hem de tarih duygusunu bir arada sunar.

Bol hafıza, yedek pil/powerbank ve tozlu yollar için küçük bir bez ya da mendil yanında olsun; yazın tozlu, baharda ise çamurlu patikalarla karşılaşmak normal.

İlçe içinde temel sağlık hizmetleri mevcuttur; daha kapsamlı tedaviler için genellikle Malatya merkeze gidilir. Acil durum numaraları ülkenin diğer bölgeleriyle aynıdır, ancak konaklama adresini Türkçe olarak not etmek ve yanında taşımak, gerektiğinde çok işine yarar.

Küçük bir seyahat sağlık çantası (ağrı kesici, yara bandı, kişisel ilaçlar, güneş koruyucu vb.) bu tarz bölgelere gelirken standart çanta ekipmanının parçası olmalı. Kronik rahatsızlıkların varsa, planladığından biraz daha uzun süre yetecek kadar ilaç getirmek her zaman iyi bir güvenlik payıdır.

Pütürge’de alışveriş, büyük AVM’lerden çok, küçük bakkallar ve pazarlar etrafında döner. Bal, kurutulmuş kayısı, ceviz, yöresel baharatlar ve el yapımı ürünler en çok dikkat çekenlerdir. Fiyatlar genel olarak makuldür; kibar bir şekilde sormak ve pazarlık etmek mümkündür, ancak abartılı pazarlık pek hoş karşılanmaz.

Önemli not: Türkiye’nin pek çok yerinde olduğu gibi, Pütürge’de de esnafın seni dükkâna davet etmesi, hâl hatır sorması kültürün doğal bir parçasıdır. Bu samimi yaklaşım, seni zorla bir şey satmaya çalıştıkları anlamına gelmez. Ancak ses tonu rahatsız edici, ısrarcı ya da agresifleşiyorsa, bu genellikle turistik tuzakların işaretidir. Böyle durumlarda, sakin bir şekilde “Teşekkür ederim, istemiyorum” deyip yoluna devam etmek en iyi çözümdür.

Pütürge’de pek çok köyün resmî adının yanında, sadece yöre halkının kullandığı ikinci bir ismi vardır. Kimi zaman bir kayanın, kimi zaman yaşlı bir ağacın, kimi zaman da köyün öne çıkan bir ailesinin adından gelir. Haritada bulamayacağın bu lakaplar, sohbetlerin en renkli kısmı olabilir.

Bir diğer küçük detay ise, zor şartlar karşısında bile kaybolmayan mizah. Kışın yollar kapandığında “Dağ bugün bizi bırakmak istemedi” diye şakalaşan birine rastlayabilirsin. Bu cümleler, Pütürge insanının hayata bakışını birkaç kelimeyle özetler.

• Gerar (Kerar) Kalesi: Şiro Vadisi’ne bakan tarihi kale kalıntıları ve geniş panoramalar.
• Dilber Kalesi (Uzuntaş): dağların arasında saklanan romantik efsaneli bir kale.
• Çeçeli Hamamı: geçmişin banyo kültürünü hatırlatan mütevazı kalıntılar.
• Kubbe Dağı çevresi: kaynaklar, yayla alanları ve sessiz yürüyüş rotaları.
• Belli yaylası (Büyüköz): yaz aylarında canlanan, gün batımında rengi değişen yayla manzaraları.
• Taşbaşı, Tepehan, Nohutlu, Yandere: günlük hayatı, çay ocaklarını ve köy ritmini hissetmek için ideal yerleşimler.

Bu noktaların birçoğu için turkeyregional.com üzerinde zamanla ayrı sayfalar hazırlanacak; detaylı bilgi, yeni fotoğraflar ve müziklerle birlikte.

• Belli yaylası (Büyüköz): yazın serin, sessiz ve geniş manzaralı bir yayla alanı.
• Kubbe Dağı kaynakları: kayaların arasından çıkan küçük su başları ve gölgeli dinlenme noktaları.
• Yandere çevresi patikalar: Karasu’ya doğru açılan vadilere bakan yürüyüş yolları.
• Gerar Kalesi etekleri: kaleye giden güzergâhtaki teraslar ve taş yapılar.
• Uzuntaş kırsalı: dağ köyü manzaraları ve sessiz tarla yolları.

Bu gizli noktaların çoğu işaretli değildir; köylülerden güncel yol durumu, özel mülkiyet sınırları ve mevsim koşulları hakkında bilgi almak en güvenli yoldur.

Pütürge’ye en rahat nasıl gidebilirim?

En rahatı, Malatya’dan kalkan minibüsleri kullanmak veya kendi aracınla gelmek. Yol, hava ve mevsime göre 1,5–2 saat sürer ve virajlı dağ yollarından geçer.

Pütürge’yi Nemrut Dağı ziyaretiyle birleştirebilir miyim?

Evet, hatta çok mantıklı bir seçenek. Tepehan üzerinden Nemrut’a giden rotayı kullanarak hem Pütürge’de mola verebilir hem de yolu iki güne bölebilirsin.

İlçede konaklama imkânı var mı?

İlçede ve bazı köylerde aile pansiyonları ve sade konaklama seçenekleri bulunur. Rezervasyonları önceden telefonla yapmak, saat ve beklentileri netleştirmek en sağlıklısıdır.

Pütürge güvenli bir yer mi?

Türkiye’nin çoğu kırsal bölgesinde olduğu gibi, Pütürge de sakin ve güvenli kabul edilir. Normal dikkat ve özen yeterlidir; gece karanlık yollar ve virajlar sebebiyle araç kullanırken biraz daha yavaş gitmekte fayda var.

• Taşbaşı: ilçe merkezinin kalbi; çay ocakları, küçük dükkânlar ve günlük hayatı izleyebileceğin sokaklar.
• Tepehan: Nemrut rotasının önemli kavşaklarından biri; manzaralı yollar ve seyir noktalarıyla öne çıkıyor.
• Nohutlu: yamaç yerleşimi; tarlalar ve evler, vadiye bakan geniş bir görüş açısı sunuyor.
• Pazarcık: ilçeye ve çevre köylere hizmet veren küçük pazar ve alışveriş merkezi rolünde.
• Büyüköz: yayla yollarına açılan, özellikle yazın hareketlenen bir yerleşim.
• Bakımlı: bahçeleri ve sakin sokaklarıyla, köy yürüyüşleri için ideal bir durak.

Pütürge ilçesinde, dağların ve vadilerin arasında dağılmış çok sayıda mahalle ve köy bulunur. Aşağıda tamamını, kısa birer tanımla birlikte bulabilirsin:

• Akça: tarlalar ve meyve ağaçlarıyla çevrili küçük bir yamaç köyü.
• Aktarlı: tarım ve hayvancılığın öne çıktığı, geleneksel yapıdaki bir mahalle.
• Arınlı: dere ve tarlalar arasında, sakin ve doğayla iç içe bir yerleşim.
• Aslankent: dağlık araziye yayılmış, geniş manzaralı evleriyle dikkat çeken bir köy.
• Bakımlı: bahçeler, tarlalar ve kır manzaralarıyla çevrili, huzurlu bir yerleşim.
• Bayırköy: adından da anlaşılacağı gibi yamaçlara kurulmuş, vadilere bakan manzaralı bir köy.
• Belenköy (Belen): sırt hattı üzerinde, çevredeki dağ ve vadilere bakan konumuyla öne çıkan bir yerleşim.
• Bölükkaya: kaya oluşumları ve tarlalarla çevrili, dağ eteklerinde küçük bir köy.
• Bölünmez: tarım ve hayvancılığın bir arada yürütüldüğü, dağ köyü karakterinde bir yer.
• Çayköy: su kenarı ve tarım alanlarıyla öne çıkan, yazın canlanan bir köy.
• Çengelli: yamaç yerleşimi; taş evler ve küçük bahçelerle tipik bir Pütürge köyü.
• Çığırlı: tarla ve otlaklarla çevrili, sessiz ve sakin bir yerleşim.
• Çukuroymağı: dere yatağına yakın, verimli topraklara sahip köylerden biri.
• Ersele: köy meydanı, tarlalar ve yayla yollarıyla tipik bir kırsal yerleşim.
• Erdemler: taş evleri ve tarım alanlarıyla geleneksel dokuyu koruyan küçük bir köy.
• Esencik: bahçeler ve küçük tarlaların çevrelediği, sakin atmosferli bir mahalle.
• Gökçeli: açık manzaralı, tarım ve hayvancılıkla geçinen bir yerleşim.
• Gözlüce: ana yollardan biraz içeride kalan, doğayla iç içe bir köy.
• Gündeğer: yamaçlara yayılmış evleri ve vadilere bakan görüntüsüyle dikkat çeken yerleşim.
• Gündüz: küçük esnaf ve hizmet noktalarının bulunduğu, biraz daha hareketli bir mahalle.
• Karahüseyin: tarlalar, meralar ve taş evlerle çevrili, tipik bir dağ köyü.
• Karakaya: kayalık alanlara yakın, baraj çevresi manzaralarına sahip yerleşim.
• Karşıyaka: karşı yamaçlara bakan konumuyla, adını doğrudan coğrafyasından alan bir mahalle.
• Koçköy: hayvancılığın belirgin olduğu, geniş meralara sahip bir köy.
• Pazarcık: çevre köylere de hizmet veren küçük pazar ve ticaret noktalarıyla öne çıkan yerleşim.
• Taşmış: yamaç yerleşimi; tarlalar ve kır alanlarıyla çevrili sessiz bir köy.
• Tatlıcak: bahçeler ve küçük tarlalarla çevrelenmiş, ailelerin bir arada yaşadığı göz alıcı bir mahalle.
• Teluşağı: vadilere bakan konumuzuyla, tarım ve hayvancılığın bir arada yürütüldüğü bir köy.
• Tosunlu: geniş tarım arazileri ve meyve bahçeleriyle çevrili yerleşim.
• Uyanık: yamaçlara yayılan evleri ve açık manzarasıyla öne çıkan bir mahalle.
• Uzunhüseyin: sırt hattı boyunca uzanan, meralar ve tarlalarla çevrili dağ köyü.
• Uzunkoru: ağaç ve çalılıklarla çevrili, doğayla iç içe küçük bir yerleşim.
• Yediyol: farklı istikametlere giden yolların buluştuğu, adını da buradan alan bir köy.
• Sinan: taş evler, tarlalar ve bahçelerle çevrili, sakin bir mahalle.
• Aliçeri: yamaçlara tutunmuş, meyve ağaçlarıyla renklenen küçük bir köy.
• Alihan: dağlık çevresi ve açık manzarasıyla dikkat çeken yerleşim.
• Arıtoprak: verimli toprakları, tarlaları ve bahçeleriyle bilinen bir köy.
• Başmezra: dağ yamaçlarına serpiştirilmiş evler ve meralarla çevrili sakin bir yerleşim.
• Büyüköz: yayla alanlarına ve Nemrut’a doğru uzanan yollara yakın, stratejik konumlu köy.
• Çaygören: suya yakın tarım alanlarıyla, özellikle yaz aylarında canlı bir yerleşim.
• Dikilitaş: adını aldığı kaya ve taş oluşumlarıyla hatırlanan küçük bir köy.
• Esenlik: kır ve tarlalarla çevrili, adının çağrıştırdığı gibi huzurlu bir atmosfer sunan mahalle.
• Kayadere: dere yatağı ve kaya oluşumlarıyla karakter kazanan, doğayla iç içe bir yerleşim.
• Korucak: çalılık ve ağaçlık alanlar içinde, tarlaların aralara serpiştiği bir köy.
• Kozluk: yamaçlara serilmiş evleri ve tarlalarıyla tipik bir dağ köyü.
• Körme: açık manzaralı, tarımsal üretimin öne çıktığı küçük bir yerleşim.
• Sahilköy: baraj kıyısı çevresinde, suya yakın konumuyla dikkat çeken bir köy.
• Sorguçlu: tarlalar ve meralarla çevrili, kırsal hayatın yoğun hissedildiği yerleşim.
• Söğütlü: dere kenarındaki söğüt ağaçları ve gölgeli alanlarıyla bilinen mahalle.
• Taştepe: tepe üzerine kurulmuş, geniş manzaralı küçük bir köy.
• Tekederesi: dere yatağı boyunca uzanan, tarım ve hayvancılığın birlikte yürütüldüğü yerleşim.
• Ulutaş: kayalık yamaçlarına yaslanmış evler ve tarlalarla çevrili dağ köyü.
• Uzuntaş: uzun sırtlar ve tepeler boyunca uzanan, kırsal dokusu güçlü bir yerleşim.
• Üçyaka: birkaç vadi ve yol hattının birleştiği noktada kurulu köy.
• Yandere: yamaç konumu ve manzarasıyla öne çıkan, fotoğrafçılar için güzel kadrajlar sunan yerleşim.
• Yazıca: geniş tarlalar ve mevsimlik tarım faaliyetleriyle bilinen mahalle.
• Köklükkaya: kayalık çevresi ve taş evleriyle karakteristik bir dağ köyü.
• Örencik: bahçeler ve tarlalar arasında, geleneksel yaşamın sürdüğü küçük bir yerleşim.
• Deredüzü: dere yatağında, tarım alanlarıyla iç içe kurulmuş köy.
• Meşedibi: meşe ağaçları ve orman kenarı alanlarıyla çevrili, doğa yürüyüşleri için ideal bir mahalle.
• Bayırlı: adını verdiği eğimli araziler üzerinde kurulmuş yamaç yerleşimi.
• Örnekköy: klasik kırsal yerleşim düzenini koruyan, adeta “örnek köy” görüntüsünde bir mahalle.
• Nohutlu: yamaç konumu, tarlaları ve günlük hayatıyla Pütürge ruhunu iyi yansıtan köylerden biri.
• Tepehan: Nemrut rotasına giden yolların kavuştuğu, manzaralı konumuyla önemli bir yerleşim.
• Kökpınar: kaynak suları ve küçük su başlarıyla öne çıkan, doğa içinde kurulmuş köy.
• Ormaniçi: orman içi ve çevresi alanlara yayılmış, doğayı sevenler için cazip bir mahalle.