Havza Gezi Rehberi – Samsun’un Termal Kaplıcalar ve Tarih Dolu İlçesi

Şarkı: Havza – Termal Sular ve Kurtuluşun Yolculuğu

Bu iki modern Türkçe şarkı Havza ilçesinin ruhunu anlatıyor: 55 dereceyi aşan termal kaplıcalar, Atatürk’ün Kurtuluş Mücadelesi için geldiği tarihi günler, verimli tarım ovaları, kırsal mahalleler, yaylalar, akşamları dumanı tüten fırınlar ve Karadeniz’e açılan yollar.

Video: Havza Tanıtım Filmi – Termal ve Tarih Dolu İlçe

Bu resmi tanıtım filmi, Havza’nın termal kaplıcalarını, tarihî dokusunu, Kurtuluş Savaşı mirasını, tarım alanlarını ve mahallelerini genel hatlarıyla göstererek ilçe için etkileyici bir ilk izlenim sunar.

Genel Bakış: Havza İlçesi

Havza, Samsun iline bağlı, termal kaplıcaları, Kurtuluş Savaşı tarihi, tarım ovaları ve kırsal mahalleleri ile öne çıkan bir Karadeniz ilçesidir. Samsun–Ankara karayolu üzerinde yer alması, ilçeyi hem Karadeniz kıyısına hem de İç Anadolu’ya bağlayan önemli bir kavşak noktası hâline getirir.

İlçe; merkezdeki oteller, hamamlar ve termal tesisler ile çevredeki köy ve yaylalarda süren tarımsal hayatın birleştiği, hem dinlenme hem keşif odaklı seyahatler için ideal bir konumdadır. Uzun süredir şifa arayanların uğrak noktası olan kaplıcalar, bugün modern tesislerle desteklenirken, Atatürk’ün 1919’da buraya gelişiyle şekillenen milli mücadele hafızası Havza’ya bambaşka bir anlam katar.

Bu sayfada, Havza için kapsamlı bir gezi rehberi bulacaksınız: gezilecek yerler, tarihçesi, nasıl gidilir, oteller ve pansiyonlar, yöresel lezzetler, mahalleleri, doğa yürüyüş rotaları ve daha fazlası…

Havza Hakkında: Termal, Tarih ve Karadeniz Geçidi

Havza, tarih boyunca özellikle sıcak su kaynaklarıyla bilinen bir yerleşimdir. Antik dönemlerde “Thermai” olarak anıldığı kabul edilir; bu bile başlı başına ilçenin termal kimliğinin binlerce yıllık geçmişi olduğunu gösterir. Hititlerden Osmanlı’ya, farklı medeniyetler Havza ve çevresindeki toprakları kullanmış; sıcak sular ise bölgeyi sürekli cazip kılmıştır.

İlçenin tarihi, Türkiye Cumhuriyeti açısından da ayrı bir öneme sahiptir. 1919’da Mustafa Kemal Atatürk, Samsun’dan sonra Havza’ya gelmiş; burada yapılan görüşmeler ve yayımlanan Havza Genelgesi, milli mücadelenin örgütlenmesinde kritik rol oynamıştır. Bu nedenle Havza, yalnızca termal bir sağlık merkezi değil, aynı zamanda Kurtuluş Savaşı hafızasının önemli duraklarından biridir.

Coğrafi olarak Havza; dalgalı tepeler, verimli vadiler ve tarım arazileriyle çevrilidir. İlçe merkezinin çevresindeki mahalleler ve köyler, buğday, mısır, ayçiçeği, şeker pancarı ve hayvancılık gibi faaliyetlerle geçimini sağlar. Yazları nispeten ılıman, kışları ise iç bölgelere göre daha yumuşak ama zaman zaman kar yağışlı geçen Karadeniz–İç Anadolu geçiş iklimi hâkimdir.

Günümüzde Havza; termal oteller, hamamlar, fizik tedavi merkezleri, tarihi yapılar, mütevazı çarşısı ve çevredeki doğa alanlarıyla sağlık turizmi ile kırsal ve kültürel turizmi bir araya getiren bir ilçedir. İlçe merkezinde yürürken, bir yanda modern oteller ve termal tesisler, diğer yanda eski taş binalar, çınar ağaçları, fırınlar ve kahvehaneler yan yana görülür.

Havza halkı, misafirperverliği, sakin yaşam temposu ve şifalı sularına duyduğu güvenle bilinir. Akşamları ilçe merkezinde dolaşırken; dumanı tüten pide fırınları, esnaf lokantaları, çay ocakları ve kaplıcadan dönen insanların hafif yorgun ama rahatlamış yüzleri, Havza’nın günlük hayat manzarasını oluşturur.

Havza’da Gezilecek Yerler

• Havza Kaplıcaları – İlçenin kalbi sayılan termal bölge; 55 dereceyi aşan şifalı sularıyla romatizma, kas-eklem ağrıları ve bazı cilt sorunları için tercih edilen tarihi kaplıca alanı.
• Termal Oteller ve Fizik Tedavi Merkezleri – Modern otel ve klinikler; özellikle sağlık amaçlı gelen ziyaretçilerin konaklama ve tedavi ihtiyaçlarını karşılar.
• Atatürk Evi ve Milli Mücadele İzleri – Atatürk’ün Havza’da kaldığı dönemle ilgili mekânlar ve anı noktaları; milli mücadele tarihine ilgi duyanlar için mutlaka görülmesi gereken yerler.
• İlçe Merkezi ve Çarşısı – Günlük hayatın aktığı sokaklar, fırınlar, kahvehaneler, esnaf dükkânları ve küçük pazar yerleri ile Havza kültürünü hissetmek için ideal.
• Kırsal Mahalleler ve Tarım Alanları – Arslançayırı, Gidirli, Sofular, Yağcımahmut gibi mahalleler; tarımsal üretim ve köy hayatını görmek isteyenler için güzel rotalar sunar.
• Yayla ve Yüksek Alanlar – Yaylaçatı, Yayla çevresi ve yüksek mahalleler; serin hava, doğa yürüyüşü ve fotoğraf çekimi için elverişli alanlar sağlar.
• Tarihi Camiler ve Küçük Yapılar – Eski camiler, mezarlıklar, köprüler ve çeşmeler; ilçenin dini ve kültürel dokusuna dair ipuçları sunar.

Gizli Kalmış Köşeler (Hidden Gems)

• Mahalle Arası Eski Hamamlar – Bazı mahallelerde, bugün daha az kullanılan eski hamam yapıları ve tarihi çeşmeler, fotoğraf ve keşif meraklıları için saklı hazinelerdir.
• Tarlalar Arasında Gün Batımı Noktaları – Havza ovasında, özellikle yaz aylarında buğday ya da ayçiçeği tarlalarının arasında oluşan gün batımı manzaraları eşsiz kareler sunar.
• Köy Fırınları ve Geleneksel Üretim – Kırsal mahallelerde, odun fırınlarında pişen ekmek ve pideler, misafir olursanız tadabileceğiniz otantik lezzetlerdir.

Efsaneler

• Şifalı Suya Atılan İlk Adım – Rivayete göre, Havza kaplıcalarına ilk kez gelen ve suya “Kalbim ve yolum şifa bulsun” diyerek girenlerin, hayat yolunda önemli bir dönemece daha güçlü girdiğine inanılır.
• Buhar İçinde Görülen Gölge – Bazı yaşlılar, kaplıca buharının yoğunlaştığı akşamlarda, suyun üzerinde beliren gölgelerin, geçmişte şifa bulmuş insanların “teşekkür eden siluetleri” olduğuna inanır.
• Kurtuluşun Fısıltısı – Atatürk’ün Havza’ya geliş gecesinde, ilçenin tepelerinde rüzgârın “özgürlük” diyen bir fısıltı gibi estiği ve o geceden sonra rüzgârın sesinin hep farklı duyulduğu söylenir.

Söylenceler & Hikâyeler

• Kaplıca Buharında Yazılan Mektuplar – Gençler eskiden, kaplıca buharının üzerine parmaklarıyla isimler ve kalpler çizer, “su buharı göğe çıkarken dualarımızı da götürür” derlermiş.
• Tren Yolunun Sessiz Şahitliği – Demiryolu hattının kenarında, istasyon civarında dolaşan yaşlıların anlattığına göre; bazı geceler trenin sesiyle birlikte eski yılların yolcu sohbetleri duyulurmuş.
• Yağmurla Gelen Misafir – Kırsal mahallelerde, aniden başlayan yaz yağmurlarının ardından ortaya çıkan gökkuşağının, uzak diyarlardan gelen misafirlerin habercisi olduğuna dair tatlı bir söylence vardır.

Yöresel Lezzetler & Tarif Önerileri

Havza mutfağı, Karadeniz ve İç Anadolu etkilerini birleştiren, hem unlu mamullerin hem de et ve sebze yemeklerinin öne çıktığı bir mutfaktır. İlçe merkezinde ve mahallelerinde gezerken mutlaka şu lezzetlere göz atın:

• Havza Pidesi – Samsun pidesinin yerel yorumları; kıymalı, kaşarlı, karışık çeşitleriyle fırınlarda taze taze bulunur.
• Etli Sebze Yemekleri – Taze sebzelerle yapılan etli yahni ve tencere yemekleri, özellikle kırsal mahallelerde hâlâ ev usulü pişirilir.
• Ev Tarhanası ve Çorbalar – Kış hazırlığı için yapılan ev tarhanası ve buğday, nohut, mercimek ağırlıklı çorbalar; köylerde misafire ikram edilen klasik tatlardandır.

İleride turkeyregional.com üzerinde Havza için ayrı bir “yöresel tarifler” bölümü açılarak, bu yemeklerin adım adım tarifleri ve hikâyeleri de paylaşılacaktır.

Doğa Yürüyüş Rotaları & Kırsal Manzaralar

• Kırsal Mahalle Rotaları – Arslançayırı, Gidirli, Sofular, Yağcımahmut ve civar mahalleler arasında yapacağınız yürüyüşlerde tarla yolları, küçük dereler ve kırsal hayatı yakından görebilirsiniz.
• Yayla ve Yüksek Noktalar – Yaylaçatı ve çevresi, yaz aylarında serin havada yürüyüş, piknik ve fotoğraf için uygundur.
• Ova ve Tarım Alanları – İlkbahar ve yaz başında yeşeren tarlalar; sonbaharda hasat dönemiyle birlikte ayrı bir renk paleti sunar.

İklim & En İyi Ziyaret Zamanı

Havza, Karadeniz ve İç Anadolu iklimi arasında bir geçiş noktasındadır. Bu yüzden dört mevsim belirgin şekilde hissedilir.

• İlkbahar: Termal tatil ile doğa yürüyüşünü birleştirmek için ideal; tarlalar yeşerir, hava serin–ılıman arasıdır.
• Yaz: Kaplıca ve otel havuzları, akşam serinliğinde ilçe merkezi yürüyüşleri için uygun; sıcaklık yükselse de genellikle aşırı bunaltıcı değildir.
• Sonbahar: Hasat zamanı; tarlalar, ağaçlar ve mahalle yolları fotoğraf için çok elverişlidir.
• Kış: Zaman zaman kar yağışı görülse de, kaplıca tatilleri için oldukça popüler bir dönemdir.

Erişilebilirlik / Konfor

Ulaşım: Samsun–Ankara karayolu üzerinde yer alan Havza’ya otobüs, özel araç ve zaman zaman trenle ulaşılabilir. İlçe içi ulaşım ise taksi ve minibüslerle sağlanır.

Merkez ve Termal Bölge: Termal otel ve tesislerin çoğu, girişlerde rampa ve asansör gibi temel erişilebilirlik unsurlarını barındırır. Ancak tüm tesisler aynı standartta olmayabilir; rezervasyon öncesi bilgi almak önemlidir.

Engelli Seyahatçiler İçin Bilgiler

• Engelli Dostu Odalar: Büyük termal otellerde engelli odaları, geniş asansörler ve tutamaklı banyolar bulunabilir; mutlaka önceden teyit edin.
• Kaplıca Kullanımı: Suya giriş ve çıkışta yardımcı ekipman veya personel desteği olup olmadığını tesisle önceden konuşmak faydalıdır.
• Kaldırım ve Sokaklar: İlçe merkezinde kaldırım yükseklikleri ve yüzeyler değişiklik gösterebilir; gezi planı yaparken buna dikkat edilmelidir.

Fotoğraf Noktaları

• Termal Bölge ve Buhar Manzaraları: Sabah erken saatlerde kaplıca buharları; fotoğrafçılar için mistik kareler sunar.
• Ova ve Tarım Alanları: Gün batımında buğday ya da ayçiçeği tarlaları, geniş ufuk çizgileriyle etkileyici görüntüler verir.
• Kırsal Mahalle Sokakları: Eski evler, ahırlar, fırın bacaları ve hayvanların dolaştığı sokaklar; samimi kareler yakalamak için idealdir.

Alışveriş & Pazarlar

Havza’da alışveriş, büyük zincir mağazalar yerine yerel esnaf ve pazar kültürü üzerinden ilerler.

• İlçe Pazarı: Taze sebze-meyve, peynir, yumurta, bal ve köy ürünleri bulabileceğiniz klasik Anadolu pazarı.
• Fırınlar ve Fırın Ürünleri: Ekmek, pide ve poğaça gibi günlük ürünler; fırın önlerinde her gün küçük kuyruklar oluşturur.
• Yerel Ürünler: Kurutulmuş gıdalar, ev yapımı tarhana, salça ve turşu gibi ürünler; özellikle köylerden gelen tezgâhlarda rastlanır.

Sağlık & Acil Durum

• Acil Numara: Türkiye’de tek acil hattı 112’dir.
• Sağlık Tesisleri: Havza’da devlet hastanesi, aile sağlığı merkezleri ve eczaneler bulunur; ağır durumlarda Samsun kent merkezine sevk yapılabilir.
• İlaç ve Raporlar: Sürekli ilaç kullanımınız varsa, reçete ve raporlarınızı yanınızda bulundurmanız önerilir.

Güvenlik

Havza, genel olarak sakin ve güvenli bir Anadolu ilçesidir. İlçe merkezinde ve termal bölgede, standart kişisel eşyalarınıza dikkat etmeniz çoğu zaman yeterlidir. Kırsal mahallelerde misafire gösterilen ilgi ve yardımseverlik, ziyaretçilerin kendini güvende hissetmesini kolaylaştırır.

Yakında turkeyregional.com üzerinde yer alacak olan kapsamlı “Türkiye’de Güvenlik” köşe yazısı; istatistikler, medya algısı ve pratik önerilerle hem Havza hem de diğer ilçeler için ayrıntılı bir çerçeve sunacak ve buradan da bağlantı verilecektir.

İlginç Bilgiler & Özellikler

• Binlerce Yıllık Termal Geçmiş: Havza’nın termal sularının antik dönemlerden beri kullanıldığı kabul edilir; bu da ilçeyi Anadolu’nun en köklü kaplıca merkezlerinden biri yapar.
• Kurtuluş Savaşı Hafızası: Atatürk’ün Havza’ya gelişi ve Havza Genelgesi, ilçeyi milli mücadele tarihine kazımıştır.
• Tarım + Termal Kombinasyonu: Hem sağlık turizmi hem de tarımsal üretimle ayakta duran, iki güçlü kimliği bir arada taşıyan nadir ilçelerden biridir.

SSS – Havza Hakkında Sık Sorulan Sorular

Havza’ya nasıl gidilir?

Havza, Samsun–Ankara karayolu üzerinde bulunur. Samsun’dan kalkan otobüs ve minibüslerle ya da özel aracınızla yaklaşık 1–1,5 saatte ulaşabilirsiniz.

Havza’da nerede konaklayabilirim?

İlçe merkezinde ve termal bölgede, farklı bütçelere hitap eden oteller, pansiyonlar ve termal tesisler bulunur. Sağlık amaçlı seyahat ediyorsanız, fizik tedavi ve spa hizmeti sunan tesisleri tercih edebilirsiniz.

Havza’yı gezmek için kaç gün gerekir?

Termal tatil ve ilçe merkezini gezmek için 2–3 gün yeterlidir. Kırsal mahalleleri, tarım alanlarını ve yaylaları da eklemek isterseniz 3–4 günlük bir program idealdir.

Havza İlçesinin Tüm Mahalleleri

Aşağıda Havza ilçesine bağlı tüm mahalleler eksiksiz listelenmiştir. Her biri ileride turkeyregional.com üzerinde ayrı birer sayfada; tarihçesi, gezi rehberi, gezilecek yerler, konaklama ve yöresel lezzetler ile detaylandırılacaktır.

• 19 Mayıs Mahallesi – İlçe merkezine yakın, modern konut ve ticaret alanlarının bulunduğu mahalle.
• 25 Mayıs Mahallesi – Nüfus yoğunluğu yüksek, çarşıya ve ana yollara yakın bir merkez mahallesi.
• Ağcamahmut Mahallesi – Tarım ve kırsal yaşamın iç içe olduğu, sakin bir yerleşim.
• Ağdırhasan Mahallesi – Tarlalar ve bahçelerle çevrili, geleneksel köy dokusuna sahip mahalle.
• Arslançayırı Mahallesi – Geniş tarım arazileri ve kırsal manzaralarıyla bilinen bir bölge.
• Aşağıyavucak Mahallesi – Düşük rakımlı, tarım ağırlıklı küçük yerleşim.
• Aşağısusuz Mahallesi – Su kaynakları ve tarım alanlarıyla öne çıkan, kırsal karakterli mahalle.
• Bahçelievler Mahallesi – Adından da anlaşılacağı gibi bahçeli evlerin bulunduğu, yerleşim ağırlıklı mahalle.
• Başpelit Mahallesi – Orman ve tarlaların birleştiği, doğayla iç içe bir köy-mahalle.
• Bekdiğin Mahallesi – Geleneksel köy yaşamı ve tarım faaliyetlerinin sürdüğü yerleşim.
• Belalan Mahallesi – Dalgalı arazi yapısı ve doğal manzaralarıyla dikkat çeken bir mahalle.
• Beyköy Mahallesi – Klasik köy mimarisi ve kırsal hayatı bir arada sunan yerleşim.
• Beyören Mahallesi – Küçük tarım arazileri ve sakin yaşam temposuyla öne çıkar.
• Boyalı Mahallesi – Tarımsal üretimin yoğun olduğu, mütevazı bir mahalle.
• Boyalıca Mahallesi – Bahçeler ve küçük tarlalarla çevrili geleneksel köy dokusuna sahip.
• Celil Mahallesi – Kırsal ve sakin yaşamı tercih edenler için tipik Anadolu yerleşimi.
• Cevizlik Mahallesi – Ceviz ağaçları ve bahçeleriyle tanınan, yeşil bir mahalle.
• Çakıralan Mahallesi – Kırsal alanları ve doğal manzaralarıyla bilinen yerleşim.
• Çamyatağı Mahallesi – Çam ağaçları ve orman dokusuyla öne çıkan, serin bir mahalle.
• Çay Mahallesi – Su yollarına yakın konumuyla küçük akarsu ve dere manzaraları sunar.
• Çayırözü Mahallesi – Çayırlarla kaplı, hayvancılığın da yapıldığı kırsal bölge.
• Çelikalan Mahallesi – Dalgalı araziler ve tarım alanlarıyla tipik Havza kırsalını yansıtır.
• Çeltek Mahallesi – Tarihî maden ve sanayi bağlantılarıyla bilinen bir mahalle.
• Çiftlikköy Mahallesi – Adından da anlaşılacağı gibi çiftlik ve tarım ağırlıklı köy-mahalle.
• Değirmenüstü Mahallesi – Eski değirmen izleri ve tarım arazileriyle karakteristik bir yerleşim.
• Demiryurt Mahallesi – Demiryolu ve tarımsal alanlara yakınlığıyla bilinen mahalle.
• Dereköy Mahallesi – Dere yatağı boyunca uzanan, su sesinin eşlik ettiği köy-mahalle.
• Doğançayır Mahallesi – Çayır ve meraların geniş yer kapladığı, hayvancılığın önemli olduğu bölge.
• Dündarlı Mahallesi – Kırsal yapıların hâkim olduğu, sakin ve geleneksel mahalle.
• Ekinpınarı Mahallesi – Ekin tarlaları ve su kaynaklarıyla tarım hayatının canlı olduğu yerleşim.
• Elmacık Mahallesi – Elma ve meyve bahçeleriyle bilinen, yeşil bir köy-mahalle.
• Ereli Mahallesi – Kırsal yapı ve tarlaların şekillendirdiği küçük yerleşim.
• Erikbelen Mahallesi – Erik ağaçları ve bahçeleriyle tanınan, meyve üretiminin görüldüğü mahalle.
• Ersandık Mahallesi – Tarım ve hayvancılığın birlikte yürütüldüğü klasik kırsal yerleşim.
• Esenbey Mahallesi – Hafif yükseltiler ve tarım alanlarıyla iç içe yerleşim.
• Eymir Mahallesi – Kırsal karakteri belirgin, sakin bir mahalle.
• Gelincik Mahallesi – Baharda açan çiçekler ve tarla manzaralarıyla rengârenk görüntüler sunar.
• Gidirli Mahallesi – Tarım, bahçecilik ve köy yaşamının bir arada görüldüğü mahalle.
• Göçmenler Mahallesi – Göçle gelen nüfusun yerleştiği, farklı kültürlerin izlerini taşıyan bir bölge.
• Güvercinlik Mahallesi – Kuşlar ve doğayla iç içe, nispeten yüksek alanlara sahip mahalle.
• Hacıbattal Mahallesi – İsmini almış olduğu şahsiyetle anılan, köy kültürünün sürdüğü bir mahalle.
• Hacıdede Mahallesi – Geleneksel dindar köy atmosferini yansıtan sakin yerleşim.
• Hecinli Mahallesi – Kırsal yaşamın güçlü olduğu, tarla ve bahçelerin yoğunlaştığı mahalle.
• Hilmiye Mahallesi – Tarım arazileri ve mütevazı evleriyle tipik Anadolu köyü görünümünde.
• Ilıca Mahallesi – İsmiyle de termal ve su kaynaklarını çağrıştıran, şifalı su geleneğiyle bağlantılı mahalle.
• İcadiye Mahallesi – İlçe merkezine yakın, yerleşim yoğunluğu nispeten yüksek bir mahalle.
• İmaret Mahallesi – Tarihte vakıf ve imaret yapılarıyla bağdaştırılan geleneksel mahalle atmosferi taşır.
• İmircik Mahallesi – Küçük ve sakin, tarım ağırlıklı bir köy-mahalle.
• İnönü Mahallesi – Merkeze yakın, modern ve geleneksel yapıların bir arada bulunduğu mahalle.
• Kaleköy Mahallesi – Adından da anlaşılacağı gibi eski yerleşim izleri ve yüksek konumuyla dikkat çeker.
• Kamlık Mahallesi – Karma arazi yapısı ve tarla alanlarıyla tipik Havza kırsalı.
• Karabük Mahallesi – Kırsal, sakin ve doğayla iç içe bir mahalle.
• Karageçmiş Mahallesi – Geçit niteliğindeki yolları ve tarım alanlarıyla bilinen bir yerleşim.
• Karahalil Mahallesi – Kırsal hayatın sürdüğü, küçük ölçekli tarım yapılan mahalle.
• Karameşe Mahallesi – Meşe ağaçları ve ormanlık alanlarıyla öne çıkan doğal bir mahalle.
• Karga Mahallesi – Doğa manzaraları ve kuşlarla iç içe geçen, sakin bir yerleşim.
• Karşıyaka Mahallesi – İlçe merkezine göre karşı yamaçta kalan, yerleşim ve tarımın birleştiği mahalle.
• Kayabaşı Mahallesi – Taşlık ve kayalık alanların bulunduğu, yüksekçe konumlu mahalle.
• Kayacık Mahallesi – Küçük, sakin ve kırsal özellikleri baskın olan yerleşim.
• Kemaliye Mahallesi – Yerleşim dokusu ve tarım alanlarıyla tipik Anadolu mahalle örneği.
• Kıroğlu Mahallesi – Kır yaşamının sürdüğü, tarla ve meraların geniş yer kapladığı mahalle.
• Kirenlik Mahallesi – Bitki örtüsü ve tarım alanlarıyla doğal bir manzara sunan mahalle.
• Kocaoğlu Mahallesi – Aile isimleriyle anılan, köy kültürünün hâkim olduğu yerleşim.
• Kocapınar Mahallesi – Su kaynakları ve pınarlarla bağlantılı, yeşil bir mahalle.
• Kuşkonağı Mahallesi – Kuşların göç yolu üzerinde sayılan, doğa gözlemi için elverişli alanlara sahip mahalle.
• Küflek Mahallesi – Tarım ve kırsal hayatın ağır bastığı, sakin bir yerleşim.
• Medrese Mahallesi – Tarihi eğitim yapıları ve dini geleneği çağrıştıran isim taşıyan mahalle.
• Memduhiye Mahallesi – Kırsal mimari ve tarım alanlarının birlikteliğiyle öne çıkan mahalle.
• Meryemdere Mahallesi – Dere ve su yolları çevresinde kurulmuş, yeşil bir yerleşim.
• Mesudiye Mahallesi – Klasik köy dokusu ve sakin yaşam tarzıyla bilinir.
• Mısmılağaç Mahallesi – Ağaçlar ve tarım alanlarıyla çevrili, doğal bir mahalle.
• Mürsel Mahallesi – Aile bağlarının güçlü olduğu, geleneksel kırsal yaşamın sürdüğü yerleşim.
• Orhaniye Mahallesi – Tarım ve az katlı yerleşim alanlarının bulunduğu mahalle.
• Ortaklar Mahallesi – Ortak kullanılan tarlalar ve aile arazilerinin bulunduğu bir kırsal bölge.
• Paşapınarı Mahallesi – Pınar ve su kaynaklarıyla ilişkilendirilen, yeşil ve serin bir mahalle.
• Pınarçay Mahallesi – Çay ve pınarların bulunduğu, suyla iç içe geçen yerleşim.
• Sivrikese Mahallesi – Dalgalı araziler ve tarımsal üretimle öne çıkan kırsal mahalle.
• Sofular Mahallesi – Geleneksel dini ve kültürel yapının güçlü olduğu, köy atmosferli mahalle.
• Sondaj Mahallesi – Yeraltı suyu ve sondaj çalışmalarıyla ilişkilendirilen bir yerleşim.
• Şerifali Mahallesi – Aile ve soy isimleriyle anılan, kırsal dokusu kuvvetli mahalle.
• Şeyhali Mahallesi – Eski şeyh ve dini şahsiyetlerle ilişkilendirilen, geleneksel bir mahalle.
• Şeyhkoyun Mahallesi – Adı hayvancılıkla anılan, mera ve otlakların yoğun olduğu yerleşim.
• Şeyhler Mahallesi – Dini ve kültürel mirasın hissedildiği, köklü bir mahalle.
• Şeyhsafi Mahallesi – Adını taşıdığı şahsiyetle bilinen, sakin ve geleneksel bir mahalle.
• Taşkaracaören Mahallesi – Taşlık araziler ve eski yerleşim izleriyle dikkat çeken kırsal mahalle.
• Tekkeköy Mahallesi – Tarihte tekke ve zaviye geleneğiyle anılan, manevi atmosferi güçlü yerleşim.
• Tuzla Mahallesi – Toprak yapısı ve kırsal tarım alanlarıyla küçük, sakin bir mahalle.
• Uluçal Mahallesi – Geniş araziler ve tarım yapısıyla öne çıkan, kırsal karakterli mahalle.
• Üniversite Mahallesi – Eğitim yapıları ve genç nüfusun hareketlendiği bir mahalle alanı.
• Yağcımahmut Mahallesi – Zanaat ve tarımın birlikte görüldüğü, kırsal yerleşim.
• Yaylaçatı Mahallesi – Yayla kültürünün hissedildiği, yazın serin ve doğa odaklı mahalle.
• Yazıkışla Mahallesi – Kış hazırlıkları ve tarım ürünleriyle anılan, geleneksel köy-mahalle.
• Yenice Mahallesi – Görece yeni yerleşim alanlarının bulunduğu, gelişmekte olan mahalle.
• Yenimahalle Mahallesi – Merkeze yakın, düzenli konut alanları ve günlük ihtiyaçlara erişimi kolay mahalle.
• Yenimescit Mahallesi – Yeni cami ve çevresinde şekillenmiş, dini ve sosyal hayatın iç içe geçtiği mahalle.
• Yeşilalan Mahallesi – Yeşil alanları ve tarım arazileriyle adını hak eden, doğa dostu mahalle.
• Yukarısusuz Mahallesi – Aşağı kesimlere göre daha yüksek konumda, kırsal ve sakin bir yerleşim.
• Yukarıyavucak Mahallesi – Daha yüksek kotta yer alan, tarım ve yayla yaşamının birleştiği mahalle.

Video: Havza Kaplıcaları – Şifa Dağıtan Termal Sular

Bu video, Havza kaplıcalarının binlerce yıllık geçmişini, şifa alan misafirlerin deneyimlerini ve modern termal tesisleri tanıtarak sayfanın sonunda güçlü bir görsel kapanış sağlar.