Uzundere: Erzurum’un yavaş akan vadi kaçışı

Uzundere’nin kültürü, dağ köyü sakinliğiyle Anadolu misafirperverliğinin karışımı. İlkbahar ve yaz aylarında hayat çoğunlukla dışarıda: evlerin önüne atılan sandalyelerde çay sohbetleri, sokaklarda top oynayan çocuklar, tarladan dönen insanların yorgun ama huzurlu yüzleri… Kış geldiğinde ise hayat soba etrafında toplanıyor; yemek kokusu, çay buharı ve uzun kış akşamlarına eşlik eden hikâyeler öne çıkıyor.

Gelenekler kendini küçük ayrıntılarda gösteriyor: ev yapımı yoğurt, kışlık hazırlıkları için serilen sebzeler, ipe dizilmiş elma dilimleri, avludaki tandır ekmeği, gelen misafire mutlaka ikram edilen çay… Düğünler ve bayramlar hâlâ mahallenin birlikte yaşadığı günler; türküler, oyunlar ve yerel ezgiler bu günlerde daha çok duyuluyor.

Vadinin çok katmanlı geçmişi nedeniyle, camilerin yanı sıra eski yapılardan kalan izler, farklı halkların yaşadığını hatırlatan ayrıntılar da var. Bugün ise tüm bu katmanlar, günlük yaşamın içinde sessizce birbirine karışmış durumda; ziyaretçi, bunu en çok insanların sakin ve kabullenici tavrında hissediyor.

Uzundere’ye gelen çoğu kişi için ilk durak Tortum Şelalesi. Seyir teraslarından manzarayı izleyebilir, merdivenlerden aşağı inip suya yaklaştıkça yüzüne vuran serinliği hissedebilirsin. Güneşli günlerde su zerreciklerinin içinden geçen ışık, gökkuşağıyla birleşip neredeyse rüya gibi sahneler yaratıyor.

Tortum Gölü çevresinde ise daha sakin bir tempo seni bekliyor. Kısa yürüyüşler, fotoğraf molaları ve göl kenarında kahvaltı veya piknik planı, özellikle bahar ve sonbaharda çok keyifli. Yol üzerinde sık sık karşına çıkan küçük çay bahçeleri, manzara izlerken kısa molalar vermek için birebir.

Outdoor sevenler için Uzundere tam bir oyun alanı: mevsimine göre yürüyüş rotaları, bisiklet parkurları, kaya tırmanışı imkânları, hatta kış döneminde buz tırmanışı etkinlikleri bulunuyor. Daha sakin bir tatil isteyenler ise köy içinde gezip, kahvede oturup, sadece vadinin sesini dinleyerek de çok tatmin edici günler yaşayabiliyor.

Günübirlik Erzurum çıkışı: Sabah erken saatte Erzurum’dan yola çık, vadideki manzaralı virajlarda kısa fotoğraf molaları ver. İlk önce Tortum Gölü çevresinde durup suya ve kayalıklara bak, ardından şelaleye geç. Öğleden sonra Uzundere merkezde çay içip sokakları dolaştıktan sonra akşamüstü tekrar Erzurum’a dönebilirsin.

1 gece konaklamalı rota: İlk gün Tortum Gölü ve Tortum Şelalesi’ne zaman ayır, akşam konaklama için Uzundere’deki pansiyonlardan birine yerleş. Ertesi gün sabah erken saatlerde Yedigöller ve yüksek kesimlere doğru çıkarak daha serin ve vahşi doğayı keşfedebilirsin. Akşamüstü istersen Erzurum’a, istersen Karadeniz yönüne doğru devam edebilirsin.

Yavaş rota – sadece vadi: Vaktin genişse bir günü tamamen merkez ve yakın mahallelere ayır. Ulubağ, Kirazlı, Gölbaşı yönüne doğru kısa sürüşler yap, araçtan inip köy içi yürüyüşlere çık. Aralarda verilen çay molaları, aslında bu rotanın en güzel kısmı olacak.

Uzundere’nin Cittaslow unvanı, sadece bir etiket değil; günlük hayatın içine işlemiş bir tercih. İlçe, hızlı ve kalabalık turizm yerine, doğayla uyumlu, yerel üreticiyi koruyan bir yaklaşımı benimsiyor. Bahçeler, küçük aile işletmeleri, jeopark projeleri ve köy yaşamı bir bütün olarak ele alınıyor.

Sen de bunun bir parçası olabilirsin: Konaklama ve yemek için yerel işletmeleri seçmek, bölgenin balını, cevizini, elmasını üreticisinden almak, çöplerini olduğu yerde bırakmamak, patikaların dışına çıkmamak… Küçük gibi görünen bu tercihler, vadinin geleceği için oldukça önemli.

Uzundere’de gece gökyüzünün bu kadar net görünmesi, havanın temizliği, sessizlik ve doğal ışık kullanımı aslında bu sürdürülebilir yaklaşımın sonucu. Ziyaretçi için güzel bir manzara; bölge içinse korunması gereken bir yaşam standardı.

Uzundere, özellikle doğaya yakın olmak isteyen, kalabalıktan uzaklaşıp nefes almak isteyen gezginler için çok uygun. Çiftler için romantik gün batımı manzaraları, aileler için güvenli köy sokakları ve piknik alanları, fotoğrafçılar için ise kayalıklar, göl ve şelale ile dolu sayısız kadraj sunuyor.

Outdoor sporlarına ilgi duyanlar da burada kendine göre bir tempo buluyor: Yürüyüş, bisiklet, doğa fotoğrafçılığı ve mevsimine göre buz tırmanışı gibi seçenekler var. Gece hayatı, alışveriş merkezi, büyük konser gibi eğlenceleri arayanlar için Uzundere doğru adres değil; burası daha çok iç ritmini yavaşlatmak isteyenlerin ilçesi.

Uzundere’de sofralar, vadiyle birebir bağlantılı. Bahçelerden elma, erik, ceviz ve sebzeler geliyor; yüksek kesimlerden ise süt ürünleri ve bal. Kahvaltıda taze ekmek, peynir, tereyağı, reçel, zeytin, yumurta ve sınırsız çay neredeyse standart. Kış aylarında çorba ve tencere yemekleri öne çıkarken, yazın daha hafif ve yoğurtlu yemekler sofrayı süslüyor.

Erzurum mutfağının tanıdık yüzleri burada da var: cağ kebabı, etli ve hamurlu yemekler, doyurucu çorbalar… Ama asıl keyif, küçük aile lokantalarında günün yemeğini sormakta. Menüde yazmayan ama mutfakta pişen sürpriz tabaklar, çoğu zaman en güzel hatıraları bırakıyor.

Bölgeye uygun tatlı fikri: Fırında cevizli elma dilimleri. Vadiden gelen elmalar, ceviz ve az biraz tarçınla fırına veriliyor; üzerine koyu kıvamlı süzme yoğurtla servis edildiğinde, hem hafif hem de bölgeye çok yakışan bir tatlı ortaya çıkıyor.

Uzundere’nin doğası, sert kayalıklar ile yumuşak vadilerin yan yana durduğu bir kontrast sahnesi. Tortum Gölü uzun bir mavi çizgi gibi uzanırken, etrafındaki yamaçlarda çam ormanları, çalılar ve mevsime göre renk değiştiren ağaçlar göze çarpıyor. İlkbaharda taptaze yeşil, sonbaharda ise sarı ve turuncunun bin tonunu görmek mümkün.

Güçlü hava akımları sayesinde, özellikle gündüz saatlerinde yamaçların üzerinde süzülen yırtıcı kuşlar sıkça dikkat çekiyor. Yüksek kesimlerdeki Yedigöller çevresinde ise daha serin, hatta zaman zaman yayla hissi veren bir atmosfer var; küçük su birikintileri, ıslak çayırlar ve geniş görüş alanı, doğa severler için adeta açık hava sahnesi.

Uzundere’de yürüyüş yaparken, kısa köy içi parkurlardan tam günlük sert etaplara kadar farklı alternatifler bulabilirsin. Yanına mutlaka su, güneş koruması ve hava değişimine uygun kıyafet almak önemli – dağlarda hava tek bir günde birkaç kez karakter değiştirebiliyor.

Uzundere’de yıl boyunca doğa ve spor odaklı farklı etkinlikler düzenleniyor. Kış aylarında buz tırmanışı festivalleri, bahar ve yaz döneminde ise doğa yürüyüşleri, fotoğraf kampları ve kuş gözlemi organizasyonları göze çarpan etkinlikler arasında.

Bunlara ek olarak yerel ürünlerin öne çıkarıldığı gastronomi günleri, küçük panayırlar, köy şenlikleri ve yaz akşamlarında düzenlenen müzikli buluşmalar da var. Tarihler her yıl değişebildiği için, gelmeden önce belediye ya da konaklama tesisinle iletişime geçip güncel takvimi sormak iyi bir fikir.

Fikir şu: buraya sadece doğaya bakmaya değil; doğanın içindeki bu küçük, canlı etkinliklere de karışmaya geliyorsun. Böylece Uzundere’yi sadece “görmüş” değil, gerçekten yaşamış oluyorsun.

Uzundere’nin hikâyesi, yüzyıllar boyunca farklı medeniyetlerin geçtiği bir vadi hikâyesi. Erzurum platosundan Karadeniz içlerine uzanan yollar, tüccarları, göç eden toplulukları ve askerleri bu güzergâhtan geçirmiş; köprüler, eski yerleşim alanları ve isimler bu geçmişin sessiz tanıkları olarak duruyor.

20. yüzyılın ortalarından itibaren farklı köyler ve yerleşimler, tek bir ilçe çatısı altında toplanmaya başladı. Bugün mahalle olarak geçen birçok yer, geçmişte ayrı köy statüsündeydi; bu da bölgenin ne kadar parçalı ama aynı zamanda birbirine bağlı bir yapıya sahip olduğunu gösteriyor.

Son yıllarda Tortum Şelalesi ve çevresinin öne çıkması, jeopark projeleri ve Cittaslow unvanı ile birlikte Uzundere’nin rolü değişti. Artık sadece yol üzerinde kısa bir mola noktası değil; başlı başına bir gezi rotası, doğa kampı ve uzun tatiller için dönüş noktası haline geldi.

Bugün vadide yürürken, eski ile yeninin yan yana durduğunu hissediyorsun: modern araçlar, cep telefonları ve internet, ama aynı zamanda geleneksel evler, soba dumanı ve bahçede çalışan insanlar… Bu karışım, Uzundere’nin gerçek kimliğini oluşturuyor.

Tortum Şelalesi ve göl kadar bilinen yerlerin dışında, Uzundere’yi özel yapan pek çok küçük detay var. Yol kenarındaki isimsiz bir bank, sadece birkaç evin bulunduğu bir yamaç, bahçesinden mis kokular yükselen bir avlu… Çoğu zaman rotadan sadece birkaç yüz metre sapmak, “burası neden hiçbir yerde yazmıyor?” diyeceğin manzaralarla karşılaşmana yetiyor.

Yüksek kesimlerdeki Yedigöller çevresi, adeta dünyadan kopmuş küçük bir evren gibi. Sessiz, geniş ve ferah; su birikintilerinde gökyüzü, çayırlarda otlayan hayvanlar, uzakta kalan vadinin görüntüsü… Bu alan, kalabalıktan kaçmak ve sadece nefes almak isteyenler için biçilmiş kaftan.

Köylerde ise bazen bir ahşap balkon, bazen taş bir duvar, bazen de bahçede çay içen bir aile, Uzundere’nin gerçek “gizli cennetlerini” oluşturuyor. Haritada işaretli olmasalar da, bu küçük anlar hafızanda en uzun kalan kareler oluyor.

Vadide anlatılan eski bir efsaneye göre, genç bir çoban her akşam Tortum Şelalesi’ne gelir, kayalıklarda oturup türküler söyler ve suyun sesiyle dertleşirmiş. Bir gün yine kaybolup giden sesi, sisin içinde kaybolmuş ve kendisinden bir daha haber alınamamış. O günden sonra, sisli havalarda şelale üstünde süzülen hafif ışığın onun feneri olduğuna, su sesiyle karışan kısık melodinin de çobanın türküsü olduğuna inanılır.

Bir başka anlatıda ise vadinin elma ağaçları başrolde. Uzun yollardan gelen bir yolcunun, burada tattığı elmaların lezzetini unutamadığı ve her mevsim geri dönüp farklı ağaçların meyvelerini denediği söylenir. Yıllar sonra defter dolusu elma notuyla yeniden köye yerleşmiş ve ömrünün geri kalanını bu vadide geçirmiş. Bugün bile ağaçların başında, kendi elma ağacını gururla gösteren birçok insanla karşılaşmak mümkün.

Yedigöller çevresinde anlatılan bir söylenceye göre, her bir göl, yolunu kaybeden iki kardeşin gözyaşlarından oluşmuş. Sis basıp yolu kaybettiklerinde, birbirlerini bulamayan kardeşler saatlerce ağlamış; gözyaşları toprağa karışıp küçük su aynalarına dönüşmüş. Bugün göllerden birinin kıyısında sessizce oturursan, suların yüzeyinde bir anlığına tanıdık yüzler gördüğünü söyleyenlerin hikâyelerini hatırlarsın.

İlçe merkezinde ise, “Uzundere’den bir gece kalırım, sabah yoluma devam ederim” deyip de burada takılıp kalan gezginlerin hikâyeleri sıkça anlatılır. Her sabah “yarın çıkarım” deyip akşam olunca karar değiştiren bu misafirler, en sonunda “galiba ben buraya yerleştim” diyormuş. Vadinin insanı yavaş yavaş içine çektiğini anlatan bu söylenceler, aslında Uzundere’ye gelen pek çok kişinin gerçek deneyimiyle örtüşüyor.

Uzundere, uzun kışları ve sıcak yazları olan karasal bir iklime sahip. Vadi yapısı sayesinde Erzurum merkezine göre biraz daha yumuşak hissedilse de, özellikle akşamları sıcaklık hızlı düşebiliyor. Bu yüzden yazın bile ince bir hırka ya da mont çantada iyi gider.

İlkbahar (Nisan–Haziran): Doğa uyanıyor, şelale güçlü akıyor, yürüyüş yolları canlanıyor. Bahar fotoğrafları ve hafif yürüyüşler için ideal dönem.

Yaz (Temmuz–Ağustos): Gündüzler sıcak, akşamlar serin. Göl çevresi, yüksek kesimler ve yayla rotaları için çok uygun.

Sonbahar (Eylül–Ekim): Dağ yamaçları sarı ve turuncuya dönüyor; sakin, net havayla birleşince çok özel manzaralar ortaya çıkıyor.

Kış (Kasım–Mart): Soğuk ve karlı ama bir o kadar da etkileyici. Kış fotoğrafları ve buz tırmanışı gibi özel aktiviteler için doğru dönem.

Tortum Gölü kıyı rotaları: Yol kenarındaki küçük ceplerden başlayıp, göl manzaralı kısa yürüyüşler yapabilirsin. Bazı patikalar, teras gibi duran doğal çıkıntılara ulaştırıyor ve manzarayı bambaşka bir açıdan görmeni sağlıyor.

Yedigöller’e yükseliş: Yerel rehberle yapılması tavsiye edilen, daha zorlu ama ödülü büyük bir rota. Köylerden başlayarak yavaş yavaş yükseliyor, sonunda göller ve yayla havasıyla karşılaşıyorsun.

Köy içi turları: Daha sakin bir gün planlıyorsan Ulubağ, Kirazlı, Sapaca gibi mahalleler arasında kısa sürüşler yaparak köy sokaklarında yürümek, hem fotoğraf hem de sohbet için ideal.

Uzundere, doğal yapısı gereği yamaçlar, eğimli yollar ve eski köy dokusuyla dolu. Bu da bazı yerlerde merdivenler, bozuk zeminler ve dar geçitler anlamına geliyor. Buna karşılık, Tortum Şelalesi çevresinde ve bazı seyir noktalarında daha sağlam zeminler, korkuluklar ve düzenlenmiş yürüyüş alanları bulunuyor.

Konaklama tarafında, yeni yapılmış ya da yenilenmiş pansiyon ve küçük otellerde girişlerin daha kolay olduğu, zemin kat odaların bulunduğu görülüyor. Hareket kısıtı olan gezginler için en doğrusu, rezervasyon öncesinde işletmeyle iletişime geçip giriş, oda ve banyo fotoğraflarını istemek; bölgede insanlar bu konuda genelde çok açık ve yardımsever.

Uzundere’de engelli gezginler için en rahat deneyim, araçla ulaşılabilen seyir noktaları ve düzenlenmiş alanlarda yaşanıyor. Şelale çevresinde ve ilçe merkezinde, aracı yakına park edip kısa mesafelerde hareket etmek mümkün; ancak bazı yerlerde zemin engebeli veya eğimli olabiliyor.

Mümkünse yanınızda, kaldırım kenarları veya küçük basamaklarda yardım edebilecek bir refakatçi olması rahatlık sağlayacaktır. Konaklama rezervasyonu yaparken odanın konumu, banyo düzeni ve otopark mesafesi gibi detayları özellikle sormak, sonradan sürpriz yaşamamanız için önemli.

İlçe merkezinde eczaneler ve temel sağlık hizmeti bulunsa da, daha ileri tetkik ve müdahale için Erzurum’daki hastaneler tercih ediliyor. Seyahate çıkmadan önce sağlık sigortanızı ve ilaç listenizi yanınıza almayı unutmayın.

Tortum Şelalesi üst teraslar: Şelalenin hem düşüşünü hem de oluşturduğu havuz alanını bir arada görebileceğin açılar sunuyor. Sabah ve akşam ışığı en etkileyici zamanlar.

Gölü gören virajlar: Tortum Gölü kıyısındaki virajlı yolda, güvenli park imkânı sunan ceplerden manzarayı yakalamak mümkün. Göl, dağlar ve yol tek karede buluşuyor.

Köy detayları: Ahşap balkonlar, eski kapılar, bahçeye asılmış çamaşırlar ve tandır bacalarından çıkan duman; hepsi fotoğraf için harika detaylar.

Yedigöller çevresi: Geniş açı çekimleri için göller ve çevresindeki yayla alanları tam bir açık hava stüdyosu gibi. Bulutlu ama açık havalar renkleri daha dengeli gösteriyor.

Uzundere merkezde temel sağlık hizmetlerine ulaşabileceğin kurumlar ve eczaneler bulunuyor. Daha kapsamlı hastane hizmetleri için ise Erzurum’a dönmek gerekiyor; bu yüzden ciddi rahatsızlıklar veya tedaviler için planlamayı buna göre yapmak iyi olur.

Türkiye genelinde acil durum numarası 112. Telefonuna kayıt etmek, konakladığın tesisin numarasıyla birlikte elinin altında tutmak akıllıca olur. Dil konusunda desteğe ihtiyacın olursa, çoğu zaman konaklama işletmeleri araya girip yardımcı oluyor.

Dağ ve vadi bölgesinde hava değişken olabildiği için, yanına mutlaka su, şapka, güneş kremi ve mevsime uygun üstlük almayı unutma. Eğer özel ilaçlar kullanıyorsan, yeterli stokla gelmekte ve ilaç isimlerinin yazdığı küçük bir liste taşımakta fayda var.

Uzundere, büyük alışveriş merkezlerinden çok, küçük dükkânlar ve pazarlardan oluşan bir ilçe. Manavlar, bakkallar ve esnaf, vadinin meyvesini, sebzesini, balını ve cevizini tezgâha taşıyor. Zamanlama uygunsa, köy pazarlarında ev yapımı reçel, turşu ve kurutulmuş ürünler de bulabilirsin.

Fiyatlar genelde makul ve şeffaf. Satıcıların içten bir “buyur” çağrısıyla müşteriyi sohbetin içine çekmesi burada günlük hayatın bir parçası; kısa bir muhabbetle hem ürün hem bölge hakkında pek çok şey öğrenebilirsin.

Önemli not: Güler yüzlü davet normaldir; ama biri seni fazla ısrarcı şekilde dükkâna ya da restorana çekmeye çalışıyorsa, bu genelde iyi bir işaret değildir. Nazik ama net bir şekilde teşekkür edip devam et. Uzundere’de sakin, baskı hissetmeden alışveriş yapabileceğin yeterince seçenek var.

Uzundere’de belki de en ilginç kontrast, sakin şehir unvanıyla ekstrem outdoor aktivitelerinin yan yana var olması. Sabah kahvede saatlerce çay içip sohbet ederken, öğleden sonra buz tırmanışı festivaline katılan sporcuları izleyebilirsin.

Bir diğer ilginç detay, elma çeşitliliği. Bazı bahçelerde nesilden nesile aktarılan, adını hiç duymadığın yerel elma türleri yetişiyor. Ağaçların altında durup “bu hangisi?” diye sorduğunda, çoğu zaman küçük bir tadım seansı kendiliğinden başlıyor.

Belki de en “sıra dışı” olan şey, zaman algısının değişmesi. Birçok gezgin, Uzundere’ye gelirken sadece kısa bir durak planlayıp, burada geçirdiği saatlerin nasıl uzadığını fark ettiğini anlatıyor. İlçenin en güçlü etkilerinden biri de bu: aceleyi yavaşça cebinden alıp, yerine derin bir nefes bırakıyor.

• Tortum Şelalesi: Türkiye’nin en etkileyici şelalelerinden biri; seyir terasları ve merdivenleriyle farklı açılardan izleme imkânı sunuyor.
• Tortum Gölü: Vadi boyunca uzanan göl, her virajda değişen manzarasıyla fotoğraf meraklılarının gözdesi.
• Uzundere ilçe merkezi: Küçük çarşısı, çay ocakları ve günlük hayatın ritmini gösteren sokaklarıyla ilçeyi tanımak için en iyi başlangıç noktası.
• Yedigöller ve yüksek yaylalar: Sessizlik, serin hava ve geniş manzaralar arayanlar için ideal doğa alanları.
• Geleneksel köy dokusu: Kirazlı, Ulubağ, Cevizli gibi mahallelerde taş ve ahşap karışımı eski evler, bahçeler ve avlular görülebiliyor.
• Seyir noktaları: Göl ve vadiyi yukarıdan gören, tabelasız ama unutulmaz küçük duraklar.

• Tortum Gölü üstündeki küçük teraslar: Yol kenarındaki dar patikalardan ulaşılan, bank veya kaya çıkıntısı gibi duran manzara noktaları.
• Vadideki taş köprüler: Yan kollarda ve dere geçişlerinde karşına çıkan, bitkilerle süslü eski köprüler.
• Ulubağ & Kirazlı bahçeleri: Meyve ağaçlarıyla çevrili, gölgeli oturma alanları ve çay için kurulan küçük masalar.
• Sapaca & Cömertler çevresindeki dere boyları: Yerel halkın piknik yaptığı, henüz turistik olmayan sakin su kenarları.
• Yedigöller tarafındaki yüksek seyir noktaları: Tüm vadiyi ve dağ sıralarını aynı kadraja sığdıran, gün batımı için ideal tepeler.

Uzundere’yi ziyaret etmek için en iyi dönem hangisi?

Genel olarak Nisan sonu ile Ekim arası, yolların açık ve doğanın en canlı olduğu zaman. Bahar aylarında şelale çok güçlü akarken, sonbaharda renkler daha etkileyici. Kış ayları ise daha çok kış manzarası ve özel outdoor etkinlikleri için uygun.

Erzurum’dan Uzundere’ye nasıl gidilir?

Özel araçla Erzurum’dan kuzeye doğru çıkan yolu takip ederek yaklaşık 1,5–2 saat içinde Uzundere’ye ulaşabilirsin. Ayrıca günün belli saatlerinde kalkan dolmuşlar da var; saatler mevsime göre değişebiliyor, bu yüzden önceden kontrol etmek iyi olur.

Tortum Şelalesi için ne kadar zaman ayırmalıyım?

Fotoğraf çekmek, teraslardan manzarayı izlemek ve belki bir çay molası vermek istiyorsan en az 1–2 saat ayır. Alt kısımlara kadar inip bol bol vakit geçirmek istersen, bu süre rahatlıkla 3 saate çıkar.

Uzundere çocuklu aileler için uygun mu?

Evet, köylerin sakin yapısı ve doğa içi geziler, aileler için oldukça uygun. Sadece şelale çevresinde ve yüksekten bakan noktalarda çocukları yakından takip etmek önemli; korkuluklar her yerde aynı yükseklikte değil.

Uzundere’de konaklama imkânı var mı?

İlçe merkezinde ve bazı mahallelerde küçük oteller, pansiyonlar ve aile işletmesi konaklama yerleri var. Özellikle yaz sezonu ve etkinlik dönemlerinde önceden rezervasyon yaptırmak faydalı olur.

• Uzundere (merkez): Çarşı, resmi kurumlar, çay ocakları ve günlük yaşamın aktığı sokakların birleştiği ilçe kalbi.
• Ulubağ: Bahçeleri ve tarlalarıyla geniş bir alan kaplayan, tarım ağırlıklı, sakin bir mahalle.
• Kirazlı: Adından da anlaşılacağı gibi meyve ağaçlarıyla ünlü, manzaralı köy yapısına sahip yerleşim.
• Gölbaşı: Göl çevresine yakın konumuyla hem manzara hem de doğayla iç içe vakit geçirmek için ideal.
• Balıklı: Geleneksel köy dokusunun korunduğu, günlük hayatın yavaş aktığı bir mahalle.
• Cevizli: Ceviz ağaçları ve yeşil alanlarıyla dikkat çeken, doğayla iç içe bir yaşam sunan yerleşim.
• Merkez Mahallesi: İlçe merkezinin konut ağırlıklı yüzü; okullar, dükkanlar ve hizmetler bu bölgede yoğunlaşıyor.

• Altınçanak: Yeşillik ve tarım alanlarının iç içe geçtiği, sakin ve küçük bir mahalle.
• Balıklı: Geleneksel köy yaşamının hâlâ canlı olduğu, avlu ve bahçeleriyle karakteristik bir yerleşim.
• Cevizli: Adını ceviz ağaçlarından alan, bol gölgeli bahçeleriyle dikkat çeken mahalle.
• Cömertler: Adı gibi misafirperver insanlarıyla bilinen, tarım ve hayvancılığın sürdüğü küçük bir yerleşim.
• Çağlayan: İsmini çevredeki su hareketlerinden alan, dere ve küçük şelalelerin renklendirdiği mahalle.
• Çamlıyamaç: Çam ağaçları ve yamaç manzaralarıyla ön plana çıkan, doğa yürüyüşleri için güzel bir başlangıç noktası.
• Çaybaşı: Suya yakın konumu, bahçeleri ve sakin sokaklarıyla bilinen bir mahalle.
• Dikyar: Yamaçlara serilmiş evleri ve tarlalarıyla tipik dağ köyü görünümünde.
• Erikli: Meyve ağaçlarının rengini sokaklara taşıdığı, küçük ama renkli bir yerleşim.
• Gölbaşı: Göl çevresiyle bağlantısı sayesinde manzara ve doğa merkezli bir atmosfer sunuyor.
• Kirazlı: Kiraz ve diğer meyve ağaçlarıyla bilinen, fotoğraf için çok sayıda güzel kadraj sunan mahalle.
• Merkez: Uzundere’nin idari ve ticari merkezinin bulunduğu bölge; günlük ihtiyaçların çoğu burada karşılanıyor.
• Muratefendi: Sessiz sokakları ve geleneksel evleriyle, sakinlik arayanlar için ideal bir yerleşim.
• Pehlivanlı: Güçlü köy kültürünün hissedildiği, dayanışmanın güçlü olduğu bir mahalle.
• Sapaca: Dere kenarına yakın konumu ve küçük köprüleriyle, yürüyüş ve piknik için cazip bir durak.
• Seyitefendi: Tarihi dokusunu kısmen koruyan, eski yerleşim izleri taşıyan mahalle.
• Ulubağ: Geniş tarım alanları, meyve ve sebze bahçeleriyle ilçe ekonomisinde önemli yer tutuyor.
• Uzundere (mahalle): İlçe merkezinin yerleşim ağırlıklı kısmı; evler, sokaklar ve küçük dükkânlar burada yoğunlaşıyor.
• Yayla: Daha yüksek kesimlerdeki yayla alanlarını kapsayan, temiz hava ve geniş manzarasıyla öne çıkan bölge.