Espiye (Giresun) – Vadilerle deniz arasında Karadeniz kaçış noktası

Espiye’nin ruhu, Karadeniz’in genel hikâyesiyle Çepni kültürünün iç içe geçtiği bir yerde duruyor. Aile bağları, misafirperverlik ve gurbetle kurulan ilişki, sohbetlerin değişmeyen konuları. Kahvede tavla sesleri, fonda kemençe ezgileri ya da radyodan gelen türküler, akşamları ilçenin ritmini belirliyor.

Yaz aylarında köylerde düğünler, asker uğurlamaları ve hasat dönemleri, herkesin birbirine daha çok karıştığı zamanlar. Uzaktan – İstanbul’dan, Avrupa’dan – gelenler, köydeki evlerin ışıklarını yeniden yakıyor. Büyük sofralar kuruluyor, horon halkaları genişliyor, çocuklar sahil ile köy arasında koşturuyor.

Günlük yaşamda çay çok merkezi: Gündüz iş aralarında, akşamüstü sahilde, köyde kapı önünde… Birkaç kelime Türkçe biliyorsan, bir iki cümle bile çoğu zaman seni hemen sohbete dahil ediyor. Espiye’yi en iyi, çay bardaklarının arasından izleyerek tanıyabilirsin.

Espiye’de programı çok kalabalık tutmana gerek yok. Bazen en güzel gün, sahil boyunca yürüyüp birkaç çay içmek, sonra kısa bir dere yoluna sapmaktır. Küçük plajlarda denize girebilir, kayalık alanlarda dalga sesini dinleyebilir ya da sadece bankta oturup gelen geçeni izleyebilirsin.

İç kısımlarda dere kenarı piknikleri, küçük yürüyüşler, eski su değirmenlerine yapılan mini keşifler ve köy kahvelerine uğramak öne çıkıyor. Fotoğraf seviyorsan sisli sabahlar, yağmur sonrası parlayan yollar ve fındık hasadı dönemleri çok zengin sahneler sunuyor.

Gün sonunda tekrar sahile dönüp, hafif serinleyen havada bir çay daha içmek, Espiye’nin ritmini tamamlayan küçük ama keyifli bir ritüel.

1 günlük Espiye: Sahil ve merkez

Sabahı, Espiye merkezde sahil boyunca yürüyerek ve bir çay bahçesinde kahvaltı/çay molasıyla başlat. Öğlene doğru Zefre ve Andoz tarafına doğru kıyı boyunca ilerleyip küçük koylara ve kalıntılara göz at. Dönüşte merkezde balık ya da pide yiyip, günü tekrar sahilde gün batımı yürüyüşüyle bitir.

2 günlük Espiye: Vadiler & köyler

İkinci günde rotanı mutlaka iç kısımlara çevir. Değirmenler ve dere kenarı piknik alanlarına giden yollardan birini seç; su sesi eşliğinde kısa yürüyüşler yap. Akkaya, Gülburnu, Gümüşdere gibi köylere uğrayıp, fındık bahçeleri arasındaki yolları keşfet. Gecenin Espiye’de ya da yakındaki bir pansiyonda geçmesi, ertesi sabah başka bir vadiye yönelme şansı veriyor.

Genel kural: Programı fazla doldurma; Espiye’de en güzel anlar, plan dışı verilen çay molasında ya da “şuraya da bir bakalım” dediğin küçük sapmalarda geliyor.

Espiye’de sürdürülebilirlik, büyük tabelalarla değil, günlük hayatta kendiliğinden var. Küçük bahçeler, birkaç hayvan, aile üretimi; çoğu ev böyle ayakta duruyor. Sen de buna uyum sağlayarak seyahat ettiğinde, ince ama önemli bir fark yaratıyorsun.

• Yerelden alışveriş: Fındık, bal, peynir, reçel ve sebzeleri mümkün olduğunca yerel esnaftan ve pazarlardan al.
• Doğaya saygı: Dere kenarlarını, orman içi piknik alanlarını temiz bırak; çöpü mutlaka yanında geri götür.
• Fotoğraf & mahremiyet: Özellikle köylerde insanları çekerken önce gülümseyip izin iste; çoğu zaman bu izin küçük bir sohbete dönüşüyor.
• Ulaşım: Kısa mesafelerde dolmuş kullanmak, hem yerel ritmi hissettirir hem de bireysel araç kullanımını azaltır.

Kendini misafir, ilçeyi ev sahibi gibi gördüğün sürece, Espiye’nin doğasına ve kültürüne zarar vermeden keyifli bir seyahat yapabilirsin.

• Karadeniz rotası yapan gezginler: Giresun–Tirebolu hattında gerçek bir sahil molası arayanlar için.
• Sakinlik peşinde olanlar: Büyük kalabalıklar, yüksek müzik yerine çay bahçesi ve dalga sesi isteyenlere iyi geliyor.
• Doğa & köy yaşamı sevenler: Dere, bahçe, köy kahvesi üçlüsünü seviyorsan, Espiye tam senlik.
• Aileler: Çocuklarla kısa yürüyüşler, sahilde oyun, köyde hayvanlar görme gibi sade ama unutulmaz anlar yaşanabiliyor.
• Gurbetçiler & memleket özlemi çekenler: Karadeniz’in o “hem hüzünlü hem sıcak” havasını hissetmek için iyi bir durak.

Eğer gece hayatı, AVM ve büyük eğlence merkezleri arıyorsan, Espiye sana biraz fazla sakin gelebilir. Ama tam da bu sakinlik birçok kişi için asıl sebep oluyor.

Espiye’de masaya genelde Karadeniz klasiği gelir: taze balık, mısır ekmeği, tencere yemekleri, pideler ve sofranın bir köşesinde her zaman çay. Balık sezonunda kıyıdaki lokantalarda istavrit, hamsi ve diğer türlerle dolu tabaklar bulursun.

Pide fırınları, ilçede mutlaka uğranması gereken yerlerden. Kıymalı, peynirli, karışık ya da sadece tereyağlı ince hamurlu pideler hem uygun fiyatlı hem lezzetli. Yanına ayran ya da açık çay alıp, kendine küçük bir “Espiye molası” yaratabilirsin.

Fındık burada sadece ihracat ürünü değil; evlerde tatlıda, kurabiyede, bazen kahvaltı sofralarında bile karşına çıkar. Bal, ev yapımı reçel ve yayla tereyağıyla birleşince çok zengin kahvaltı tabakları oluşuyor.

İleride, ilçe geneline ait özel tarifler – örneğin karalahana çorbası, mısır ekmeği, fındıklı tatlılar – için ayrı sayfalarla detaylı tarifler ve hikâyeler de eklenebilir. Böylece Espiye mutfağını hem tadıp hem okuyabileceksin.

Espiye’de doğa hep yan tarafta: Kıyıda yürürken bile başını çevirdiğinde vadileri ve yamaçları görüyorsun. Kısa bir sapmayla dere kenarına, biraz daha ilerleyerek fındık bahçelerine, daha yukarıda ise orman ve yayla havasına çıkmak mümkün.

Yürüyüşlerin çoğu “resmî parkur” değil; köylülerin kullandığı patikalar ve yollar. Bu da onlara ayrı bir samimiyet katıyor. Yolda karşına çıkan bir köpek havlaması, bir inek sürüsü ya da elinde odun taşıyan bir amca, bu yürüyüşleri şehirdekinden çok farklı kılıyor.

Yağmur sonrası toprak kokusu, sisin yamaçlara oturuşu ve fındık yapraklarının rüzgârla hışırdaması, Espiye doğasını hafızana ses ve koku olarak kazıyor.

Espiye’de takvim, resmi etkinliklerden çok köy yaşamı ve mevsimlere göre akıyor. Fındık hasadı, yaz tatili, gurbetçilerin dönüşü, düğünler ve dini bayramlar ilçeye canlılık katıyor. Yaz akşamları, köylerde horon sesleri ve siluet hâlinde kalabalıklar görmek çok normal.

Bazen sahil boyunca küçük konserler, yerel müzik buluşmaları ya da belediyenin düzenlediği etkinlikler de oluyor. Tarihler sık sık değiştiği için, en iyi bilgi kaynağı kaldığın pansiyon, esnaf ya da dolmuş şoförleri.

Sabırlı ve esnek olursan, hiç beklemediğin bir anda kendini bir köy düğününde, açık havada kurulan uzun sofralarda bulabilirsin. Karadeniz, misafiri içine çekme konusunda oldukça ısrarlı.

Espiye ve çevresi, yüzyıllardır Karadeniz kıyısındaki geçiş noktalarından biri. Antik dönemden itibaren kıyı boyunca giden yollar, iç bölgeye uzanan patikalar ve farklı halkların izleri burada buluşmuş. Pontos, Roma, Bizans, Trabzon İmparatorluğu ve Osmanlı, bu coğrafyada bir şekilde iz bırakmış.

Daha sonra bölgeye Çepni Türkleri yerleşiyor; köy isimlerinde, yerel ağızda ve geleneklerde bu etkiyi hâlâ görebiliyorsun. Os­manlı döneminde Espiye, kıyı ticareti ve iç kesimle bağlantı açısından önemli bir durak. Cumhuriyet dönemiyle beraber ilçe statüsü kazanarak kendi idari kimliğini güçlendiriyor.

Kısaca bir zaman çizelgesi:

• Antik dönem: Karadeniz kıyısında küçük limanlar ve güzergâhlar; iç kesime açılan vadiler.
• Orta Çağ: Bizans ve Trabzon etkisi; kıyı savunma yapıları, kale kalıntıları.
• 15. yüzyıl: Osmanlı hâkimiyeti; kıyı ve köyler yeni idari yapıya entegre olur.
• 19.–20. yüzyıllar: Fındık tarımının güçlenmesi, göç ve gurbet hikâyelerinin çoğalması.
• 20. yüzyıl ortası: Espiye’nin ilçe statüsü, sahil yolunun gelişmesi.
• Bugün: Tarım, küçük ölçekli ticaret ve giderek artan sayıda bireysel gezgin için durak noktası.

Bugün sahilde yürürken ya da bir köy kahvesinde otururken, bu uzun tarihten parçalar hep bir yerden kulağına çalınıyor; kimi zaman bir efsane, kimi zaman dededen toruna aktarılan bir anı olarak.

Espiye, büyük tabelalı turistik yerlerden çok, küçük “bakarsan görürsün” köşeleriyle etkiliyor. Bazıları haritada bile işaretli değil; sadece dolmuş şoförünün tarif ettiği küçük bir durak ya da köylünün “şu dereyi takip et” dediği patika.

• Dere ve değirmen vadileri: Ağaç gölgeleri altında piknik masaları, su sesi ve eski taş değirmenler; özellikle yazın serin kaçış noktaları.
• Köy kahveleri: Dışarıdan bakınca sıradan ama içeri girince tüm günün sohbet ve haber merkezi hâline gelen yerler.
• İsimsiz seyir yerleri: Köy yolları üzerinde, aniden önüne açılan deniz–vadi manzaralı küçük cepler.
• Mahalli fırınlar & bakkallar: Hem karnını hem merakını doyurabileceğin; hem ekmek hem hikâye aldığın duraklar.

Bu saklı köşelerin çoğu sana, Espiye’nin sadece “yoldan geçilen” bir yer değil, içinde kalınca yavaş yavaş açılan bir ilçe olduğunu hatırlatıyor.

Karadeniz’in çoğu yerinde olduğu gibi, Espiye’de de dereler, kayalar ve eski yolların kendine ait efsaneleri var. Özellikle taşkın yapan derelerle ilgili hikâyeler, kuşaktan kuşağa anlatılarak bugüne gelmiş.

Bunlardan birinde, iki bebeğiyle dereyi geçmeye çalışan bir anneden bahsedilir. Sular aniden yükselir, kadın dengeyi korumak için bebeklerden birini kısa süreliğine kayaya bırakmak zorunda kalır. Diğerini kucağında karşıya geçirir; geri dönmek istediğinde su yükselmiş, dere coşmuştur. Hikâyenin bazı versiyonlarında çocuk kurtarılır, bazılarında dere onu alır ve anne lanetini dereye yağdırır. O günden sonra dere yatağını değiştirir, yamaçlarda heyelanlar olur ve bölge halkı bu olayı “neden” olarak anlatır.

Böyle efsaneler, hem doğanın sert yüzünü hem de Karadeniz insanının duygusunu yansıtır. Gezgin içinse, köprüden ya da dere kenarından geçerken o suya biraz daha farklı bakma sebebidir.

Espiye’de anlatılan birçok söylence, aslında hayatla ilgili küçük dersler taşıyan hikâyeler. Aşk, gurur, gurbet, fakirlik ve “başını dik tutma” gibi temalar sık sık karşına çıkar.

Mesela, köyden çıkıp şehirde iş kuran bir gencin hikâyesi sık anlatılır. Uzun yıllar çalışır, kendi dükkânını açar, para kazanır ama kalbi hep köyde kalır. Yıllar sonra köyüne geri döner, “şehir parası” ile değil, çocukken oturduğu dere kenarındaki taşla selamlaşır. Bu hikâyenin mesajı nettir: Nerede yaşarsan yaşa, köklerini unutma.

Benzer söylenceler, aile bağlarını koparmamayı, komşuluk ilişkisini korumayı ve “çok para” ile “mutluluk” kavramlarını karıştırmamayı öğütler. Espiye’de bir kahveye oturup bunları dinlerken, aslında küçük bir “yaşam atölyesi”ne katılmış gibi hissedebilirsin.

Espiye, tam bir Karadeniz iklimine sahip: Çok yeşil, çok yağmur, az kavurucu sıcak. Hava durumu uygulamalarında sık sık bulut ve yağmur görsen de, aradaki güneş anları manzaranın en güzel hâlini gösteriyor.

• İlkbahar: (Mart–Mayıs) Yeşilin patladığı dönem; hava değişken, bazen sisli, bazen pırıl pırıl güneşli. Fotoğraf ve doğa yürüyüşleri için etkileyici.
• Yaz: (Haziran–Eylül) Kıyıda daha sıcak ve nemli, iç kesimde serin. Deniz keyfi ile dere–yayla kaçamaklarını birleştirmek için ideal.
• Sonbahar: (Ekim–Kasım) Fındık bahçeleri sarı–turuncu tonda, ortalık daha sakin. Yağmurla birlikte dramatik manzaralar çıkıyor.
• Kış: Kıyıda serin ve yağmurlu, yükseklerde zaman zaman kar. Özellikle huzur arayan, “Karadeniz’in kış yüzü nasıl?” diyenler için.

En pratik dönem yaz sonu–sonbahar başı; ama yağmurdan kaçmak yerine, onu bu coğrafyanın parçası olarak kabul edersen her mevsim Espiye’den keyif alabilirsin.

Espiye’de yürüyüş rotaları, tabelalı parkurlardan çok köy yolları ve dere kenarı patikalarından oluşuyor. Bu da onlara daha samimi ve keşifli bir hava katıyor.

• Sahil–dere kombinasyonu: Kıyıda kısa bir yürüyüş yapıp, sonrasında dere yönüne saparak su sesi eşliğinde yol almak.
• Köy yolları: Akkaya, Gülburnu, Gümüşdere gibi köylere giden yollar; hem manzara hem köy hayatı görmek için güzel.
• Orman ve fındık bahçeleri: Bahçe içi patikalar, zaman zaman ormana bağlanan küçük geçişler sunuyor.

Yanına mutlaka kaymayan bir ayakkabı, ince bir yağmurluk ve su al. Yola çıkmadan önce kaldığın yerde veya esnafta “bu mevsimde yol nasıl?” diye sormak her zaman iyi fikir.

İlçe merkezi, Karadeniz’deki birçok sahil kasabası gibi, kimi yerde düz, kimi yerde eğimli alanlara sahip. Kaldırımlar dar olabiliyor; bazı geçişlerde yüksek bordürler ve ansızın biten rampalarla karşılaşmak mümkün.

Yeni yapılan veya yenilenmiş kafeler, dükkânlar ve bazı resmî binalar daha erişilebilir tasarlansa da, genel anlamda “her yer engelsiz” demek zor. İç kesimdeki köyler ve vadiler ise yoğun eğim, toprak yollar ve merdivenler nedeniyle doğal olarak daha zorlayıcı.

• Konaklama: Önceden iletişime geçip asansör, oda içi hareket alanı ve banyo düzeni hakkında net bilgi al.
• Ulaşım: Dolmuşlar dar ve basamaklı; tekerlekli sandalye veya baston kullanıyorsan, taksi veya özel transfer daha rahat olabilir.
• Gezilecek yerler: Kıyı şeridi ve merkez, köylere göre daha erişilebilir. Çok merdivenli veya toprak yollu rotalardan kaçınmak mantıklı.
• Sağlık hizmetleri: Temel sağlık ihtiyaçları için ilçe yeterli; daha ileri tetkikler için Giresun şehir merkezine gitmek gerekebilir.

Planlamayı biraz daha detaylı yaparsan, Espiye’de sakin, kontrollü ve keyifli bir tatil mümkün. Yerel halk, ihtiyaç duyduğunda yardım konusunda genelde oldukça destekleyici.

• Sahil yolu kıvrımları: İlçe giriş–çıkışlarındaki virajlardan görülen deniz ve ilçe manzarası.
• Köy yamaçları: Gülburnu, Kaşdibi, Şahinyuva gibi yerlerde deniz–vadi–köy kombinasyonlu geniş kadrajlar.
• Dere ve köprüler: Eski taş köprüler ve suya yakın yürüyüş yolları özellikle uzun pozlamalar için çok etkileyici.
• Fındık bahçeleri: Hasat zamanı ağacın altında toplanan aileler, yere serilmiş brandalar ve fındık dolu sepetler, doğal ve samimi kareler sunuyor.

Karadeniz havası hızlı değiştiği için, fotoğraf çekerken hem güneşi hem yağmuru yakalama ihtimalin yüksek. Bu da Espiye karelerine ekstra dram katıyor.

Espiye’de temel sağlık hizmetleri ve eczaneler bulunuyor. Daha kapsamlı tetkik ve tedaviler için Giresun merkezdeki hastanelere yönlendirme yapılabiliyor.

• Yanında kişisel ilaçların, ağrı kesici, yara bandı ve küçük bir ilk yardım seti bulunsun.
• Doğa yürüyüşlerinde kaygan zemin, böcek ısırığı ve ani hava değişimlerine karşı hazırlıklı ol.
• Türkiye genel acil numarası: 112. (Ambulans, itfaiye ve acil durumlar için tek numara.)

Genel olarak en büyük “risk”, aniden bastıran bir sağanak yağmur ve buna eşlik eden çamurlu patikalar; biraz dikkat ve hazırlıkla keyifli bir seyahat sürdürebilirsin.

İlçe merkezinde temel ihtiyaçların hepsini bulabiliyorsun: marketler, fırınlar, kasaplar, manavlar, küçük giyim ve ev eşyası dükkânları. Seyahat için en keyifli alışverişler ise genelde yerel ürünler üzerinden oluyor.

Fındık, bal, ev yapımı reçel, köy peyniri ve yayla tereyağı en çok ilgi görenler arasında. Pazar günleri veya belirli günlerde kurulan semt pazarları, hem fiyat hem atmosfer olarak çok canlı. Esnafla kısa bir sohbet bile çoğu zaman eline fazladan bir meyve ya da gülümseme bırakıyor.

Genel uyarı: Türkiye’de, özellikle sahil ve çarşı bölgelerinde, restoran ve dükkânların seni içeri davet etmesi normal. Ancak ısrar çok artar, fiyatlar net söylenmez veya kendini rahatsız hissedersen bu genellikle “turistik tuzak” işaretidir. Böyle durumlarda güler yüzle “Teşekkür ederim, düşünmek istiyorum” deyip uzaklaşman yeterli. Espiye genel olarak sakin bir ilçe, ama bu prensip tüm Türkiye seyahatinde aklında olsun.

Espiye’de dolaşırken gülümseten birçok küçük detay görürsün:

• Fındık bahçesinin ortasına park edilmiş arabalar – çünkü o an için en pratik yer orasıdır.
• Kaldırıma, duvar kenarına dizilmiş ince belli bardaklar – sahipleri içeride sohbeti sürdürüyor, çaylar dışarıda soğumaya bırakılmış.
• Dere üstüne gerilmiş çamaşır ipleri – sisli havada rüzgârda sallanan gömlekler tam bir Karadeniz tablosu.
• Almanya, Fransa, Hollanda’dan dönen gurbetçilerin anlattığı hikâyeler – yarısı memleket, yarısı gurbette geçen hayatlar.

Bu detaylara dikkat ettikçe, Espiye senin için sadece “haritadaki bir durak” olmaktan çıkıp, kendi mizahı ve ritmi olan canlı bir yer hâline geliyor.

• Andoz & Zefre kıyı bölgesi: Kıyı savunma kalıntıları, küçük koylar ve açık Karadeniz manzarası ile dikkat çeken alan.
• Espiye sahili: Çay bahçeleri, yürüyüş alanları ve balıkçı tekneleriyle ilçenin vitrin yüzü.
• Dere & değirmen vadileri: Su sesi, piknik alanları ve eski değirmen kalıntıları ile yarım günlük doğal kaçış rotaları.
• Köyler: Akkaya, Gülburnu, Gümüşdere ve diğerleri; fındık bahçeleri ve günlük köy yaşamını görmek için ideal.
• Soğukpınar: İlçenin iç kesimlerinde, daha serin ve yeşil bir nefes alanı sunan belde.

Bu noktalar ileride her biri için ayrı sayfa ve daha detaylı bilgilerle desteklenebilir; şimdilik Espiye’nin temel keşif haritasını oluşturuyor.

• Dere kenarı piknik noktaları: Yol kenarında bir anda karşına çıkan, masa ve bankların olduğu küçük gölgeli alanlar.
• İsimsiz seyir cepleri: Köy yollarında ansızın açılan, deniz ve vadiyi birlikte görebildiğin küçük duraklar.
• Eski değirmen kalıntıları: Su sesiyle birleşen taş duvarlar; fotoğraf ve kısa keşif için çok etkileyici.
• Mahalli bakkal & fırınlar: Hem karnını doyurup hem de “buralı”ların günlük hayatını izleyebileceğin sade ama çok karakterli mekânlar.

İlçedeki saklı noktalar, ileride daha detaylı koordinat ve tariflerle ayrı bir “Espiye saklı cennetler” sayfasında toplanabilir; şimdilik bu liste, keşfe başlamak için güzel bir başlangıç.

Espiye’de kaç gün kalmalıyım?
Karadeniz rotasında kısa bir mola için 1 gün yeterli. Vadiler ve köyleri de gezmek istersen en az 2 gün ayırmak daha keyifli.

Denize girmek için uygun mu?
Küçük plaj ve kıyı alanları var; hava şartlarına dikkat ederek denize girebilirsin. Resmî cankurtaran noktaları sınırlı, bu yüzden her zaman temkinli olmak önemli.

Araba şart mı?
Merkezi yürüyerek gezebilirsin ama vadiler ve köyler için kendi aracın ya da ayarlanmış bir ulaşım çok büyük avantaj sağlar.

Yalnız seyahat edenler için güvenli mi?
Genel olarak sakin ve güvenli bir ilçe. Her yerde olduğu gibi temel dikkat kurallarına uymak yeterli.

Espiye’den başka nereye geçebilirim?
Doğuya doğru Tirebolu, batıya doğru Giresun ve daha ilerisinde Ordu yönünde yolculuğa devam edebilir; Espiye’yi, Karadeniz hattının “ara nefes durağı” olarak kullanabilirsin.

• Espiye ilçe merkezi: Kıyıda uzanan, resmi kurumların, pek çok dükkânın ve sahil yürüyüş alanının bulunduğu merkez.
• Soğukpınar beldesi: Daha serin ve yeşil bir iç kesim yerleşimi; yazın nefes almak, köy havası solumak için güzel bir seçenek.

Bu iki merkez, ilçedeki köylere ve mahallelere açılan yolların da ana başlangıç noktaları.

Espiye ilçe merkezi mahalleleri

• Merkez Mahallesi: Resmî kurumlar, çarşı ve sahile en yakın bölgelerin yer aldığı kalabalık mahalle.
• Adabük Mahallesi: Merkeze yakın, konut ve küçük esnafın karıştığı, günlük hayatın akıp gittiği mahallesi.
• Ağalık Madeni Mahallesi: Biraz daha yüksek kotta, sessiz sokakları ve mahalle yaşamıyla dikkat çeken bölge.
• Cibril Mahallesi: Hem konutların hem küçük işletmelerin bulunduğu, iç kesimlere açılan yollara yakın mahalle.
• Çam Mahallesi: Yamaçlara doğru uzanan, evlerin bahçelerle iç içe geçtiği mahalle.
• Esentepe Mahallesi: Adından da anlaşılacağı gibi, esintili tepeleri ve manzaralı noktalarıyla öne çıkan mahalle.
• Kaleboynu Mahallesi: Yüksekçe konumu sayesinde ilçe ve deniz manzaralı sokaklara sahip yerleşim bölgesi.
• Karadere Mahallesi: Dere ve yamaçların şekillendirdiği, tipik Karadeniz sokak dokusunu taşıyan mahalle.

Belde

• Soğukpınar Beldesi: Serin havası, doğaya yakın konumu ve köy atmosferiyle bilinen; Espiye’nin iç kesim yüzünü yansıtan belde.

Espiye ilçesine bağlı köyler

• Akkaya: Fındık bahçeleri ve yamaç manzaralarıyla çevrili, sakin ve tarım ağırlıklı bir köy.
• Aralıcak: Dağınık yerleşimli, bahçe ve meraların iç içe geçtiği, huzurlu bir dağ köyü hissi veren yer.
• Arpacık: Tarlalar, küçük bahçeler ve köy kahvesiyle Karadeniz’in klasik köy atmosferini yaşatan yerleşim.
• Avluca: Yeşilliğin yoğun olduğu, bahçe ve orman geçişleriyle doğa severleri mutlu eden bir köy.
• Aydınlar: Daha sakin ve dağınık yapılaşmaya sahip, tarım ve hayvancılığın ön planda olduğu yerleşim.
• Bahçecik: Çevresini saran küçük bahçelerden adını alan, yemyeşil ve huzurlu bir köy.
• Bayrambey: Geleneklerin güçlü olduğu, mahalle kültürünün hâlâ çok canlı yaşandığı yerleşimlerden.
• Çalkaya: Kayalık ve eğimli arazilerin hâkim olduğu, manzaralı noktalara sahip köy.
• Çepniköy: Çepni kimliğinin daha belirgin hissedildiği; dil, gelenek ve hikâyeleriyle dikkat çeken bir köy.
• Demircili: Eski demircilik geleneğini isminde taşıyan, bugün de tarım ve el işlerinin bir arada görüldüğü yerleşim.
• Ericek: Fındık bahçeleri, küçük tarlalar ve orman şeritleriyle çevrili, tipik bir Karadeniz köyü.
• Gebelli: Dağınık evleri ve arazi yapısıyla, sade ama samimi bir köy yaşamı sunan yerleşim.
• Gülburnu: Hem denize hem vadilere bakan konumuyla, gün doğumu ve gün batımı fotoğrafları için çok uygun bir köy.
• Gümüşdere: Adını taşıdığı dere ile anılan, su sesinin günlük hayata karıştığı yeşil bir köy.
• Güneyköy: Güney yamaçlara yaslanmış, güneşi daha fazla alan ve bahçeciliğin yoğun olduğu yerleşim.
• Güzelyurt: İsmi gibi “güzel yurt” hissi veren; doğası ve sakinliğiyle öne çıkan bir köy.
• Hacıköy: Camisi, köy meydanı ve yakın çevresindeki evleriyle klasik köy dokusunu taşıyan yer.
• Hacımahmutlu: Adındaki tarihi göndermeyle dikkat çeken; bahçe, tarla ve küçük hayvancılığın iç içe olduğu yerleşim.
• İbrahimşeyh: İsmini taşıdığı şahsiyetten dolayı manevi bir hikâyesi olan, anlatıları güçlü bir köy.
• Kaşdibi: Yamaç ve kaya eteklerine yaslanan evleriyle, hem vadi hem deniz yönüne bakan manzaralar sunan köy.
• Kurugeliş: Tarım ve hayvancılığın öne çıktığı; yolları mevsime göre çamurlu ya da tozlu olabilen, gerçek köy hayatını yansıtan yer.
• Sakarya: Bahçeler, meralar ve küçük su kaynaklarıyla çevrili; adını sık duyduğun sakin bir köy.
• Seydiköy: Komşuluk ilişkilerinin güçlü olduğu, geleneksel mimarinin hâlâ görülebildiği yerleşim.
• Şahinyuva: Adı gibi “şahin yuvası”nı andıran konumuyla, yüksekten bakan manzaralı bir köy.
• Taflancık: Küçük ve samimi yapısıyla, tarım ve köy yaşamının iç içe geçtiği sade bir yerleşim.
• Tikence: Dar yollar, bahçe içi patikalar ve günlük köy rutinini yakından görebileceğin bir köy.
• Yeniköy: Daha yeni ve nispeten modern yapılaşmaya sahip, adı gibi “yeni köy” niteliğinde yerleşim.
• Yeşilköy: Adını etrafındaki yoğun yeşillikten alan; fındık bahçeleri ve ağaçlarla çevrili köy.
• Yeşilyurt: Yeşil vadiler ve bahçelerle çevrili; yazın nefes almak, serinlemek için ideal köylerden biri.

Bu mahalle ve köyler birlikte, Espiye’nin sahilden iç dağlara kadar uzanan hayat ağını oluşturuyor. Her birine zaman ayırdıkça, ilçeyi haritada değil, hafızanda hissederek hatırlıyorsun.