Tekman – Erzurum’un yüksek ovasında yavaşlayan zaman

Kıta
Sabah sisi yamaçlardan aşağı süzülürken,
uzak bir yol toz gibi çiziyor kendini.
Tekman tabelası çıkıyor karşıma birden,
içimde yavaşlayan bir ritim, derin bir iniş gibi.

Nakarat
Tekman, yüksek ovada bir nefes,
rüzgarın türküsüyle erir dert, keder, stres.
Dağların koynunda, karla çizili bir sahne,
adımı unutsam bile seni unutmam yine.

Tam şarkıyı en iyi doğrudan oyuncudan dinlersin – Tekman yolculuğuna özel bir fon müziği gibi düşün.

Tekman da kültür, büyük salonlardan çok köy meydanında, cami avlusunda ve çay ocağında yaşanıyor. Sabah erken saatlerde açılan dükkanlar, gün boyu süren sohbetler, gelen giden minibüslerin haberi derken ilçe kendi iç temposunu kuruyor.

Düğünler, bayramlar ve aile buluşmaları yılın dönüm noktaları. Yaz aylarında köylerde kurulan masalar, açık havada çalan müzikler ve topluca yapılan yemekler Tekman ın en renkli anlarına sahne oluyor. Kışın ise hayat daha çok evde geçiyor; soba başında eski hikayeler anlatılıyor, yeni nesle anılar aktarılıyor.

Misafir olarak bir çay teklifi alman, birkaç soru ile sohbetin açılması çok normal. Samimi ve saygılı olduğun sürece, kısa sürede senin için kapıların açıldığını hissedeceksin. Burada en önemli kelime şu: zaman. Acele etmeden oturmak, dinlemek ve gözlemlemek en büyük ayrıcalık.

Tekman, klasik anlamda aktivite sunan bir yer değil; ama yavaş gezmeyi sevenler için tam tersine büyük bir oyun alanı. Asıl aktivite, yolun kendisi ve o yol boyunca gördüklerin.

• Köy ziyaretleri: Gümüşlük, Çukuryayla, Yuvaklı gibi mahallelere gidip birkaç sokak yürümek, insanlarla selamlaşmak ve manzarayı izlemek.
• Yüksek ova manzaraları: Erzurum Tekman yolu üzerinde sık sık durup ufka bakabileceğin noktalar var.
• Kısa yürüyüşler: İlçe merkezi çevresinde ya da köylerin dışındaki toprak yollarda rahat yürüyüşler yapabilirsin.
• Kış atmosferi: Kışın, iyi giyindiğin sürece kar üzerinde kısa yürüyüşler, sessizliği dinlemek için çok etkileyici.

Burada tur programı değil, kendi ritmini bulmak önemli. Bir gün içinde bile birkaç defa zamanı unuttuğunu fark edebilirsin.

Tekman ı seyahatine tek başına bir hedef olarak koyabileceğin gibi, Erzurum çıkışlı bir doğu rotasının parçası haline de getirebilirsin. Önemli olan acele etmemek.

Öneri 1: Bir günde Tekman havası

• Sabah: Erzurum dan çık, yolu hissederek ilerle, birkaç manzara noktasında dur. Arabada Tekman şarkısını aç.
• Öğle: İlçe merkezinde kısa bir tur at, çay iç, küçük lokantalardan birinde ev yemeği dene.
• Öğleden sonra: Toptepe ya da Gümüşlük yönüne sür, köy girişinde kısa bir yürüyüş yap, akşam olmadan geri dön.

Öneri 2: İki günde köy köy Tekman

• 1. gün: Tekman merkeze gel, çarşıyı keşfet, konakladığın yere göre çevrede hafif yürüyüşler yap.
• 2. gün: Çukuryayla, Gülveren veya Yoncalı gibi köyleri bir rota haline getir, her köyde kısa molalar vererek fotoğraf çek.

Kış döneminde mutlaka hava durumunu ve yol şartlarını kontrol et. Minibüs saatlerini önceden sormak, planını rahatlatır.

Tekman da insanlar doğrudan topraktan ve hayvancılıktan geçiniyor. Bu yüzden küçük bir yanlış hareket bile günlük hayata etkide bulunabilir.

• Tarlaların ve meraların üzerinden geçmemeye, mevcut yolları kullanmaya özen göster.
• Fotoğraf çekmeden önce insanlara mutlaka sor; içten bir gülümseme ve kısa bir rica çoğu kapıyı açar.
• Alışverişini mümkün olduğunca ilçe ve köy dükkanlarından yap, böylece bıraktığın para bölgede kalır.
• Çöplerini yanına al, yol üstündeki çöp kutularını kullan veya Erzurum a dönüşte at.
• Hayvanlara ve sürülere uzaktan saygıyla bak; onlar çoğu aile için en değerli emek kaynağı.

Küçük adımlarla bile Tekman ın sakin yapısının korunmasına katkıda bulunabilirsin.

Tekman, gösterişli programlardan çok, içe dönük, sakin bir yolculuk arayanlara göre. Özellikle:

• Yol hikayesi sevenler: Haritada ince görünen bir yolun, hafızada kalın bir anıya dönüşmesini sevenler.
• Fotoğraf meraklıları: Bozkır, kar, duman ve ışık oyunları ile çalışanlar için çok güçlü kareler var.
• Sakinlik arayanlar: Gürültüden uzaklaşıp sadece rüzgarı ve kendi adımlarını duymak isteyenler.
• Türkiye yi iyi bilenler: Daha önce birçok tatil merkezini görmüş, şimdi daha az bilinen ilçelere yönelmek isteyen gezginler.

Konfor beklentisi yüksek olanlar, alışveriş ve gece hayatı arayanlar için ise Tekman oldukça sade kalacaktır.

Tekman mutfağı, yüksek rakım ve sert kışlara göre şekillenmiş. Sofrada sık sık doyurucu, sıcak ve sade tabaklar görüyorsun.

• Etli yemekler: Uzun uzun pişen kuzu ve dana yemekleri, pilav veya bulgurla birlikte servis ediliyor.
• Kuru fasulye ve pilav: Hem Erzurum hem de Tekman için klasik sayılabilecek bir tabak.
• Kahvaltı: Taze ekmek, peynir, yumurta, zeytin ve çay – yol öncesi enerji depolamak için birebir.
• Tatlılar: Ev yapımı hamur işleri, şerbetli tatlılar veya basit çay kurabiyeleri sık görülüyor.

Küçük lokantalarda günün yemeğini sormak iyi bir fikir. Menünün dışında tencere yemekleri bulman mümkün.

Tekman ın doğası, ilk bakışta sade hatta biraz sert görünebilir. Fakat birkaç saat geçirdiğinde, bu sadeliğin ne kadar güçlü olduğunu fark ediyorsun. Geniş gökyüzü, dalgalı bozkır, uzaktaki dağ hatları ve aralara serpiştirilmiş köyler…

İlkbaharda hafif bir yeşerme, yazın altın tonlar, sonbaharda kahverengiye dönmüş yamaçlar, kışın ise bembeyaz bir sessizlik. Her mevsim, aynı manzarayı bambaşka bir atmosfere büründürüyor.

Araba camından bakarken bile, ilerledikçe değişen ışığın ve gölgelerin ovayı nasıl dönüştürdüğünü izlemek başlı başına bir deneyim.

Tekman da büyük, ülke çapında bilinen festival isimlerinden çok, küçük ama güçlü ritüeller var.

• Dini bayramlar: Bayram sabahı cami, ardından ziyaretler ve dolu sofralar.
• Düğünler: Yaz aylarında köy düğünleri, açık hava sofraları ve müzikli geceler.
• Hasat dönemleri: Tarlaların boşaldığı, ambarların dolduğu yoğun ama huzurlu dönemler.

Doğru zamana denk gelirsen, bir çay ocağında soracağın tek bir soru bile seni bir düğüne veya akşam sohbetine götürebilir.

Tekman ve çevresi, yüzyıllardır göç yollarının, yaylaların ve küçük yerleşimlerin alanı. Büyük imparatorlukların sınırlarına yakın, ama kalabalık merkezlerden uzak bir bölge.

• Erken dönemler: Su kaynakları ve korunaklı yamaçlar etrafında küçük köyler oluşuyor.
• Osmanlı dönemi: Ağırlıklı olarak tarım ve hayvancılığa dayalı, sakin ama vazgeçilmez bir yüksek ova.
• Cumhuriyet dönemi: Yol, okul ve idari yapıların güçlenmesiyle Erzurum la bağ daha da netleşiyor.
• Günümüz: Göç, modernleşme ve gelenek arasında kendi dengesini arayan, ama köklerini kaybetmeyen bir ilçe.

Tarihi burada anıtlardan çok insanların yüzünde, günlük alışkanlıklarda ve anlatılan hikayelerde görüyorsun.

Tekman daki saklı güzellikler çoğu zaman bir tabelayla değil, bir anda karşına çıkan manzarayla kendini gösteriyor. Yuvaklı yakınında sessiz bir yamaç, Gümüşlük te dumanı tüten bacalar, Çukuryayla da hafif esen rüzgar…

Özellikle şu mahalleler saklı köşeler için güzel başlangıç noktaları:

• Gümüşlük Mahallesi: Çevresini saran yamaçlar ve yayla havası ile kısa yürüyüşler için çok ideal.
• Çukuryayla Mahallesi: İsmi gibi yayla hissi güçlü; ufuk çizgisinin geniş olduğu noktalar var.
• Toptepe Mahallesi: Hem Tekman a hem çevredeki vadilere bakan yüksek bakış açıları sunuyor.
• Taşkesen Mahallesi: Özellikle gün batımında taşlı arazisi ve yumuşak ışığı ile fotoğraf için etkileyici.

Araba kullanırken ufak bir sapma, bazen tüm günün atmosferini değiştiren bu gizli noktalara götürebiliyor.

Uzun kış geceleri, Tekman da sadece soba sesine değil, anlatılan hikayelere de ev sahipliği yapıyor. Efsaneler, ovaya ayrı bir ruh katıyor.

Rüzgarın ses taşıdığı çoban efsanesi

Eski anlatılara göre bir çoban, sis çökerken sürüsüyle birlikte Tepelerin birinde yolunu kaybeder. Tam ümidini yitirecekken, köyden gelen tanıdık sesleri duyar; annesinin, arkadaşlarının, hatta çocukluk arkadaşının seslerini. Bu sesleri takip ederek köy yolunu bulur. Ertesi gün köyde kimse onu çağırmadığını söyler. O günden beri, Tekman da „kalbini açık tutarsan rüzgar sana sevdiğin insanların sesini getirir“ denir.

Yuvaklı üzerindeki ışık noktası

Bazı yaşlılar, çok parlak geçen gecelerde Yuvaklı civarından gökyüzüne yükseldiğini düşündükleri tek bir ışık noktasından bahseder. Uzun süre bakıp içinden bir dilek tuttuğunda, bir sonraki kış beklemediğin bir yardımla karşılaşacağına inanılır. Odun getiren komşu, tam vaktinde gelen akraba, zor anında açılan bir kapı…

Her köyün kendine ait küçük söylenceleri var. Kimisi gülümsetiyor, kimisi düşünmeye sevk ediyor.

Hacıömer in sabırlı kadını

Hacıömer de yıllar boyunca her zorluğu sakin karşılayan bir kadından bahsedilir. Kıtlık, hastalık, uzun kışlar… Kim üzülse önce onun yanına gidermiş. „O dinler, içini rahatlatır“ derlermiş. Bugün bile Tekman da „her köyün bir sabırlı kadını vardır, köyü ayakta o tutar“ sözü sık sık kullanılır.

Karapınar daki çoban ve sığınak

Karapınar daki bir çoban, bir gün sürüsünü biraz daha uzakta otlatmak ister. Hava hızla bozunca küçük bir çukur ve kayalık arasında sıkışmış bir yerde sığınak bulur. Ertesi sabah çevrede pek çok ağacın devrildiğini, ama sığındığı noktanın hiç zarar görmediğini görür. O alan, köylüler için „fırtına varsa bile içini sakinleştiren yer“ anlamına gelen bir benzetmeye dönüşür.

Tekman da tipik bir yüksek ova iklimi var. Kışlar uzun ve soğuk, yaz kısa ama net. Gündüz ve gece arasındaki sıcaklık farkı zaman zaman belirgin hissediliyor.

• İlkbahar: Nisan ve mayıs aylarında doğa yavaş yavaş canlanıyor, ama hava değişken olabiliyor.
• Yaz: Haziran, temmuz ve ağustos, gezi için en rahat dönem. Gündüz ılık, akşam serin.
• Sonbahar: Eylül ve ekim, toprak tonlarının hakim olduğu, fotoğraf için çok güzel aylar.
• Kış: Kasım dan mart sonuna kadar ciddi soğuk ve kar görülebiliyor. Hazırlıklı olmayanlar için zorlayıcı olabilir.

En yumuşak gezi dönemi, genellikle yaz başı ve sonbahar başı. Yine de bu bölgede her mevsimin ayrı bir ruhu olduğunu unutmamak gerek.

Resmi işaretli rotalar olmasa da, Tekman çevresinde kısa yürüyüşler yapabileceğin pek çok toprak yol ve patika var. Önemli olan, tarla ve özel alanlara saygı göstermek.

• Merkez çevresi: İlçe dışına doğru uzanan yollar, hem manzara hem de kısa yürüyüşler için uygun.
• Çukuryayla etrafı: Yayla hissi veren alanlarda hafif iniş çıkış içeren yollar bulunuyor.
• Toptepe civarı: Daha yüksekten, ovaya bakan noktalara kısa yürüyüşlerle ulaşılabiliyor.

Su, hafif yiyecek, rüzgara dayanıklı bir üst giysi ve güneş kremi burada neredeyse yılın büyük bölümünde yanında bulunması gereken temel eşyalar.

Tekman da altyapı, turizmden çok günlük yaşam için tasarlanmış. Kaldırımlar her zaman düzgün değil, sokaklar yer yer bozuk ve yükseklik farkları sık görülebiliyor.

Bu nedenle tam anlamıyla engelsiz bir deneyim beklemek zor. Yine de araçla hareket edenler, merkezde ve ana güzergahlarda kısa duraklamalarla Tekman atmosferini hissedebilir.

Engelli gezginler için Tekman, iyi planlandığında kısa ve etkileyici duraklar sunabiliyor:

• Konaklama için Erzurum u merkez alıp Tekman ı günübirlik rota yapmak daha güvenli.
• İlçe merkezinde araçla dolaşıp, sadece uygun görülen noktalarda kısa iniş çıkışlar planlanabilir.
• Tıbbi malzemeler ve özel ekipman mutlaka önceden temin edilmeli; bölgede seçenek sınırlı.
• Yanında refakatçi olması, hem yol hem de zemin koşulları nedeniyle büyük avantaj sağlar.

Doğru hazırlıkla, kısa da olsa Tekman havasını solumak ve fotoğraf çekmek mümkün.

• Erzurum Tekman yolu: Yolun ovaya açıldığı virajlar, özellikle sabah ve akşam ışığında çok etkileyici.
• Tekman merkez yamaçları: İlçeye yukarıdan bakan noktalar, evleri ve yolları tek kareye topluyor.
• Gümüşlük ve Yoncalı: Evler, avlular ve tarlalar, sade ama unutulmaz köy kareleri sunuyor.
• Kış sahneleri: Karla kaplı tarlalar, bacalardan yükselen duman ve yollardaki izler, fotoğraf için güçlü detaylar.

Burada en iyi objektif, aslında sabırlı bakışın. Bir süre beklediğinde, kadraja giren insanlar ve ışık sahneyi kendiliğinden tamamlıyor.

Tekman da temel sağlık hizmetleri bulunsa da, ciddi bir durumda asıl adres Erzurum daki büyük hastaneler olacak.

• Acil numara: Türkiye genelinde tek numara 112.
• Kış şartları: Soğuk ve rüzgarı hafife almamalı, kat kat giyinmeyi tercih etmelisin.
• İlaçlar: Sürekli kullandığın ilaçları yanına al, takviye için Erzurum daki eczaneler daha güvenli seçenek sunar.

Seyahatten önce geçerli bir sağlık sigortası yaptırmak, özellikle bu tür yüksek rakımlı ve sakin ilçeler için önemli.

Tekman da alışveriş, günlük ihtiyaç etrafında dönüyor. Fırınlar, manavlar, kasaplar ve küçük marketler ilçe hayatının merkezinde.

• Yol için taze ekmek, peynir ve atıştırmalıklar alabilirsin.
• Yerel bakliyatlar, baharatlar ve bal gibi ürünler küçük ölçekli de olsa bulunabiliyor.
• Hatıra niteliğinde kartpostal veya magnet yerine, Tekman anını fotoğraflarla biriktirmek daha anlamlı.

Not: Türkiye de dükkan ve lokanta önünde müşteriyle samimi, güleryüzlü konuşmak normal. Eğer birisi çok ısrarcı, baskıcı ya da rahatsız edici bir dil kullanırsa bu genelde iyi niyetli bir durum olmaz. Nazikçe „hayır, teşekkürler“ deyip uzaklaşmak en sağlıklısı.

Turistik gözle baktığında Tekman biraz alışılmadık gelebilir. Ne büyük oteller ne kalabalık kafeler ne de sabaha kadar süren eğlence var. Bunun yerine minibüs sesleri, traktörlerin ağır ağır ilerlemesi ve köy köpeklerinin havlamaları var.

Özellikle kışın, gece belli bir saatten sonra Tekman da duyduğun tek şey rüzgar oluyor. Birçok gezgin, ilçe hakkındaki anılarını anlatırken „hatırladığım en net şey sessizlikti“ diye başlıyor.

• Tekman ilçe merkezi: Çarşı, çay ocakları ve günlük hayatı izleyebileceğin, küçük ama canlı bir merkez.
• Erzurum Tekman yolu: Yol boyunca uzanan manzara noktaları, ilçe kadar değerli.
• Gümüşlük, Çukuryayla, Yuvaklı: Köy hayatını yerinde görmek, kısa yürüyüşler yapmak ve bozkırı hissetmek için ideal.
• Toptepe çevresi: Yüksekten ovaya bakan manzaralar ile öne çıkan bir bölge.
• Taşkesen tarafı: Kayalık ve kırıklı zeminleriyle özellikle gün batımında dikkat çeken sahneler sunuyor.

Tekman da görülecek yerleri bir listeye sığdırmak zor; çünkü çoğu zaman asıl hatırladığın şey, durup baktığın bir manzara veya tanıştığın bir insan oluyor.

• Gümüşlük Mahallesi: Çevresindeki yamaçlar ve sessiz sokaklarıyla Tekman ın en sakin köşelerinden biri.
• Çukuryayla Mahallesi: Yayla hissini en güçlü veren mahallelerden; ufuk çizgisi çok geniş.
• Toptepe Mahallesi: Manzaraya meraklılar için adının hakkını veren bir yer.
• Taşkesen Mahallesi: Kırık zeminler ve akşam ışığıyla birleşince çok özel kareler sunuyor.
• Yuvaklı Mahallesi: Sessiz bir akşamüzeri geçirmek için ideal, hafif rüzgar ve uzak köpek havlamaları eşliğinde.

Zamanın varsa, bu mahalleleri bir rota haline getirip her birinde kısa bir mola vermek Tekman deneyimini tamamlıyor.

Tekman a nasıl gidilir?

En pratik yol Erzurum dan kalkan minibüsler ya da kendi aracın. Yol yüksek rakımlı olduğu için özellikle kışın hava durumunu kontrol etmek şart.

Tekman da konaklama var mı?

İlçede temel konaklama imkanları sınırlı. En rahatı, Erzurum da kalıp Tekman ı günübirlik veya iki günlük bir rota olarak planlamak.

Aile ile Tekman a gidilir mi?

Doğa ve sakinlik seven, biraz yürüyüşten keyif alan aileler için güzel bir deneyim. Çok küçük çocuklarla ise yüksek rakım ve hava şartları iyi düşünülmeli.

Tekman da ne kadar zaman ayırmalıyım?

İlk tanışma için bir gün bile yetiyor, ama köyleri gezmek ve fotoğraf çekmek istersen iki gün ayırmak daha keyifli.

• Tekman (merkez): İlçe idaresi, çarşı, minibüsler ve günlük hayatın aktığı sokaklar.
• Toptepe Mahallesi: Hem Tekman a hem çevredeki vadi ve yamaçlara bakan yüksek konumlu bir mahalle.
• Gümüşlük Mahallesi: Tarlalarla çevrili sakin köy, kısa yürüyüşler için ideal.
• Çukuryayla Mahallesi: Yayla hissini en çok veren mahallelerden, ufku geniş ve ferah.
• Yuvaklı Mahallesi: Sessiz akşamlar ve köy hayatını izlemek için güzel bir durak.

Tekman ilçesi toplam 71 mahalleden oluşuyor. Aşağıda hepsini, bölgede gezerken sana fikir verecek kısa açıklamalarla birlikte bulabilirsin:

• Ağcakoca Mahallesi: Geniş tarlalar ve açık manzaralarla çevrili sakin bir mahalle.
• Akdağ Mahallesi: Tepelerin eteklerinde yer alan, yürüyüşe uygun yolları olan köy.
• Akdamar Mahallesi: Dağ ve ova geçişinde, sade ve sessiz bir yerleşim.
• Akpınar Mahallesi: Tarım ve hayvancılığın günlük hayatı belirlediği klasik bir köy.
• Alabayır Mahallesi: Tarlalar ve meralar arasında, yayla hissinin güçlü olduğu bir mahalle.
• Aşağıhanbeyi Mahallesi: Yamaç yerleşimi ve çevre manzarasıyla dikkat çeken sakin bir nokta.
• Aşağıtepecik Mahallesi: Ovaya doğru açılan tepelerin eteklerinde, huzurlu bir köy görüntüsü sunuyor.
• Aydınlı Mahallesi: Merkeze yakın, hem köy hem ilçe dokusunu hissettiren bir yerleşim.
• Aydınlık Mahallesi: Tekman merkezinin genişleme alanlarından, daha yoğun yapılaşma ile öne çıkıyor.
• Beşdere Mahallesi: Dereler ve ekili alanlar arasında, doğayla iç içe bir mahalle.
• Beyköy Mahallesi: Avlular, ahırlar ve tarlalarla çevrili, tipik bir yüksek ova köyü.
• Cihan Mahallesi: Merkeze yakın, günlük ihtiyaçların karşılandığı yerleşim alanlarından.
• Çağlar Mahallesi: Sade sokakları ve çevresindeki toprak yollarla sakin bir köy atmosferi sunuyor.
• Çatak Mahallesi: Kırık arazi yapısı ve yamaçlarıyla fotoğraf çekmeyi sevenler için ilginç bir seçenek.
• Çatkale Mahallesi: Geleneksel evleri ve sessiz sokaklarıyla klasik Tekman köylerinden biri.
• Çayırdağı Mahallesi: Adından da anlaşılacağı gibi, çayırlar ve yamaçlar arasında kurulmuş bir mahalle.
• Çevirme Mahallesi: Tarlalar ve küçük yükseltiler arasında, sade bir köy dokusuna sahip.
• Çiçekdağı Mahallesi: Bahar aylarında canlanan doğasıyla ismine yakışan bir yayla yerleşimi.
• Çukuryayla Mahallesi: Tekman ın yayla ruhunu en net hissettiren mahallelerden biri.
• Dalsöğüt Mahallesi: Ağaçlık alanlar ve tarım arazileriyle çevrili, huzurlu bir köy.
• Deliler Mahallesi: Geleneksel hayatın güçlü şekilde hissedildiği, küçük ve samimi bir yerleşim.
• Dengiz Mahallesi: Açık ve rüzgarlı alanlarıyla dikkat çeken, yüksek ova hissi veren mahalle.
• Düzyurt Mahallesi: Göreceli olarak daha düz arazisiyle, tarlaların net şekilde görüldüğü bir köy.
• Erence Mahallesi: Yol üstü kısa duraklar ve fotoğraf kareleri için uygun, küçük bir yerleşim.
• Geçitköy Mahallesi: Adı gibi, geçiş noktası hissi veren, güzergah üzerinde bir köy.
• Gökoğlan Mahallesi: Çevresindeki tarlalar ve evlerin düzeniyle sade ama etkileyici bir manzara sunuyor.
• Gözlüce Mahallesi: Açık alanları ve yol kenarı görüntüsüyle tipik bir ova yerleşimi.
• Gülveren Mahallesi: Özellikle bahar ve yaz aylarında canlanan, adını çiçekli görüntüsünden alan mahalle.
• Gümüşlük Mahallesi: Ovanın dinginliğini en iyi hissettiren köylerden biri.
• Gündamı Mahallesi: Sessiz ve sakin yapısıyla, zamandan uzaklaşmak isteyenler için birebir.
• Güneşli Mahallesi: Güneşli günlerde ışığın ovaya nasıl dağıldığını görmek için güzel bir nokta.
• Gürgür Mahallesi: Tarım ve hayvancılığın iç içe geçtiği, klasik bir Tekman mahallesi.
• Güzeldere Mahallesi: Adındaki gibi; dere ve çevresindeki doğa ile öne çıkıyor.
• Hacıömer Mahallesi: Anlatılan hikayeleri ve güçlü komşuluk bağlarıyla bilinen köylerden.
• Hamzalar Mahallesi: Yayla ve tarla kültürünün iç içe olduğu sakin bir yerleşim.
• Hürriyet Mahallesi: Merkeze yakın, ilçe dokusuyla iç içe bir mahalle.
• Hüseyinağa Mahallesi: Küçük ama canlı, günlük hayatın her an gözlemlenebileceği bir köy.
• Ilıgöze Mahallesi: Korunaklı yapısı ve çevredeki tarlalarıyla dikkat çeken bir yerleşim.
• Işıklar Mahallesi: Gün batımında ışığın en güzel vurduğu mahallelerden biri.
• İncesu Mahallesi: Küçük su yolları ve tarlalarla çevrili, yürüyüş için uygun patikalar sunuyor.
• İsmetpaşa Mahallesi: İlçe merkezine bağlı, nispeten daha yoğun bir yaşam alanı.
• Kalaycı Mahallesi: Sade evler, ahırlar ve tarlalarla çevrili tipik bir kırsal mahalle.
• Karapınar Mahallesi: Hikayeleri ve manzarasıyla Tekman rotana renk katabilecek bir durak.
• Karataş Mahallesi: Taşlı yapısı ve kırık arazi detaylarıyla dikkat çeken bir köy.
• Karatepe Mahallesi: Yüksek konumlu, geniş manzaralara sahip bir yerleşim.
• Karlıca Mahallesi: Özellikle kışın kar örtüsüyle adının hakkını veren mahallelerden.
• Katranlı Mahallesi: Yüksek ova ve kırsal hayatın birleştiği, sade ama etkileyici bir köy.
• Kayaboğaz Mahallesi: Geçit hissi veren konumuyla, Tekman a farklı bir açıdan bakan mahalle.
• Kazancık Mahallesi: Tarımın günlük hayatın merkezinde olduğu küçük bir yerleşim.
• Kırıkan Mahallesi: Dalgalı arazi yapısı ve tarlalarıyla tipik bir yüksek ova köyü.
• Koçyayla Mahallesi: Yayla ve mera kültürünü yoğun hissedebileceğin mahallelerden.
• Körsu Mahallesi: Açık alanları ve çevresindeki tarlalarla sade bir görüntü sunuyor.
• Kuruca Mahallesi: Kurak ama etkileyici bozkır görüntüleriyle öne çıkan bir köy.
• Küllü Mahallesi: Geniş tarlalar ve sakin evlerle çevrili, yoğunluk hissi az olan bir mahalle.
• Mescitli Mahallesi: Cami ve meydan etrafında şekillenen klasik köy dokusu ile dikkat çekiyor.
• Mollamehmet Mahallesi: Komşuluk ilişkilerinin güçlü olduğu küçük bir yerleşim.
• Susuz Mahallesi: Bozkır görüntüsü baskın, sade ve sakin bir mahalle.
• Şakşak Mahallesi: Tarlalar ve meralar arasında, Tekman ın kırsal ruhunu iyi yansıtan bir köy.
• Taşkesen Mahallesi: Kayalık alanları ve akşam ışığıyla fotoğraf meraklılarına güzel kareler sunuyor.
• Toptepe Mahallesi: Manzara ve fotoğraf için Tekman daki en özel noktalardan biri.
• Turnagöl Mahallesi: Sakin yapısı ve çevresindeki tarım arazileriyle, tipik bir Tekman mahallesi.
• Yalınca Mahallesi: Uzak ve sessiz konumuyla, derin bir Tekman havası soluyabileceğin köylerden.
• Yerköy Mahallesi: Tarlalar ve evlerin dengeli dağıldığı, sade ve samimi bir yerleşim.
• Yeşilören Mahallesi: Özellikle yaz döneminde yeşil tonların öne çıktığı, ferah bir mahalle.
• Yiğitler Mahallesi: Adı gibi, güçlü karakterli ve geleneklerine bağlı bir mahalle.
• Yoncalı Mahallesi: Çayır ve mera görüntüsüyle yazın çok keyifli manzaralar sunuyor.
• Yukarıhanbeyi Mahallesi: Daha yukarıda konumlanmış, manzaralı bir yerleşim.
• Yukarıtepecik Mahallesi: Yüksekten bakan manzarasıyla ovayı geniş perspektiften izleyebileceğin bir mahalle.
• Yuvaklı Mahallesi: Sessiz akşamları ve yavaş temposuyla Tekman yolculuğuna çok yakışan bir durak.
• Yücepınar Mahallesi: Yüksekten bakan konumu ve sade köy hayatıyla dikkat çeken bir mahalle.