Yusufeli – Vadilerin kalbinde bir kaçış rotası

Yusufeli’nin kültürü, dağ hayatının ritmine göre şekillenmiş. Bahçelerde fasulye, patates, domates; avlularda odun yığınları, balkonda kuruyan biberler… Yazın gurbetten dönenler, köy meydanlarını biraz daha hareketlendiriyor. Çay ocağında bir masada emekli muhabbeti, yan masada yayla planı yapan gençler, kimisi de telefonundan İstanbul’daki hayatı gösteriyor.

Düğünler hâlâ büyük buluşma anları. Davul-zurna, horona benzeyen dairesel oyunlar, araya karışan modern şarkılar… Yaz aylarında köylerde ve yaylalarda düzenlenen şenlikler de oldukça önemli. Yıllardır başka şehirlerde yaşayanlar o günlerde mutlaka köylerine dönmeye çalışıyor. Gürcü kiliseleri, taş yapılar ve camilerse bu kültürel karışımın sessiz tanıkları gibi duruyor.

Yusufeli, özellikle araba ile gezenler için tam bir keşif rotası. En keyiflisi; yolda sık sık durup manzarayı izlemek, fotoğraf çekmek, küçük köylerde kısa yürüyüşler yapmak ve her fırsatta bir çay molası vermek. Bazı dönemlerde Çoruh ve kollarında rafting veya kano turları için yerel işletmelerle görüşmek mümkün; böylece vadinin enerjisini su seviyesinden de hissedebilirsin.

Yeni ilçe merkezinde akşamüstü yürüyüşleri, seyir noktalarından ışıkları izlemek, İşhan ve Dörtkilise gibi tarihi yapılara kısa geziler, Altıparmak (Barhal) yönüne doğru fotoğraf durakları… Vaktin varsa Yaylalar ya da Demirdöven çevresinde daha uzun yürüyüşler ve yayla havası da planlanabilir.

1 günlük Yusufeli: Sabah Artvin ya da Erzurum’dan yola çık, yol boyunca birkaç manzara molası ver. Öğleden sonra yeni ilçe merkezine var, çay ocağında soluklan, kısa bir yürüyüşle ilçe sokaklarını tanı. Akşamüstü yukarıdaki bir seyir noktasına çıkıp ışıkları izle, geceyi Yusufeli’nde geçir.

2 günlük rota: İlk gün ilçe merkezine alış, ikinci gün ise yan vadilerden birini seç. Örneğin Altıparmak (Barhal) yönüne gidip köy dokusunu ve kiliseyi gör, dönüşte Kılıçkaya tarafında kısa bir fotoğraf molası ver. Bir başka opsiyon da İşhan’a uğrayıp taş kilisenin önünde sessiz bir zaman geçirmek.

Daha uzun yolculuklar: Yusufeli’ni Artvin, Şavşat ya da Kaçkar rotalarıyla birleştirmek güzel fikir. Böylece aynı seyahatte hem derin vadileri, hem yaylaları, hem de farklı ilçelerin atmosferini görmüş olursun.

Yusufeli, dik yamaçları, dar vadileri ve hassas toprak yapısıyla kırılgan bir coğrafya. Bu yüzden mümkün olduğunca mevcut yolları kullanmak, araçla patikalara girmemek ve geride çöp bırakmamak çok önemli. Özellikle köylerde tarlalara, bahçelere ve özel arazilere saygı göstermek, sadece belirgin patikalarda yürümek gerekiyor.

Konaklama ve yeme-içme tercihlerinde küçük aile işletmelerini seçtiğinde, harcadığın bütçenin önemli bir kısmı doğrudan yerel ekonomide kalıyor. Bu da, ilçe halkının büyük bir dönüşümden geçtiği bu dönemde toparlanmasına yardımcı oluyor.

Yusufeli; dağ yollarını seven, “az insan, çok manzara” diyen, kalabalık programlar yerine derin nefes alabileceği rotalar arayanlar için ideal. Fotoğraf meraklıları, yol hikâyeleri seven çiftler, arkadaş grupları ve tek başına gezen “roadtrip” tutkunları burada çok mutlu olur.

Aileler için de mümkün, ama özellikle çocukların virajlı yolları ve uzun araç yolculuklarını ne kadar tolere edebileceğini düşünmek önemli. Eğlence parkı, büyük alışveriş merkezleri arayanlar için değil; samimi sohbet, sessiz manzara ve gerçek hayat sahneleri görmek isteyenler için doğru adres.

Yusufeli mutfağı sade ama doyurucu. Sofralarda sık sık kuru fasulye, mercimek, sebze yemekleri, pilav ve yayla kültürüyle bağlantılı süt ürünleri görürsün. Sabah kahvaltılarında köy peyniri, taze ekmek, yumurta ve ev reçelleri masayı doldurur. Bazı lokantalarda tandıra yakın et yemekleri ve ızgara çeşitleri de bulmak mümkün.

Evde denemelik fikir: Bol soğanlı, hafif salçalı bir kuru fasulye pişir, yanına sıcak ekmek ve açık çay hazırla. Akşam yemeğinde bir Yusufeli sofrasında oturuyormuş gibi hissedebilirsin – tek eksiğin karşındaki dağ silueti olacak.

Yusufeli’nde doğa, hemen her kareye sığan bir fon. Derin vadiler, dik yamaçlar, yan kollardan gelen küçük akıntılar ve üst kotlarda yaylalar… İlkbaharda yamaçlar taze yeşile bürünüyor, sonbaharda sarı ve kızıl tonlar vadinin karakterini tamamen değiştiriyor.

Yürüyüş, trekking ve mevsimine göre outdoor sporlar için pek çok seçenek var. En güzeli; kendi tempona uygun kısa rotalar seçip, her gün başka bir manzara ile tanışmak. Unutmaman gereken tek şey; dağlarda hava çabuk değişir, bu yüzden yanına mutlaka ekstra kıyafet, su ve atıştırmalık al.

Yusufeli’nde adını tüm Türkiye’nin bildiği dev bir festival yok; ama tam da bu yüzden küçük köy şenlikleri ve yayla buluşmaları değerli. Yaz aylarında bazı köylerde hemşeri günleri, yayla şenlikleri, yerel müzik ve yöresel yemeklerin ön planda olduğu küçük etkinlikler düzenleniyor.

İlçe merkezinde kaldığın yerde mutlaka “yakında bir şenlik var mı?” diye sor. Bazen sadece bir afiş veya belediye duyurusu bile planlarını güzelleştirebilir – hiç aklında yokken kendini köy meydanında davul-zurna eşliğinde oyun izlerken bulabilirsin.

Yusufeli ve çevresi, yüzyıllar boyunca farklı devletlerin ve kültürlerin sınır hattında yer aldı. Ortaçağ döneminde bölgede pek çok Gürcü manastırı ve kilisesi inşa edildi; bugün İşhan, Dörtkilise ve Altıparmak çevresindeki yapılar bunun en somut izleri. Daha sonra Osmanlı idari yapısına dahil olan bölge, Cumhuriyet döneminde Artvin’e bağlı bir ilçe olarak varlığını sürdürdü.

20. yüzyılda uzun yıllar boyunca hayat daha çok tarım, küçük ölçekli hayvancılık ve köyler arası hareket üzerine kurulu iken, baraj projesiyle birlikte ilçenin hikâyesi tamamen yeni bir döneme girdi. Eski ilçe merkeziyle beraber pek çok köy taşındı, yeni yollar, tüneller, viyadükler yapıldı. Bugün Yusufeli, hem bu derin değişimi yaşayan bir ilçe, hem de dağların ağırbaşlı sessizliğini koruyan bir vadi olarak hafızalara kazınıyor.

Yusufeli’nde asıl büyü, tabelası olmayan yerlerde gizli. Bir virajı dönünce aniden karşına çıkan küçük bir köy, kısa bir patikadan ulaşılan taş kilise kalıntısı, kimsenin acele etmediği bir yayla kahvesi… Bunlar ilçe merkezindeki sokaklardan çok daha uzun süre akılda kalıyor.

Altıparmak (Barhal) çevresindeki köyler, Dörtkilise manastırının sessiz avlusu, Demirdöven ve Yüksekoba tarafındaki yüksekçe noktalar, Kılıçkaya çevresindeki yan yollar… Hepsi, “Biraz daha ilerlesek ne olur?” diye merak eden gezginler için küçük sürprizler saklıyor. En iyisi; yereldeki insanlara sorup yol tariflerini dinlemek ve planlarını esnek bırakmak.

Dörtkilise bölgesiyle ilgili anlatılan eski bir efsane var. Vaktiyle vadideki dört farklı kilisenin çanları, özel günlerde sırayla çalarmış. Her biri farklı tonda, ama aynı ezgiyle… Dördü birden aynı anda çaldığında, vadinin her yerinde yankılanan ortak bir ses oluşur, insanlar bunun “birlik” çağrısı olduğuna inanırmış. Bugün kiliselerin yalnızca biri ayakta, ama bazı yaşlılar, çok sessiz akşamlarda kayalıkların arasından o eski çan seslerinin yankısını hâlâ duyduklarını söyler.

Yaylalar tarafında anlatılan başka bir efsanede ise, sisli bir gecede yolunu kaybeden bir çoban var. Panik içinde nereye gideceğini düşünürken, sisin içinden yaşlı bir adamın sesi gelmiş: “Ayağını bir sonraki adımda sola koy, sonra üç adım daha yukarı çık” demiş. Çoban sesi dinleyip köye sağ salim dönmeyi başarmış. Ertesi gün öğrendiğine göre, yıllar önce aynı bölgede iz kaybettirmeden dağlarda kaybolan bir kılavuzun hikâyesi anlatılırmış. O günden beri köylüler, “Dağa saygı gösteren, hiçbir zaman tek başına yürümez” der.

Baraj gölü etrafında sık sık anlatılan bir söylence var: Eski Yusufeli geceleri tamamen sessizleştiğinde, suyun altındaki sokaklarda hâlâ pencerelerin içinde hafif bir ışık yanarmış. Elbette bu, fiziksel olarak mümkün değil; ama insanların, kaybolan mahallerini böyle hayal etmeye ihtiyacı var. Çocuklar, gece yolculuğunda göle bakarken “Şu ışık okul muydu, şu da eski evimiz miydi?” diye kendi masallarını kuruyor.

Kılıçkaya tarafında anlatılan bir başka hikâyede ise, her yaz aynı kayanın üzerine oturup vadisini izleyen bir çobandan bahsediliyor. Bir gün, yine aynı yere gittiğinde ardında kimseyi bırakmadan kaybolmuş. Onu arayanlar, sadece bastonunu ve yanına bıraktığı taze çiçekleri bulmuş. O günden sonra, “Dağlar birini gerçekten severse, onu manzaranın bir parçası yapar” denirmiş. Belki de bu yüzden, insanlar burada kayalara bakarken sanki eski dostlarını ziyaret ediyormuş gibi hissediyor.

Yusufeli, Karadeniz ile iç bölgeler arasında bir geçiş iklimine sahip. Yaz aylarında vadi içi sıcaklıklar zaman zaman oldukça yükselirken, yüksek kesimler daha serin ve ferah. İlkbahar ve sonbahar, hem hava hem de manzara açısından en keyifli dönemler; yamaçlar ilkbaharda taze yeşile, sonbaharda altın sarısına bürünüyor.

Kış aylarında kar, buzlanma ve tipi özellikle yüksek geçitlerde yol durumunu zorlaştırabiliyor. Bu dönemde yola çıkacaksan mutlaka güncel yol ve hava durumunu kontrol et, zincir ve ekstra zaman planla. Çoğu gezgin için Yusufeli’ni rahat gezmek adına en uygun dönem kabaca Mayıs–Ekim arası.

Kısa tanışma yürüyüşü: Yeni ilçe merkezinden yukarıya doğru çıkan yollardan birini takip edip vadiyi tepeden gören bir noktaya kadar yürüyebilirsin. Yol boyunca hem yeni yapıları hem de karşı yamaçları farklı açılardan görme şansın olur.

Köy & kilise rotası: Tekkale üzerinden Dörtkilise yönüne giden yollar, tarih ve manzara meraklıları için güzel bir seçenek. Belirgin patikaları takip ederek kilise kalıntısına ulaştığında, hem taş işçiliğini hem de vadiyi aynı karede fotoğraflayabilirsin.

Yayla ve yüksek rota: Yaylalar veya Demirdöven çevresinden başlayan, daha uzun ve tecrübeli yürüyüşçülere uygun rotalar da mevcut. Bu tür parkurlar için mutlaka hava durumunu kontrol et, tercihen bölgeyi iyi bilen biriyle hareket et ve planlarını esnek tut.

Yusufeli’nin dağlık yapısı nedeniyle ilçe genelinde tam anlamıyla düz ve engelsiz alanlar az. Yeni ilçe merkezinde daha geniş caddeler ve yeni kaldırımlar bulunuyor, ancak bunlar da yer yer eğimli veya merdivenli olabiliyor. Bazı otel ve pansiyonlar giriş, oda ve banyo erişimi konusunda diğerlerine göre daha avantajlı; rezervasyon öncesi detaylı bilgi istemek önemli.

Köyler ve tarihi noktalar, genelde taşlı, bozuk zeminli ve dik patikalara sahip. Eğer hareket kabiliyetin sınırlıysa, bu alanlara yapılacak gezileri araçla mümkün olduğunca yakına gidip kısa, kontrollü yürüyüşler şeklinde planlamak daha konforlu olacaktır.

Yusufeli’ne hareket kısıtıyla seyahat ediyorsan, konfor açısından en uygun alan yeni ilçe merkezi. Konaklama ayarlarken özellikle girişte basamak olup olmadığını, odalara ulaşımın nasıl olduğunu ve banyoların genişliğini sor. Pek çok işletme yardımcı olmak istiyor, ama bazı konular onların da dikkatinden kaçabiliyor.

Toplu taşıma araçları bölgede sınırlı ve genellikle engelli erişimine göre tasarlanmamış durumda. Bu nedenle özel transfer, taksi veya kendi aracınla dolaşmak daha güvenli bir seçenek. Yanında sana eşlik eden bir kişinin olması, dik ve düzensiz zeminlerde hareket etmeyi kolaylaştıracaktır.

İlçeye giriş virajları: Yeni yerleşimin tamamını görebildiğin virajlar, geniş açı fotoğraflar için harika. Özellikle akşamüstü ışığında ilçe ve vadi birlikte çok fotogenik.

Dörtkilise & Tekkale çevresi: Taş kilise, kayalıklar ve vadinin derinliği tek karede birleşince ortaya güçlü kareler çıkıyor.

Yaylalar ve yüksek köyler: Demirdöven, Yüksekoba veya Yaylalar civarındaki açıklıklarda, dağ siluetlerini arka plana alarak çekilen fotoğraflar, Yusufeli ruhunu iyi yansıtıyor.

Akşam ilçe manzarası: Gün batımından sonra yanan sokak lambaları, araba farları ve yamaçtaki ev ışıkları; özellikle uzun pozlama sevenler için güzel fırsatlar sunuyor.

İlçe merkezinde temel sağlık hizmetleri mevcut, ancak daha kapsamlı müdahaleler için genellikle Artvin veya Erzurum gibi daha büyük merkezlere yönlendiriliyor. Yanına mutlaka kişisel ilaçlarını, basit ağrı kesicileri, küçük bir ilk yardım seti ve varsa kronik rahatsızlıklarına yönelik rapor ve reçeteleri al.

Türkiye’de acil numara 112, polis 155, jandarma 156. Konaklayacağın yerin telefonunu ve mümkünse yakın bir taksici ya da transfer firmasının numarasını kaydetmek, özellikle uzak köylerden dönüşte güven veriyor. Bazı yüksek kesimlerde mobil çekim zayıflayabileceği için, uzun yürüyüşlerde bu durumu da hesaba kat.

Yusufeli’nde büyük alışveriş merkezlerinden çok, günlük ihtiyaçlara yönelik küçük bakkallar, fırınlar ve manavlar karşına çıkacak. Köylerden gelen ev yapımı ürünler, kurutulmuş otlar, bazen de yerel bal ve peynir gibi tatlar, hem tadına bakmak hem de hediye götürmek için güzel seçenekler.

Not: Türkiye’de esnafın seni sokakta veya dükkân önünde güler yüzle davet etmesi çok doğal, çoğu zaman sadece sohbet başlatmak ister. Ancak ısrar dozu artar, fiyatlar abartılı gelir veya kendini baskı altında hissedersin, kibarca “Teşekkür ederim, düşünmek istiyorum” deyip devam edebilirsin. Bu tür durumlar, nerede olursan ol, küçük de olsa bir turistik tuzak işareti sayılabilir.

Yusufeli, birkaç kez “yer değiştirmiş” nadir ilçelerden. Bu durum yerel mizaha da yansımış; bazıları kendilerine şaka yoluyla “profesyonel taşınma ekibi” diyor. Evlerin nerede, hangi mahallede olduğunu anlatırken bile geçmişteki adresleriyle bugünkü adresleri karışık şekilde sayanlara rastlayabilirsin.

Bazı sokak adları ve numaralar, yeni ilçede eskiye gönderme yapacak şekilde seçilmiş. Böyle olunca, ilçe sakinleri “aynı vadide birkaç farklı Yusufeli gördük” diye gülerek anlatıyor. Bu esprili bakış açısı, bölgenin tüm zorluklara rağmen ne kadar dirençli ve hayata bağlı olduğunu da güzel özetliyor.

• Yeni Yusufeli ilçe merkezi: Teraslı yapısı, ışıkları ve çevresini saran dik yamaçlarıyla vadinin yeni kalbi.
• Dörtkilise manastır bölgesi: Tekkale yakınlarında, kayalıkların arasında yer alan tarihi bir manastır kompleksi.
• İşhan Kilisesi: Vadinin üzerine hakim bir tepede, taş işçiliği ve atmosferiyle etkileyici bir yapı.
• Altıparmak (Barhal) köyü: Geleneksel evler, kilise ve çevredeki doğal doku ile fotoğraf severler için özel bir durak.
• Kılıçkaya ve çevresi: Vadinin farklı açılarını görebileceğin yan yollar ve seyir noktaları sunuyor.
• Demirdöven & Yüksekoba: Yüksek kesimler, yayla havası ve geniş ufuklar için ideal.
• Yaylalar: Kaçkar eteklerine açılan kapı; daha uzun dağ yürüyüşleri ve yayla hayatı için başlangıç noktası.
• Baraj manzaralı seyir yerleri: Yol boyunca göl, viyadükler ve yamaçların birlikte görülebildiği pek çok küçük durak var.

• Tekkale–Dörtkilise hattı: Vadiden biraz uzaklaşıp manastır kalıntısına ulaştığında, hem tarih hem manzara açısından çok özel bir nokta.
• Altıparmak (Barhal) vadisi: Sessiz köyler, kilise ve çevredeki yeşil doku, bilinen rotalardan biraz daha sakin bir alternatif.
• Demirdöven çevresi yükseklikler: Kısa yürüyüşlerle ulaşılabilen, vadiyi tepeden gören küçük seyir alanları.
• Yüksekoba yayla hattı: Şehir kalabalığından tamamen kopup, yalnızca dağları dinlemek için ideal.
• Kılıçkaya yan yolları: Pek az kişinin durup fotoğraf çektiği, ama manzaranın çok güçlü olduğu küçük yol cepleri.

Sık sorulan sorular

Yusufeli’ne nasıl gidebilirim?
En pratik yol, özel araçla Artvin veya Erzurum yönünden gelmek. Yol boyunca tüneller, viyadükler ve virajlar olduğu için zaman planını rahat tutmak iyi fikir.

Kaç gün ayırmalıyım?
Sadece ilçe merkezini görmek için bir tam gün yeter, ancak köyler, kiliseler ve yaylalar için en az 2–3 gün ayırmak çok daha keyifli.

Yürüyüş için uygun mu?
Evet, ama parkurlar genellikle klasik “işaretli yürüyüş yolu” şeklinde değil. Yanına offline harita al, bölgeyi bilenlerden tavsiye iste ve kendi seviyene uygun rotalar seç.

Yusufeli güvenli mi?
İlçe genel olarak sakin ve huzurlu. Her yerde olduğu gibi, dağ yollarında dikkatli sürmek ve doğa aktivitelerinde hava durumunu takip etmek yeterli.

• Yusufeli (ilçe merkezi): Teraslı sokakları, yeni binaları ve vadiyi gören manzarasıyla ilçe hayatının kalbi.
• Altıparmak (Barhal): Taş kilisesi, geleneksel evleri ve çevresindeki yeşil doku ile özel bir köy.
• Kılıçkaya: Farklı vadilere açılan yolların kesiştiği, seyir noktalarıyla öne çıkan bir yerleşim.
• Demirdöven: Yüksekçe kotları ve yaylalara açılan yollarıyla doğa severler için cazip.
• Yaylalar: Kaçkar’a uzanan rotaların başlangıç noktasında, yazın canlanan bir yayla yerleşimi.

Yusufeli ilçesi, yeni kurulan ilçe merkezi mahalleleri ve vadilere yayılmış köylerden oluşuyor. Aşağıda tüm mahalle ve köylere, gezi gözüyle kısa kısa notlar bulacaksın:

İlçe merkezi mahalleleri

• Çoruh Mahallesi: İlçe merkezinin hareketli noktalarına yakın, günlük hayatın yoğun hissedildiği mahalle.
• Erdemler Mahallesi: Biraz daha sakin, daha çok konutların yer aldığı, yamaca yaslanan, manzaralı bir bölge.
• Kaçkar Mahallesi: Adını dağlardan alan mahalle; yukarı kotlardan vadiyi seyretmek için güzel.
• Livane Mahallesi: Hem konut hem küçük dükkanların bulunduğu, tipik ilçe merkezi atmosferi sunan mahalle.
• Sancak Mahallesi: Görece yeni binaların bulunduğu, düz sayılabilecek alanlarıyla pratik bir yerleşim.

Köyler

• Alanbaşı Köyü: Yüksekçe bir noktadan vadiye bakan, sessiz ve manzaralı bir köy.
• Altıparmak Köyü: Barhal adıyla da bilinen, kilisesi ve çevre dokusuyla öne çıkan köy.
• Arpacık Köyü: Bahçeleri ve avluları ile klasik bir dağ köyü atmosferi sunan yerleşim.
• Avcılar Köyü: Dağ eteklerine yayılmış evleriyle, doğayla iç içe bir köy görünümü veriyor.
• Bademkaya Köyü: Kayalık alanların arasında kurulmuş, teraslı tarlalara sahip küçük bir köy.
• Bahçeli Köyü: Adından anlaşılacağı gibi, evlerin etrafını saran küçük bahçeler ve meyve ağaçlarıyla tanınıyor.
• Bakırtepe Köyü: Özellikle akşamüstü ışığında, çevredeki tepelerin rengi fotoğraf için çok elverişli.
• Balalan Köyü: Tarım ve küçükbaş hayvancılığın iç içe olduğu, sakin bir dağ köyü.
• Balcılı Köyü: Bal üretimiyle tanınan, yerel bal tatmak ve almak için uğranabilecek bir yer.
• Bıçakçılar Köyü: Adı eski el sanatlarına gönderme yapsa da bugün daha çok tarım ağırlıklı bir köy.
• Bostancı Köyü: Yamaçlara yayılan tarlaları ve sebze bahçeleriyle tipik bir üretim köyü.
• Boyalı Köyü: Evlerin renkli detayları ve duvar boyalarıyla göze çarpan küçük bir yerleşim.
• Cevizlik Köyü: Ceviz ağaçlarıyla çevrili, özellikle sonbaharda farklı tonlara bürünen bahçeleriyle biliniyor.
• Çağlıyan Köyü: Küçük bir akarsu hattı boyunca uzanan, gölgeli yürüyüşler için elverişli bir köy.
• Çamlıca Köyü: Çam ağaçları ve karışık orman dokusuyla yeşilin bol olduğu yerleşimlerden.
• Çeltikdüzü Köyü: Teras tarlaları ve hafif eğimli alanlarıyla tarımın öne çıktığı bir köy.
• Çevreli Köyü: Evlerin birbirine yakın durduğu, kompakt ve sıcak bir köy atmosferi sunuyor.
• Çıralı Köyü: Ahşap ve taş malzemenin birlikte kullanıldığı, geleneksel yapılı küçük bir yerleşim.
• Dağeteği Köyü: Dağın eteğinde, yukarıya bakan manzarasıyla adını hak eden bir köy.
• Darıca Köyü: Daha serbest yerleşim düzeni ve küçük tarlalarıyla sade ve sessiz bir durak.
• Demirdöven Köyü: Yüksek kotlara açılan yolları sayesinde özellikle manzara sevenler için önemli.
• Demirkent Köyü: Vadinin içinde, etrafındaki tarihi dokuyla birlikte keşfetmesi keyifli bir köy.
• Demirköy Köyü: Günlük hayatın ağır ağır aktığı, kalabalıktan uzak bir dağ köyü.
• Dereİçi Köyü: Suya yakın konumu sayesinde bahçelerin ve yeşilin yoğun olduğu bir yerleşim.
• Dokumacılar Köyü: Eski dokuma geleneklerini hatırlatan adıyla, bugün de sakinliğiyle dikkat çekiyor.
• Erenköy Köyü: Açık ufuklu konumu, özellikle gün batımında güzel bir manzara sunuyor.
• Esendal Köyü: Geniş bir alana yayılmış, sakin ve dağ havası bol bir köy.
• Esenyaka Köyü: Adı gibi ferah; yaz aylarında bile nispeten serin ve havadar bir yerleşim.
• Gümüşözü Köyü: Sabah ve akşam ışığında tepelerin parlak renkleriyle öne çıkan bir köy.
• Günyayla Köyü: Yayla kültürünün baskın olduğu, yaz aylarında daha çok hareketlenen bir bölge.
• Havuzlu Köyü: Küçük su birikintileri, bahçeler ve gölgeli alanlarıyla dinlenmelik bir durak.
• Irmakyani Köyü: Su hattına yakın, tarım alanları ve evlerin yan yana uzandığı bir köy.
• İnanlı Köyü: Taş ve ahşap karışımı evleriyle, klasik Yusufeli köy dokusunu iyi yansıtıyor.
• İşhan Köyü: Tarihi kilise ve vadiyi gören konumuyla, kültür rotalarında mutlaka görülmesi gereken köy.
• Kılıçkaya Köyü: Farklı manzara noktalarına yakınlığıyla bilinen, yol üstü molası için ideal.
• Kınalıçam Köyü: Çam ağaçlarının yoğun olduğu, yürüyüşler için serin gölgeler sunan bir köy.
• Kirazalan Köyü: Kiraz ağaçları ve mevsimlik meyve bahçeleriyle özellikle bahar ve yaz başında çok renkli.
• Kömürlü Köyü: Emek ve üretimle anılan, sade ve iş odaklı bir günlük hayatı olan köy.
• Köprügören Köyü: Eski köprülerin ve yolların birleştiği noktada, tarih ve manzaranın örtüştüğü bir yerleşim.
• Küplüce Köyü: Eski depolama geleneklerini hatırlatan adıyla, yamaçlara serpiştirilmiş evleriyle dikkat çekiyor.
• Meşecik Köyü: Meşe ağaçlarının çevreyi sardığı, doğa yürüyüşleri için uygun patikalara sahip bir köy.
• Morkaya Köyü: Karanlık tonlu kayalıkların arasında kurulmuş, ışığa göre rengi değişen manzaralarıyla ilginç.
• Mutlugün Köyü: “Mutlu gün” anlamına gelen adıyla bile yüz gülümseten, sakin bir köy.
• Narlık Köyü: Meyve ağaçları ve bahçeleriyle özellikle yaz sonunda renklenen bir yerleşim alanı.
• Ormandibi Köyü: Orman sınırında, ağaçların hemen içinden başlayan patikaları olan bir köy.
• Öğdem Köyü: Tarihsel konumu nedeniyle eskiden daha merkezi bir rol oynamış, bugün de ilginç hikâyeler barındıran bir köy.
• Özgüven Köyü: Adı “öz güven” anlamına geliyor; dağların ortasında güçlü duran küçük bir yerleşimi hatırlatıyor.
• Pamukçular Köyü: Tarım ve çiftçilikle geçinen, klasik Anadolu köy atmosferine sahip bir yer.
• Sebzeciler Köyü: İsmiyle uyumlu olarak, sebze üretiminin yoğun olduğu bir köy.
• Serinsu Köyü: Yazın ferahlatan iklimi ve yeşil dokusuyla hoş bir mola noktası.
• Sütlüce Köyü: Süt ürünleri ve küçükbaş hayvancılık geleneğiyle bilinen, otantik bir köy.
• Tarakçılar Köyü: El emeği ve tarımın yan yana yürüdüğü, sessiz ve sakin bir yerleşim.
• Taşkıran Köyü: Etrafı iri kaya bloklarıyla çevrili, karakteristik manzaralı bir köy.
• Tekkale Köyü: Dörtkilise’ye giden yol üzerinde, tarih ve doğa meraklıları için önemli bir durak.
• Yağcılar Köyü: Adı eski yağ üretimi geleneklerine gönderme yapan, bugün de üretim kültürünü sürdüren bir köy.
• Yamaçüstü Köyü: İsmi gibi, yamaçların üstünde, geniş vadi manzarası sunan bir yerleşim.
• Yarbaşı Köyü: Yüksekçe konumu ile etrafındaki vadileri okumayı sevenler için güzel bir seyir noktası.
• Yaylalar Köyü: Yayla yollarının kesiştiği, Kaçkar’a açılan rotalar için adeta kapı görevi gören yerleşim.
• Yeniköy Köyü: Daha yeni yerleşim alanları ve modern yapılarıyla dikkat çeken köy.
• Yokuşlu Köyü: Adı her şeyi anlatıyor; eğimli sokaklarıyla küçük ama karakterli bir yerleşim.
• Yüksekoba Köyü: Yüksek kotlardaki konumuyla, özellikle gün doğumu ve batımında nefes kesen manzaralar sunuyor.
• Yüncüler Köyü: Yün ve hayvancılık geleneğiyle bilinen, dağ hayatının izlerini taşıyan bir köy.
• Zeytincik Köyü: Daha yumuşak iklimli, meyve ağaçları ve bahçeleriyle sakin bir köy dokusuna sahip.