Çaldıran – Sınır Yolunda Sessiz Bir Yüksek Ova

Çaldıran’da hayatın ritmini mevsimler ve hayvancılık belirler. Kışın uzun sürdüğü bu ilçede, insanlar zamanlarının önemli bir kısmını iç mekanlarda geçirir: soba başında ekmek pişirilir, çocuklar ders çalışır, yaşlılar eski hikâyeleri tekrar tekrar anlatır. Televizyon açık olsa bile esas önemli olan, aynı odada paylaşılmış sıcaklıktır.

Misafirperverlik Doğu’nun birçok yerinde olduğu gibi burada da güçlüdür. Bir mahallede durup yön sorduğunda, çoğu zaman en azından bir bardak çaya davet edilirsin. Ramazan, Kurban Bayramı gibi özel günlerde aileler bir araya gelir, kurban etleri paylaştırılır, misafirlere ikramlar hazırlanır. Küçük kutlamalar, okul etkinlikleri ve düğünler de ilçe sosyal hayatının vazgeçilmez parçalarıdır.

Çaldıran’da en büyük aktivite, aslında çevrenin kendisidir. Kışın, yol durumuna dikkat ederek kısa yürüyüşler yapabilir, ilçe merkezinin çevresindeki küçük yükseltilerden ova manzarasını izleyebilirsin. Karla kaplı tarlalar, uzaklarda görünen yerleşimler ve dumanı tüten evler, fotoğraf tutkunları için benzersiz kareler sunar.

Yaz aylarında hava daha yumuşakken, çevredeki mahallelere doğru küçük keşif turları yapabilirsin. Yol üzerinde bir bakkalda mola verip çay içebilir, köy kahvelerinde günlük sohbetlere kulak kabartabilirsin. Tendürek tarafına doğru ilerledikçe, kaya ve eski akıntı izleriyle şekillenmiş farklı bir yüzeyle karşılaşırsın.

1 günlük kısa rota (Van çıkışlı): Sabah Van’dan yola çık, Muradiye üzerinden Çaldıran’a doğru ilerle. Yol boyunca birkaç kez durup yüksek ovaya bakış at; ilçeye varınca merkezde kısa bir yürüyüş yap, küçük dükkânlara ve çay ocaklarına uğra. Dönüş yolunda yine aynı güzergâhı kullanarak akşamüstü Van’a geri dön.

2 günlük sınır hattı keşfi: İlk gün Çaldıran merkez ve çevresini tanı, akşamı ilçe içinde geçir. Ertesi gün Tendürek yönüne doğru ilerleyerek, lava alanları ve eski yapıların bulunduğu bölgelere yaklaş. Yol boyunca sık sık durup manzara izlemek, bu rotanın en keyifli kısmı.

Kış döneminde bu rotaları planlarken esnek ol; yola çıkmadan önce mutlaka güncel yol durumu ve kapalı güzergâhlar hakkında bilgi al, gerekirse planı sadeleştir.

Çaldıran gibi yüksek ve sert iklimli yerlerde, yakıt, yem ve gıda gibi kaynaklar çok değerlidir. Ziyaretçi olarak, çöplerini geride bırakmamak, hayvanların otladığı alanlara araçla girmemek ve çiftçilerin emek verdiği tarlaları çiğnememek gibi basit adımlarla büyük fark yaratabilirsin.

İlçe merkezindeki yerel lokantaları, fırınları ve bakkalları tercih etmek, hem bütçe dostu hem de bölge ekonomisi için destekleyici bir seçimdir. Her içtiğin çay, yediğin çorba veya aldığın ekmek, bu zorlu coğrafyada yaşayan insanlara güç verir.

Çaldıran, kalabalık ve gösterişli gezi noktalarından çok, derinlikli ve sakin deneyimler arayanlar için uygun. Yüksek rakımlı yerleri sevenler, yol hikâyelerine meraklı olanlar, fotoğrafçı ve yol günlüğü tutan gezginler burada aradıklarını bulur.

Kış mevsiminde deneyimli sürücüler ve soğuğa hazırlıklı yolcular için anlamlı bir durak olabilir. Daha rahat bir deneyim isteyenler için ise ilkbahar sonu, yaz ve sonbahar başı en konforlu dönemlerdir.

Çaldıran mutfağının kalbinde sıcaklık vardır. Özellikle kış aylarında mercimek çorbası, etli tencere yemekleri, pilav ve fırından yeni çıkmış ekmek sofraların başrolünde. Bir lokantaya girdiğinde önce tüten çorba kokusu karşılar, sonra ince belli bardakta çay masaya gelir.

Evlerde hazırlanan kuru bakliyat yemekleri, patatesli ve soğanlı basit tencere tarifleri, yanına yoğurtla birlikte servis edilir. İlçe ve çevresindeki özgün tarifler, turkeyregional.com’da Çaldıran sayfasına eklenecek yemek bölümlerinde detaylı olarak yer alacak; böylece burada tattığın atmosferi kendi mutfağında da yeniden yaşayabileceksin.

Çaldıran’ın doğası ilk bakışta sade görünür: geniş bir ova, onu çevreleyen tepeler ve uzak dağlar. Ama zaman geçirdikçe, ışığın değişimi, rüzgârın sesi ve toprağın dokusu sana bambaşka detaylar gösterir. Özellikle sabah erken ve akşamüstü saatlerinde manzara etkileyici bir renk paletine bürünür.

Tendürek’in etekleri ve lava alanları, coğrafi açıdan oldukça özel bir alan sunar. Eski akıntı izleri, donmuş dalgalar gibi duran taşlar ve aralarından süzülen patikalar, ilginç fotoğraf kareleri ve kısa keşif yürüyüşleri için uygundur. Yalnız, bölgeyi gezerken daima mevcut patikalarda kalmak ve görüş mesafesine dikkat etmek önemlidir.

Çaldıran’da büyük, ulusal çapta bilinen festivallerden çok, yerel ölçekte düzenlenen etkinlikler öne çıkar. Okul törenleri, spor karşılaşmaları, köy düğünleri ve dini günlerde yapılan programlar, ilçe takvimini doldurur. Özellikle yaz aylarında akşam saatlerinde açık alanlarda yapılan küçük konserler ve oyunlar görebilirsin.

İlçeye gelmeden önce resmi kurumların duyurularına bakmak ya da konaklayacağın yerden bilgi almak, böyle etkinliklere denk gelme şansını artırır. Bazen hiç planlamadan karşına çıkan küçük bir köy şenliği, tüm gezinin en unutulmaz anısı olabilir.

Çaldıran, tarih boyunca farklı güçlerin ilgisini çeken bir geçiş bölgesinde yer alır. Kervan yolları, doğu-batı ticaretini taşırken bu yüksek ovadan geçer; daha sonra ordular ve devletler aynı güzergâhı stratejik bir hat olarak kullanır. Adı, tarih kitaplarında önemli kırılma noktalarından biri olan bir savaşla da anılır.

Günümüzde ilçe, ağır sanayiden çok, tarım, hayvancılık ve sınır hattındaki hareketliliğe bağlı bir ekonomiyle yaşamını sürdürür. Yeni yollar, köprüler ve altyapı yatırımlarıyla birlikte, Çaldıran hem geleneksel hem de modern yüzünü aynı anda taşır. Ziyaretçi olarak bunu, bir yanda eski taş evler, diğer yanda yeni binalar ve dükkânlar yan yana dururken açıkça görürsün.

Çaldıran’da çoğu kişi sadece ana yoldan geçip gider; oysa biraz zaman ayırırsan, çevrede çok sayıda sakin ve özel nokta keşfedebilirsin. Tendürek tarafındaki lava alanları ve aralarında yükselen tarihi kale kalıntıları, bunların başında gelir. Siyah taşlar, kışın beyaz örtüyle birleşince neredeyse başka bir gezegen hissi verir.

Bir diğer gizli köşe ise, özellikle soğuk günlerde Bezirhane ve çevresindeki mahallelerin kenarlarıdır. Evlerin bacasından yükselen duman, bastırılmış kar ve uzaklardan gelen hayvan sesleri, bu coğrafyanın bütün ağırlığını ve güzelliğini aynı anda gösterir. Kısa bir yürüyüş ve birkaç dakikalık sessizlik bile, Çaldıran’ın ruhunu anlamak için yeterlidir.

Bölgede anlatılan efsanelerden biri, çok sert bir kış gecesinde sürüsünü kurtarmaya çalışan bir çobandan bahseder. Fırtına bastırdığında, çobanın hayvanlarına sürekli aynı cümleyi söylediği söylenir: “Arkamda kalın, birlikte gidersek yolu buluruz.” Sabah olduğunda, sürü ve çoban sağ salim bir kayanın ardında bulunur; rüzgârın izleri dışında hiçbir iz kalmamıştır.

Bugün yüksek ovada yürürken, özellikle rüzgârın uğultusunun arttığı anlarda, bazıları hâlâ o sesi duyduğunu söyler. Araçla giderken camı biraz aralarsan, rüzgârın içindeki dalgalanmayı duyarsın; belki gerçekten de o çobanın çağrısını andıran bir tını yakalarsın.

Tendürek’in çevresindeki lava alanları için anlatılan hayali söylencelerden biri, bir gecede ortaya çıkan kale hikâyesidir. Buna göre, bir gece gökyüzü kızıl tonlara bürünmüş, yer çatlamış ve ertesi sabah insanlar siyah taşların arasında yükselen bir duvarla karşılaşmış. Kimine göre bu duvar, bölgeyi korumak için “yukarıdan” gönderilmiş bir işarettir.

Bugün kaleye yaklaştığında, donmuş dalgaları andıran kaya kütleleri arasında yürürken, bu tür hikâyelerin neden doğduğunu hemen anlarsın. Özellikle gün batımında, gölge ve ışık değiştikçe, her kaya sanki kendi hikâyesini fısıldıyormuş gibi görünür.

Çaldıran, Türkiye’nin en soğuk ilçelerinden biri olarak bilinir. Uzun kış dönemlerinde termometreler günlerce sıfırın altında kalır, zaman zaman da eksi otuz derecenin altına iner. Kar kalınlığı, özellikle rüzgârın biriktirdiği noktalarda oldukça artabilir.

Bu sert koşulları özellikle deneyimlemek isteyenler için kış ayları etkileyici bir atmosfer sunar; ancak güvenli bir yolculuk için güçlü ekipman, hazırlık ve esnek planlama şarttır. Daha yumuşak ve rahat bir deneyim arayanlar için, geç ilkbahar, yaz ve sonbahar başı Çaldıran’ı ziyaret etmek için idealdir.

Çaldıran’da işaretlenmiş uzun yürüyüş rotaları az olsa da, ilçe merkezi çevresinde ve mahallelere giden yollarda kısa keşifler yapmak mümkün. Araçtan çok uzaklaşmadan, geniş ovaya ve çevredeki köylere bakan kısa yürüyüşler planlayabilirsin.

Yaz aylarında, sabah serinliğinde merkezden çıkıp bir mahalleye kadar yürüyüp orada kısa bir mola vererek geri dönmek keyifli bir plandır. Kışın ise, sadece yol kenarı boyunca ve hava koşullarına dikkat ederek yürümek en doğrusudur.

İlçe merkezindeki yeni binalarda ve resmi kurumlarda, girişlerde rampalar ve daha geniş koridorlar görebilirsin. Ancak eski yapılar, küçük lokantalar ve bazı dükkânlarda merdivenler, dar kapılar ve düzensiz zeminler erişimi zorlaştırabilir.

Kış döneminde zeminlerin kaygan olması da ek bir zorluk yaratır. Bu nedenle sağlam tabanlı ayakkabılar, baston kullananlar için ek destekler ve dikkatli adımlar özellikle önemlidir.

Çaldıran’da daha konforlu bir deneyim için, merkezde konaklamak ve imkanları önceden öğrenmek iyi bir fikirdir. Konaklayacağın yerle iletişime geçip giriş, oda düzeni ve banyo gibi detayları netleştirmek, sürprizleri azaltır.

Toplu taşıma ve minibüsler her zaman erişilebilir olmayabilir. Özel araçla veya güvendiğin biriyle seyahat etmek, hem hareket alanını hem de konfor seviyeni artırır. Özellikle soğuk mevsimlerde, dışarıda kalma süresini kısa tutmak ve sık sık ısınma molası vermek önemlidir.

Fotoğraf çekmek için öne çıkan bazı noktalar:

• Çaldıran’a girişte, ovaya yukarıdan bakan yol kesimi – özellikle gün doğumu ve gün batımında.
• Tendürek yönüne bakan açıklıklar; dağın gövdesi berrak günlerde etkileyici kareler sunar.
• İlçe merkezindeki sokaklarda, kışın duman tüten bacalar ve ışıklı vitrinler.
• Bezirhane ve çevresindeki mahallelerde, donmuş çitler ve karın içindeki izler.

Soğuk havada bataryaların daha hızlı tükendiğini unutma; yedek batarya ve koruyucu kılıf işini kolaylaştırır.

Çaldıran’da en büyük risk, özellikle kış döneminde soğuğun etkisidir. Kat kat giyinmek, baş ve elleri mutlaka korumak, uzun süre hareketsiz kalmamaya dikkat etmek gerekir. Araçla seyahat ediyorsan, yakıt deposunu mümkün olduğunca dolu tutmak akıllıcadır.

Acil durumlarda 112 hattı geçerlidir. Konakladığın yerin açık adresini telefonuna kaydetmek, gerektiğinde konum tarifini kolaylaştırır. Yolculuğa çıkmadan önce, yakın merkezlerdeki sağlık birimlerinin konumuna da göz atmak iyi bir hazırlık olur.

Çaldıran’da büyük alışveriş merkezleri yerine, günlük ihtiyaçlara yönelik bakkallar, manavlar, kasaplar ve küçük pazar alanları bulursun. Buradan ekmek, peynir, kuru gıda ve temel giysi gibi ürünleri temin etmek mümkün.

Türkiye’nin birçok yerinde olduğu gibi, esnafın seni samimi bir dille içeri davet etmesi oldukça normaldir. Ancak biri çok ısrarcı davranıyor, seni sürekli bir ürüne yönlendirmeye çalışıyorsa nazik ama net bir şekilde teşekkür edip yoluna devam edebilirsin. Bu sınır, gerçek misafirperverlik ile turistlere yönelik baskıcı satış tarzını ayıran çizgidir.

Çaldıran’da kışın bazı sabahlar, dışarıda bırakılmış su kaplarının, sebze kasalarının ya da basit ev eşyalarının buz içinde adeta heykel gibi donduğunu görebilirsin. Bu görüntüler, iklimin ne kadar güçlü olduğunu çarpıcı biçimde gösterir.

Bir diğer ilginç nokta ise, çevrede jeotermal potansiyelin bulunmasıdır. Yani bu sert coğrafyanın derinlerinde, sıcaklığı yüksek suların olduğu bilinir. Yüzeyde soğuğu, yerin altında ise bambaşka bir enerjiyi aynı anda barındıran bu durum, Çaldıran’ı anlatan hoş bir metafor gibidir.

• Çaldıran ilçe merkezi: Günlük hayatı, çay ocaklarını ve küçük dükkânları görmek için ideal başlangıç noktası.
• Tendürek çevresindeki kale ve lava alanları: Tarihi doku ile volkanik yüzeyin yan yana görüldüğü etkileyici bir alan.
• Çaldıran Ovası: İlçe çevresini saran geniş düzlük; özellikle sabah ve akşam saatlerinde büyüleyici manzaralar sunar.
• Bezirhane ve çevresi: Çok düşük sıcaklıklarıyla bilinen, kış mevsiminin ağırlığını güçlü biçimde hissettiren yerleşimler.
• Jeotermal potansiyelin bulunduğu alanlar: Yerin altında saklı enerji olduğunu bilmek, bu yüksek ovaya farklı bir anlam katar.

• Tendürek lava alanındaki kale: Siyah taşların arasına yerleşmiş, atmosferi çok güçlü bir yapı.
• Çaldıran Ovası kenarları: Yüksekten bakarak ovayı, dumanı tüten köyleri ve yolu birlikte görebileceğin noktalar.
• Bezirhane köy meydanı: Sert iklimle iç içe geçmiş günlük hayat manzaralarını izleyebileceğin sakin bir alan.
• Zülfibulak gibi sessiz mahalleler: Zamanın yavaş aktığı, yürüyüş ve gözlem için ideal küçük yerleşimler.

Çaldıran’a nasıl gidilir?

En pratik yol, önce Van’a ulaşmak ve oradan Muradiye güzergâhını takip ederek Çaldıran’a geçmektir. Özel araç veya güvenilir bir transfer hizmeti, özellikle kış döneminde rahatlık sağlar.

Çaldıran’ı ziyaret etmek için en uygun dönem hangisi?

Daha yumuşak bir deneyim isteyenler için, geç ilkbahar, yaz ve sonbahar başı idealdir. Kışın sert koşullarını özellikle yaşamak isteyenler ise hazırlıklı bir şekilde Aralık–Şubat aylarını tercih edebilir.

Çaldıran gezginler için güvenli midir?

Çaldıran sakin ve küçük bir sınır ilçesidir. Her seyahatte olduğu gibi, temel dikkat ve yerel kültüre saygı burada da geçerlidir. Asıl dikkat edilmesi gereken konu, hava koşulları ve yol durumudur.

İlçede konaklama imkânı var mı?

İlçe merkezinde ve yakın çevrede, temel ihtiyaçları karşılayan mütevazı otel ve pansiyonlar bulunur. Konaklama standardı sade, misafirperverlik ise oldukça güçlüdür.

Çaldıran çocuklarla gezmek için uygun mu?

Yaz aylarında, aşırı sıcakların olmadığı serin bir yükseklik olarak çocuklarla da rahat gezilebilir. Kışın ise, sert iklim ve yol şartları nedeniyle, küçük çocuklarla seyahat ancak çok iyi hazırlık ve deneyimle önerilir.

• Çaldıran (merkez): Resmi kurumların, çarşı ve pazarın bulunduğu, ilçeyi tanımak için en iyi başlangıç noktası.
• Bezirhane: Sert kış koşullarıyla bilinen, yüksek kesimdeki mahallelerden biri; gerçek bir yüksek ova deneyimi sunar.
• Çubuklu: Tarım ve hayvancılığın öne çıktığı, geniş alanlı lüksüz ama sakin bir yerleşim.
• Zülfibulak: Sessiz sokaklı, çevresi açık manzaralı, kısa yürüyüşler için ideal küçük mahalle.
• Avcıbaşı: Geleneksel köy hayatının sürdüğü, ahırların ve tarlaların iç içe olduğu bir yer.

Çaldıran ilçesinde 71 mahalle bulunur; her biri yüksek ovanın farklı bir yüzünü taşır:

• Akbaşak: Açık tarlalarla çevrili, tarım odaklı sakin bir mahalle.
• Alakaya: Evlerin tarlalara yakın dizildiği, sade mimarili bir yerleşim.
• Alikelle: Hayvancılığın günlük hayatın merkezinde olduğu küçük bir köy.
• Altıyol: Yol ayrımında kurulu, gelip geçen araçlarıyla canlı bir durak hissi veren mahalle.
• Aşağıçanak: Ovaya daha yakın, tarım alanlarının iç içe geçtiği bir yerleşim.
• Aşağıdikme: Dağınık evleri ve çevresindeki meralarla tipik bir yüksek ova köyü.
• Aşağıgülderen: Mevsime göre yeşeren tarlalarla çevrili, su yollarının şekillendirdiği bir mahalle.
• Aşağıkuyucak: Etrafında ahırlar ve küçük bahçeler bulunan, açık yerleşim düzenine sahip köy.
• Aşağımutlu: Adı gibi sakin ve mütevazı; tarla ve bahçelerin evlerin hemen yanında olduğu mahalle.
• Aşağıyanıktaş: Taşlık alanların hâkim olduğu, manzarası güçlü bir yerleşim.
• Avcıbaşı: Avcı kültürünü çağrıştıran adıyla, meralar ve tarım alanlarının iç içe olduğu köy.
• Ayrancılar: Geniş alanlara yayılan evleriyle, sakin ve dağınık dokulu bir mahalle.
• Başeğmez: Şehir gürültüsünden çok uzak, ulaşınca sessizliğiyle akılda kalan yerleşim.
• Beyazıt: Daha yoğun yapılaşmanın görüldüğü, ulaşımı nispeten kolay bir nokta.
• Beydoğan: Çevresi tarla ve meralarla çevrili, klasik yüksek ova köylerinden biri.
• Bezirhane: Kışın çok düşük sıcaklıklarıyla bilinen, yüksek rakımlı mahalle.
• Buğulukaynak: Adını çevresindeki kaynaklardan alan, tarım ve hayvancılığın birlikte yürüdüğü yerleşim.
• Burçakalan: Tahıl üretiminin öne çıktığı, ambar ve saman yığınlarının bol olduğu mahalle.
• Cumhuriyet: İlçe merkezine yakın, günlük hayatın yoğun aktığı modern bir mahalle.
• Çayırköy: Adını andıran biçimde, mevsimsel olarak yeşeren çayırlarla çevrili yerleşim.
• Çubuklu: Tarlalar ve meralarla iç içe, açık dokulu bir köy.
• Demircik: Adı eski zanaatları hatırlatan, sade ve küçük bir mahalle.
• Direkli: Tek katlı evler ve ahırlarla karakterize, tarım ve hayvancılık odaklı yerleşim.
• Doyumalan: Geniş manzarası ve tarım alanlarıyla dikkat çeken sakin bir nokta.
• Erginler: Komşuluk ilişkilerinin güçlü olduğu, küçük ve sakin bir köy.
• Evciler: Evlerin geniş bahçelerle çevrelendiği, aile yaşamının merkezde olduğu mahalle.
• Fatih Sultan Mehmet: Daha yoğun yapılaşmanın bulunduğu, modern dokulu bir yerleşim alanı.
• Gülyolu: Bahar aylarında renkli çiçeklerin yolu süslediği, adıyla uyumlu bir mahalle.
• Güngören: Açık ufku ve yüksek ova manzarasıyla özellikle gün batımında etkileyici bir yer.
• Hangediği: İlçe merkezine göre daha sakin, yatırım ve yapılaşmanın sınırlı olduğu küçük yerleşim.
• Hanköy: Köy yaşamının bütün detaylarıyla görülebildiği, geleneksel dokulu bir mahalle.
• İncealan: Adını, tarlalar arasında uzanan uzun ve dar alanlardan alan yerleşim.
• İsmailbaba: İsmini yerel bir şahsiyetten alan, samimi ve içten atmosferli mahalle.
• Kalkandelen: Yüksekçe bir noktaya yerleşmiş, etrafa bakan konumuyla dikkat çeken köy.
• Karadulda: Sert iklimin belirgin hissedildiği, yapıları rüzgâra karşı korunaklı tasarlanmış yerleşim.
• Kaşım: Kayıtlarda küçük ama karakterli bir mahalle olarak yer alan sade bir köy.
• Kılavuz: Yol üzerinde konumuyla, kırsal bir geçiş ve mola noktası hissi veren mahalle.
• Kilimli: Adı dokuma geleneğini çağrıştıran, sakin ve tarım odaklı bir yerleşim.
• Koçovası: Geniş meralarıyla, özellikle büyükbaş ve küçükbaş hayvancılığın yoğun olduğu mahalle.
• Kurtoğlan: Eski köy kültürünün hâlâ güçlü biçimde hissedildiği, sade yapılı bir yerleşim.
• Kuskunkıran: Yerleşimin etrafındaki doğal dokusuyla, biraz daha içe kapanık görünen mahalle.
• Osmanlı: Adıyla tarihe gönderme yapan, sakin ve geleneksel çizgide bir köy.
• Recep Tayyip Erdoğan: Yeni konutların ve daha düzenli sokakların görüldüğü modern mahallelerden biri.
• Salhane: Eski kullanım alanlarını hatırlatan adıyla, bugün daha sakin ve yerleşik bir mahalle.
• Sarıçimen: Yaz aylarında sarı ve yeşil tonların hâkim olduğu çayırlarla çevrili yerleşim.
• Sarıharman: Hasat zamanı sarı tonlara bürünen tarlalarıyla dikkat çeken mahalle.
• Sellik: Tarlalar, meralar ve evlerin birbirine karıştığı, sade ve sessiz bir köy.
• Serpmetaş: Çevredeki taş oluşumlarıyla karakter kazanan, açık arazili bir yerleşim.
• Soğuksu: Adıyla uyumlu biçimde serin ve yüksek kesimde konumlanmış mahalle.
• Sungur: Uzak ufuklara bakan açık manzaralı, rüzgârı bol bir yerleşim.
• Şehit Jandarma Binbaşı Kıvanç Cesur: İsmiyle anısını yaşatan, aynı zamanda konut alanı olarak kullanılan mahalle.
• Tekindere: Dere yataklarına yakın, tarım ve hayvancılığın iç içe olduğu yerleşim.
• Temrenli: Sade mimarisi, geniş avluları ve çevresindeki tarım alanlarıyla tipik bir köy.
• Toprakseven: Adı gibi, toprağa bağlı hayat süren çiftçi ailelerin yoğun olduğu mahalle.
• Umuttepe: Daha yüksek bir noktadan çevreyi gören, manzarası güçlü bir yerleşim.
• Yağıbasan: Geniş tarlaların çevrelediği, rüzgârla birlikte kokuların değiştiği bir köy.
• Yassıtepe: Yayvan tepesiyle adı özdeşleşmiş, açık manzaralı bir mahalle.
• Yavuz Selim: Daha yeni yapıların görüldüğü, ilçe merkezine yakın yerleşim alanı.
• Yaykılıç: Dağınık evleri ve çevresindeki meralarla klasik yüksek ova dokusunu taşıyan köy.
• Yeniyaka: Daha yeni iskân edilen, karışık yapılaşmalı bir mahalle.
• Yukarıçanak: Çanak yerleşiminin daha yüksek kesimde kalan, manzarası geniş kısmı.
• Yukarıdikme: Dikme çevresinin üst kotlarında yer alan, serin ve açık bir mahalle.
• Yukarıgülderen: Kaynaklara daha yakın, vadinin üst tarafında konumlanmış yerleşim.
• Yukarıkuyucak: Kuyucak’ın daha yüksek kotlarında, dağınık dokulu bir mahalle.
• Yukarımutlu: Ovaya yukarıdan bakan konumuyla, manzarası güçlü bir yerleşim.
• Yukarısağmallı: Meraların ve hayvancılığın yoğun olduğu yüksek rakımlı mahalle.
• Yukarıyanıktaş: Taşlık alanların daha belirgin olduğu, yukarı tarafta kalan yerleşim.
• Yuvacık: Adı gibi korunaklı ve nispeten kapalı bir dokuya sahip, küçük ve sıcak mahalle.
• Yücelen: Daha yüksek noktaya konumlanmış, çevreyi kuşbakışı gören bir yerleşim.
• Zülfibulak: Sessiz sokakları ve açık çevresiyle, yüksek ovanın dingin yüzünü yansıtan mahalle.