Hanak – Ardahan ile Artvin Arasında Sessiz Bir Yüksek Yayla İlçesi

 Şarkı: Hanak – Sessiz Yüksek Dağların Şarkısı

Video: Hanak havadan – İlçeye yüksekten bir bakış

Bu drone videosu Hanak’ı kuşbakışı gösteriyor: yüksek yayla düzlüğü, köyler, kıvrılan yollar ve Ardahan’ın kuzeydoğu sınırındaki sakin manzara.

Hanak ilçesi hakkında

Hanak, Ardahan ilinin kuzeyinde, Artvin ve Gürcistan’a doğru açılan yüksek bir plato üzerinde yer alan sakin bir sınır ilçesidir. Buraya gelen herkes önce havadaki serinliği ve açıklığı hisseder: yumuşak tepeler, yayılmış sürüler, vadilerdeki küçük köyler ve ufka kadar uzanan gökyüzü. Yaklaşık 650 kilometrekarelik bir alana yayılan ve görece az nüfusa sahip olan Hanak, kalabalık ve gürültüden uzak, doğayla baş başa kalmak isteyenler için ideal bir bölgedir.

İlçe merkezinde Hanak kasabası ve onu çevreleyen altı mahalle bulunur. Burası idari ve günlük yaşamın kalbidir: küçük dükkânlar, çay ocakları, resmi kurumlar, okullar ve sabahları hareketlenen küçük bir merkez. Kasabayı çevreleyen 26 köy ise her biri kendine has yapısı, aile bağları ve hikâyeleri ile yayla yaşamını sürdürür. Pek çok aile geçimini büyükbaş ve küçükbaş hayvancılık, süt ürünleri ve otlakların sunduğu imkânlarla sağlar.

Coğrafi olarak Hanak; tepeler, derin olmayan vadiler, dereler ve yaylalardan oluşan bir mozaiğe benzer. Hanak Çayı ve kolları ilçeyi boydan boya kat ederken, yamaçlarda yazın inek, koyun ve kazların otladığı geniş otlaklar bulunur. Kışın ise ilçe, uzun süre karla kaplı kalan, geceleri yıldızlarla dolu gökyüzüyle masalsı bir beyaz dünyaya dönüşür. Sessizliği ve geniş ufku sevenler için bu kış atmosferi bile ayrı bir çekicilik taşır.

Tarih boyunca Hanak ve çevresi, farklı kültürlerin ve devletlerin temas hattında yer almıştır. Urartu, Gürcü, Ermeni ve Osmanlı etkileri; bölgedeki kalıntılarda, eski yerleşim izlerinde ve halk anlatılarında hissedilir. Günümüze ulaşan kale kalıntıları, taş köprüler ve eski yollar, bu yüksek toprakların bir zamanlar askeri ve stratejik açıdan ne kadar önemli olduğunu hatırlatır. Bugün görünen yapıların sayısı sınırlı olsa da geçmiş; aile hikâyelerinde, türkü sözlerinde ve yerel dillerde yaşamaya devam eder.

Günlük hayatta Hanak sade ve dingindir. Sabahları bacalardan dumanlar yükselir, avlularda hayvanlar beslenir, köy minibüsleri merkezle köyler arasında mekik dokur. Yaz aylarında hayatın bir bölümü yaylalara taşınır; serin hava, ot biçme dönemi ve küçük yayla şenlikleri bu dönemi renklendirir. Burada doğa, iş ve topluluk yaşamı iç içe geçtiği için ziyaretçiler, kırsal kültürü yerinde görme imkânı bulur.

Ekonomik olarak ilçede tarım ve hayvancılık öne çıkar. Süt, yoğurt, peynir, tereyağı ve et ürünleri; hem yerelde tüketilir hem de zaman zaman çevre illere gönderilir. Sanayi tesisleri neredeyse yoktur, bu da Hanak’ın görece bakir bir peyzaja sahip olması anlamına gelir. Işık kirliliğinin azlığı ise Hanak’ı gece gökyüzünü izlemek ve astrofotoğrafçılık meraklıları için ilgi çekici bir nokta yapar.

Hanak’ın atmosferini tarif etmek için belki de en uygun cümle şu olabilir: Burası gösterişli atraksiyonların değil, içe dönük dinginliğin ve samimi karşılaşmaların ilçesidir. Hanak’ta yolunuzu kesen kalabalık tur otobüsleri değil, “Hoş geldin” diyen birkaç komşu, bir bardak çay ve sorarsanız size yol tarif eden bir esnaf olur. Sert iklimine rağmen insanların sıcak, yardımsever ve misafirperver oluşu; bu ilçeyi özel kılan en önemli özelliktir.

Hanak’ı anlatan yerel bir söz şöyle özetler: “Yüksek dağın rüzgârı sert, insanı yumuşak olur.” Bu sert rüzgâr ile yumuşak yüreklerin yan yana durduğu yer; tam da Hanak’ın ruhudur.

Kültür & Gelenekler

Hanak’ta kültür, büyük ölçüde yayla yaşamı ve hayvancılık etrafında şekillenmiştir. Mevsimler, gündelik hayatın ritmini belirler: Yazın yaşam dışarıya, tarlalara ve yaylalara taşınırken; uzun kış gecelerinde aileler soba başında toplanır, masallar ve türkülerle zaman paylaşılır. Komşuluk, dayanışma ve misafirperverlik; ilçede hâlâ canlı tutulan temel değerlerdir.

Halk müziği ve âşık geleneği, Hanak’ın kültürel kimliğinde önemli yer tutar. Saz eşliğinde söylenen uzun havalar, aşk hikâyeleri, gurbet ve yayla türküleri; düğünlerde, köy şenliklerinde ve özel günlerde yankılanır. Bazı köylerde Alevi-Bektaşi inanç ve ritüelleri de yaşatılır; cem törenleri, deyişler ve nefesler bu kültürel mozaiğin bir parçasıdır.

El emeği ürünler arasında yün işleri, basit dokumalar, keçeden yapılan eşyalar ve ahşap el işleri sayılabilir. Çoğu, turistik değil gündelik kullanım için üretilir; ancak samimi bir sohbet eşliğinde sorarsanız, köylerde el yapımı çorap, başörtüsü ya da küçük hediyelikler bulmanız mümkündür.

Aktiviteler & Deneyimler

Hanak, doğa ve huzur odaklı bir ilçe olduğu için aktiviteler de sade ama etkileyicidir. Burada birkaç gün geçiren ziyaretçi, yürüyüş, fotoğraf ve köy yaşamını gözlemleme ekseninde birçok küçük deneyim yaşar:

• Hanak Çayı boyunca yürüyüşler – dere kıyısında sakin yürüyüşler ve piknik molaları.
• Kamber Deresi çevresinde doğa gezileri – ağaçlar, küçük köprüler ve kuş sesleri eşliğinde hafif rotalar.
• Cirit Düzü yaylası – yaz aylarında yayla havası almak, sürüleri gözlemlemek ve fotoğraf çekmek için ideal.
• Köy gezileri – Yukarıaydere, Sazlıçayır, Koyunpınarı ve diğer köylerde gerçek kırsal hayatı yakından görmek.
• Kış deneyimi – karla kaplı yollar, sessiz manzara ve deneyimli gezginler için sade kış yürüyüşleri.

Pratik Seyahat İpuçları

Hanak’a çoğunlukla Ardahan üzerinden minibüs ya da özel araçla ulaşılır. İlçe yolları asfalt olsa da kış aylarında kar ve buzlanma nedeniyle zorlayıcı olabilir. Kışın mutlaka kış lastiği ve gerekirse zincir bulundurmak, yol durumunu önceden kontrol etmek önemlidir.

Konaklama seçenekleri genellikle mütevazıdır: ilçe merkezinde küçük otel veya pansiyonlar, köylerde ise aile yanında kalma imkânları bulunabilir. Daha fazla konfor arayanlar, Ardahan merkezde konaklayıp Hanak’a günübirlik geziler yapmayı düşünebilir.

Restoran uyarısı (turistik tuzaklar hakkında genel not): Türkiye’nin birçok yerinde olduğu gibi Hanak ve çevresinde de lokanta veya çay ocağı sahipleri seni nazikçe içeri davet edebilir; bu çoğu zaman samimi misafirperverliktir. Ancak fiyatların net olmadığı, ısrarcı biçimde çekilmeye çalışıldığın veya rahatsız edecek derecede baskı gördüğün yerlerde dikkatli olmalısın. En iyisi, menü ve fiyatları önceden sormak ve mümkünse yerel halkın tercih ettiği mekânları seçmek.

Nakit ödeme hâlâ yaygındır; her yerde kart geçmeyebilir. İlçe merkezinde bankamatik bulunsa da köylere gitmeden önce yanına yeterli miktarda nakit almak iyi bir fikirdir.

Sürdürülebilirlik & yerel fayda

Hanak, hassas bir yüksek yayla ekosistemine sahiptir. Otlaklar hem bölge insanının geçim kaynağı hem de pek çok bitki ve hayvan türü için yaşam alanıdır. Bu nedenle doğaya saygılı hareket etmek çok önemlidir: arazi araçlarıyla gereksiz yere off-road yapmamak, çöp bırakmamak, su kaynaklarını kirletmemek ve sürüleri rahatsız etmemek gerekir.

Yerel fayda yaratmak için en etkili yol; ilçe merkezindeki ve köylerdeki küçük esnaftan alışveriş yapmak, ev yapımı ürünler (peynir, yoğurt, tereyağı, bal, kaz ürünleri vb.) satın almak ve aile işletmesi pansiyonlarda konaklamaktır. Böylece harcadığın para, doğrudan Hanak’ta yaşayan insanlara gider.

Tek kullanımlık plastikleri azaltmak, kendi mataranı kullanmak ve atıkları geri götürmek; yüksek yayla doğasını korumaya katkı sağlar.

İlçe kimler için uygun?

• Doğa ve sessizlik sevenler – kalabalıktan uzaklaşıp geniş ufuklara bakmak isteyenler.
• Fotoğraf meraklıları – yıldızlı geceler, sisli vadiler, kar manzaraları ve köy hayatı için.
• Bireysel gezginler ve çiftler – rotasını doğu Anadolu’ya çeviren ve gerçek köy hayatını görmek isteyenler.
• Kültürle iç içe olmak isteyenler – türkü, halk hikâyeleri ve yayla geleneklerini yerinde tanımak için.
• Yürüyüş deneyimi olanlar – işaretli olmasa da hafif doğa rotaları arayan gezginler.

Gastronomik deneyimler

Hanak mutfağı, yüksek yayla koşullarının doğal bir sonucudur: et, süt ürünleri ve doyurucu tencere yemekleri öne çıkar. Özellikle kaz eti, dana etinden yapılan yahni ve haşlamalar, yoğurtlu çorbalar, tereyağlı pilavlar ve bol süt ürünlü kahvaltılar sofralarda sık görülür. Ev yapımı ekmek, peynir, tereyağı ve bal; en sade haliyle bile çok lezzetlidir.

Bölge, Ardahan–Kars hattının kaz ve süt ürünleri geleneğini paylaşır. Köylerde kışa hazırlık olarak kaz kesimi, etin saklanması ve kış boyunca tüketilmesi önemli bir ritüeldir. Yanında turşular, patates yemekleri ve sıcak çay yer alır.

Tarif önerisi: Hanak usulü kaz yemeği (evde sadeleştirilmiş)

Malzemeler (ev tipi için sadeleştirilmiş): kaz butları, tuz, az miktarda kaz yağı veya tereyağı, iri doğranmış soğan, patates, havuç, defne yaprağı, karabiber.

Kaz butlarını güzelce tuzla ov, isteğe göre hafifçe mühürledikten sonra soğan ve baharatlarla birlikte fırın kabına yerleştir. Kısık ısıda, mümkün olduğunca kendi yağında ağır ağır pişir. Pişmenin son kısmında patates ve havuçları ekleyip yumuşayana kadar fırında tut. Yanında taze ekmek ve bir bardak ayranla, soğuk kış günleri için mükemmel bir Hanak sofrası olur.

Doğa & Açık hava

Hanak, başlı başına bir doğa alanıdır: yüksek platolar, dereler, yamaçlar ve küçük orman parçaları, ilçe sınırları içinde bir araya gelir. Cirit Düzü yaylası, Kamber Deresi, Hanak Çayı çevresi ve Küçük Sırtlar Tepesi gibi noktalar, doğayla buluşmak için en güzel yerler arasındadır.

İlkbahar ve yaz aylarında yaylalarda rengârenk kır çiçekleri açar; kekik, çayır otları ve çeşitli yabani bitkiler manzarayı süsler. Kuş sesleri, zaman zaman tilki veya diğer yaban hayvanlarının izleriyle bu doğal çevre, doğaseverler için keşfedilmeyi bekler.

Festivaller & etkinlikler

Hanak’ta yıl; düğünler, yayla şenlikleri, dini bayramlar ve ulusal bayramlarla bölümlenir. Yaz aylarında yaylalarda düzenlenen küçük şenliklerde halk oyunları, türkü geceleri ve yerel yemekler önemli yer tutar. Geleneksel oyunlar, çocukların koşu ve yarışları, atlı gösteriler gibi etkinlikler de zaman zaman programa eklenir.

Ardahan ve çevresinde düzenlenen âşık festivalleri ile halk müziği etkinliklerine Hanak’tan sanatçılar ve dinleyiciler de katılır. Bu tür buluşmalar, bölgenin müzik kültürünü anlayabilmek için kaçırılmaması gereken fırsatlardır.

Tarih & zaman çizelgesi

• Antik dönem – Urartu ve diğer erken dönem uygarlıklarının etkisindeki yayla ve geçiş alanları.
• Orta Çağ – Gürcü, Ermeni ve bölgesel beyliklerin hâkimiyet mücadeleleri, kale ve geçitlerin önem kazandığı dönem.
• Osmanlı dönemi – Hanak ve çevresi, Doğu vilayetleri içinde askeri ve tarımsal bir sınır bölgesi olarak değerlendirilir.
• 19.–20. yüzyıl başı – savaşlar, sınır değişiklikleri ve nüfus hareketleri, Hanak’ın demografik yapısını etkiler.
• Cumhuriyet dönemi – ilçe statüsünün kazanılması, Ardahan vilayetinin kurulması, yollar, okullar ve idari yapıların güçlenmesi.
• Günümüz – Hanak, kırsal karakterini korurken yavaş yavaş doğa ve kültür turizmi için keşfedilen sakin bir durak hâline gelir.

Gizli hazineler

Hanak’ta klasik turizm rotalarında yer almayan ama keşfedilmeyi hak eden pek çok “gizli hazine” vardır. Bunlar genellikle tabelası olmayan, yerel halkın bildiği küçük alanlardır:

• Harosman mağaraları ve Kura vadisi çevresi – sakin yürüyüşler ve fotoğraf için etkileyici doğal şekiller.
• Yukarıaydere kaynakları – buz gibi suyun aktığı, köylülerin doğrudan içme suyu aldığı noktalar.
• Cirit Düzü civarındaki yüksek seyir noktaları – kilometrelerce yerleşim görmeden sadece rüzgârı dinleyebileceğin alanlar.
• Baştoklu, Yünbüken ve Sazlıçayır’daki eski çiftlikler – geleneksel taş evler ve ahırlar, fotoğraf meraklıları için doğal birer sahne.

Efsaneler

Hanak köylerinde kuşaktan kuşağa aktarılan pek çok efsane vardır. Bunlardan biri, sisli bir gecede sürüsünü kaybeden bir çobanın hikâyesini anlatır: Çoban yönünü bulamazken uzaktan bir saz sesi duyar. Sesin peşinden gider; sis bir anda dağılır ve kendini köyünün üstündeki bir tepede bulur. O günden sonra Hanak’ta müziğin, yalnızca kalbe değil, yola da rehberlik ettiğine inanılır.

Bir başka anlatıda ise eski bir taş köprünün, insanlar birbirine sırt çevirmedikçe ayakta kalacağı söylenir. Bu köprünün sağlam kalması; komşuluk, yardımseverlik ve dayanışmanın hiç bitmemesine bağlanır – köprü, Hanak’taki birlik ruhunun simgesi olarak görülür.

Söylenceler

Bazı söylencelerde, kar fırtınaları sırasında yaylalar üzerinde dolaşan görünmez koruyucu varlıklardan bahsedilir. Yolunu kaybeden iyi niyetli yolcuyu köylere ulaştırdıklarına, sabah olduğunda ise gözden kaybolduklarına inanılır. Bu nedenle, özellikle kış gecelerinde “iyi niyetle yola çıkanın Hanak’ta yalnız kalmayacağı” söylenir.

Başka bir söylence, bazı su kaynaklarının dilekleri gerçekleştirdiğini anlatır. Ay ışığının suya vurduğu gecelerde sessizce edilen dileklerin, suyun akışıyla göğe taşındığına inanılır. Doğru olsun ya da olmasın; Hanak’ın dereleri ve pınarları başında durmak, başlı başına büyülü bir deneyimdir.

İklim & en iyi seyahat zamanı

Hanak, sert kışları ve serin yazlarıyla belirgin bir karasal iklime sahiptir. Kış ayları uzun, soğuk ve karlıdır; kar örtüsü haftalarca, hatta aylarca yerde kalabilir. Yaz aylarında ise Türkiye’nin pek çok yerine göre daha serin, ferah bir hava hâkimdir.

• Kış (Kasım–Mart) – yoğun kar, eksi dereceler, yer yer tipi ve buzlanma.
• İlkbahar (Nisan–Mayıs) – eriyen karlar, coşan dereler, değişken hava koşulları.
• Yaz (Haziran–Eylül) – serin geceler, gündüzleri yürüyüş ve köy gezileri için ideal koşullar.
• Sonbahar (Ekim–Kasım) – sararan tepeler, berrak hava, hızla düşen sıcaklıklar.

Doğa yürüyüşleri, fotoğraf ve köy ziyaretleri için en uygun dönem genellikle Haziran–Eylül arasıdır. Kışın gelmek isteyenlerin ise giyim ve ulaşım planını çok dikkatli yapması gerekir.

Yürüyüş rotaları & doğa patikaları

• Hanak Çayı çevresi parkuru – dere boyunca hafif eğimli ve kolay yürüyüş imkânı.
• Kamber Deresi patikası – kısa doğa yürüyüşleri ve piknik için uygun rota.
• Küçük Sırtlar Tepesi çıkışı – manzara sevenler için kısa ama etkili bir yükseliş.
• Cirit Düzü yaylası geçişleri – uzun düzlükler ve açık ufuklar eşliğinde özgürce dolaşma hissi.

Uzun ve zorlu rotalara çıkmadan önce mutlaka yerel halktan yol, hava ve güvenlik hakkında bilgi almak önemlidir.

Erişilebilirlik / Konfor

Hanak’ta altyapı temel ihtiyaçları karşılayacak düzeydedir; ancak ilçe geneline yayılmış, tam anlamıyla erişilebilir bir turizm altyapısı henüz yoktur. Kaldırımlar düzensiz, köy yolları genellikle asfalt dışı zemine sahip ve eğimli olabilir. Bu da özellikle tekerlekli sandalye veya yürüteç kullanan ziyaretçiler için zorluk yaratır.

Konforu artırmak için; konaklama yerini seçerken girişteki basamak sayısı, oda konumu ve banyo erişimi konusunda önceden bilgi almak, köy gezilerinde ise araçla olabildiğince yakına gitmek faydalıdır.

Engelli gezginler için bilgiler

Engelli gezginler için Hanak, iyi planlandığında mümkün ama spontane hareket etmek için zorlayıcı bir hedeftir. Bu nedenle:

• Konaklama yerleriyle önceden iletişime geçerek giriş, oda ve banyo erişimini netleştirmek,
• Toplu taşıma yerine mümkünse özel araç veya taksi kullanmak,
• Köy ve doğa gezilerinde bir refakatçiyle hareket etmek,
• Gerekli ilaçlar ve tıbbi belgeleri yanına almak

tavsiye edilir. İlçe halkı genellikle yardımseverdir; birçok engel, insanların desteğiyle kısmen aşılabilir.

Fotoğraf noktaları

• Hanak merkez ve çevresi – şehir silueti, tepeler ve yaylalar aynı kadrajda.
• Hanak Çayı ve Kamber Deresi – su, ağaç ve kırsal manzaranın birleştiği kareler.
• Küçük Sırtlar Tepesi – gün doğumu ve gün batımlarında geniş pano çekimleri için ideal.
• Köyler (Koyunpınarı, Baştoklu, Yünbüken, Sazlıçayır vb.) – taş evler, hayvanlar ve günlük hayat sahneleri.

Ayrıca kış mevsiminde, karla kaplı araziler, bacalardan yükselen duman ve boş görünen yollar; sade ama çok etkileyici fotoğraflar sunar.

Sağlık & acil durum

Acil bir durumda Türkiye genelinde olduğu gibi Hanak’ta da 112 numaralı çağrı merkezi aranır. İlçede temel sağlık hizmetleri sunulsa da daha ileri tedavi gerektiren durumlarda Ardahan merkezdeki hastanelere sevk yapılabilir.

Kış aylarında en büyük riskler; soğuk, buzlanma ve fırtınadır. Kalın ve katmanlı giyinmek, su geçirmez ve tabanı sağlam ayakkabılar kullanmak, uzun yola çıkmadan önce hava tahminini kontrol etmek hayati önem taşır. Yazın ise güneş koruması ve yeterli su tüketimi ihmal edilmemelidir.

Alışveriş & pazarlar

Hanak’ta büyük alışveriş merkezleri yoktur; bunun yerine küçük marketler, bakkallar, haftalık pazarlar ve köylerde gezici satıcılar bulunur. Buradan:

• Yerel peynir, yoğurt, tereyağı, bal gibi süt ve arı ürünleri,
• Kurutulmuş bakliyatlar ve ev yapımı turşular,
• Basit el dokumaları ve yün işleri

almak mümkündür. Buralardan yapılacak her alışveriş, doğrudan ilçe ekonomisini destekler.

İlginç & özgün noktalar

Hanak’ı özel kılan şey, sert iklimle yumuşak kalplerin yan yana var olmasıdır. Dışarıda keskin rüzgâr eserken, evlerin içinde çay demlenir, tandırda veya sacda ekmek pişer, sohbetler uzar gider. Ziyaretçiler kısa sürede bu sıcak atmosferin bir parçası hâline gelir.

Ayrıca pek çok köyde arazi adları, eski yerleşim isimleri ve halk arasında kullanılan lakaplar hâlâ yaşar. Bu isimler, bölgenin çok katmanlı tarihini ve kimliğini yansıtan canlı birer belgedir.

Hanak ilçesindeki tüm gezilecek yerler

• Kamber Deresi – ilçe merkezine yakın, yürüyüş ve piknik için sade ve huzurlu bir alan.
• Cirit Düzü yaylası – yaz aylarında yayla havası, sürüler ve geniş manzaralar sunan yüksek plato.
• Hanak Çayı yürüyüş hattı – dere boyunca küçük köprüler ve oturma alanlarıyla basit bir gezi rotası.
• Küçük Sırtlar Tepesi – Hanak ve köylerine panoramik bakış sağlayan seyir noktası.
• Hanak tarihi taş köprüsü – kırsal manzara içinde fotoğraf için çok uygun eski bir köprü.
• Yukarıaydere kaynakları – doğal su kaynakları ve geleneksel köy hayatı.
• Kaleboğazı geçidi – ilçeye giriş–çıkışta etkileyici manzara sunan yol kesimi.
• Koyunpınarı, Baştoklu, Sazlıçayır, Yünbüken gibi köylerin kırsal peyzajı – otlaklar, taş evler ve ot yığınlarıyla özgün sahneler.

Hanak’taki tüm gizli hazineler (özet liste)

• Kamber Deresi boyunca tabelasız küçük piknik ve seyir noktaları.
• Cirit Düzü yaylasının adı konmamış yüksek tepeleri.
• Yukarıaydere çevresindeki gizli kaynak gözeleri.
• Koyunpınarı, Baştoklu ve Sazlıçayır çevresindeki eski çiftlikler ve saman yığınları.

Hanak ilçesindeki tüm yerleşimler ve mahalleler

Hanak ilçesi, ilçe merkezindeki mahalleler ve bunları çevreleyen 26 köyden oluşur. Aşağıda tüm mahalle ve köylerin kısa açıklamalarıyla birlikte tam listesini bulabilirsin.

Hanak ilçe merkezi mahalleleri

• Alaçam Mahallesi – hem apartmanların hem de müstakil evlerin bulunduğu, yerleşimle kırsalın kesiştiği bir bölge.
• Atalar Mahallesi – sakin sokakları ve küçük esnafıyla, daha çok konut ağırlıklı bir mahalle.
• Avcılar Mahallesi – ilçe merkezinden yayla ve köy manzaralarına doğru açılan geçiş bölgesi.
• Hürriyet Mahallesi – resmi kurumlar ve günlük ihtiyaçları karşılayan dükkânların yer aldığı merkez mahallelerden biri.
• Ortakent Merkez Mahallesi – Hanak ilçe merkezinin kalbi; mağazalar, kafeler ve kalabalık caddeler burada toplanır.
• Selam Verdi Mahallesi – merkezle kırsalın kesiştiği, geleneksel mimarinin de görüldüğü bir yerleşim alanı.

Hanak ilçesine bağlı köyler

• Altınemek – geniş tarla ve otlakların çevrelediği, tarım ve hayvancılıkla geçinen bir köy.
• Arıkonak – geleneksel taş evleri ve sakin atmosferiyle tipik bir yayla köyü.
• Aşağıaydere – dere yatağı boyunca uzanan, yeşil dokusuyla öne çıkan bir yerleşim.
• Baştoklu – eski köy dokusu ve çevresindeki otlaklarla dikkat çeken, hayvancılığın güçlü olduğu bir köy.
• Binbaşak – adı gibi, geniş ekin tarlaları ve ot yığınlarıyla bilinen kırsal bir yerleşim.
• Börk – yüksek rakımda, sessizlik ve doğa arayanlar için ideal küçük bir köy.
• Çatköy – kırık, dalgalı arazi yapısının içinde yer alan, tepelerle çevrili bir yerleşim.
• Çavdarlı – sakin, geleneksel aile yapısının hâkim olduğu küçük bir köy.
• Çayağzı – adını aldığı dereye yakın konumu ve su kenarı manzarasıyla öne çıkar.
• Çiçeklidağ – yaz aylarında çiçeklerle renklenen yamaçların bulunduğu bir dağ köyü.
• Çimliçayır – çayırların ve otlakların geniş yer kapladığı, yayla havası taşıyan bir yerleşim.
• Dilekdere – dere içinden geçen küçük yollar ve yeşil dokusuyla huzurlu bir köy.
• Geç – dağlar arasında, açık manzaralı bir geçiş noktasında kurulmuş küçük yerleşim.
• Güneşgören – gün boyu güneş alan konumuyla, adını hak eden bir köy.
• İncedere – dar bir vadi içinden akan dereye paralel uzanan yerleşim dokusuyla dikkat çeker.
• Karakale – adı, çevredeki stratejik yükseltileri ve eski savunma noktalarını hatırlatan bir köy.
• Koyunpınarı – koyun sürüleri ve yaylacılık geleneğiyle bilinen, ilçenin önemli köylerinden biri.
• Oğuzyolu – yol ve geçit konumundaki, çevresinde eski güzergâhların da bulunduğu bir yerleşim.
• Sazlıçayır – sazlık ve çayırların iç içe geçtiği, hayvancılık için verimli alanlara sahip bir köy.
• Serinkuyu – soğuk ve berrak su kaynaklarıyla, yazın serinlik arayanlar için cazip bir nokta.
• Sevimli – ismini yansıtan, küçük ve sıcak atmosferli bir yerleşim.
• Sulakçayır – sulak alanlar ve otlakların birleştiği, hayvanlar için bereketli bir çevre sunar.
• Yamaçyolu – yamaç boyunca uzanan yolları ve manzaralı konumuyla öne çıkan bir köy.
• Yamçılı – yüksek rakımda, yayla karakteri güçlü olan geleneksel bir yerleşim.
• Yukarıaydere – kaynak suları, yeşil vadisi ve yoğun otlaklarıyla tanınan, ilçe için önemli bir köy.
• Yünbüken – ismiyle yün ve hayvancılık geleneğini hatırlatan, sürülerin yaylalara çıktığı bir köy.

Video: Hanak’ta festival havası & köy yaşamı

Bu video, Hanak ve çevresindeki türkü, halk oyunları ve köy yaşamından kesitler sunuyor. İlçenin kültürel yüzünü görmek için, sayfanın sonunda bu görüntülerle geziyi tamamlayabilirsin.