Gürpınar (Van): Hoşap Kalesi’nin gölgesinde yüksek vadi yolculuğu

Gürpınar’da kültür, büyük sahnelerden çok küçük anlarda gizli. Kahve önünde oynanan tavla, ince belli bardaktaki çayın buharı, tandırın başında ekmek açan kadınlar, akşamüstü sürüleriyle dönen çobanlar… Hepsi birer günlük sahne gibi.

Düğünler, sünnet törenleri, bayramlar ve gurbetten gelen misafirler, ilçenin en hareketli zamanları. O günlerde kocaman kazanlar kaynar, pilav, et yemekleri ve tatlılar hazırlanır; davul-zurna eşliğinde halaylar çekilir, gençler ve yaşlılar aynı çemberde buluşur. Yoldan geçen bir yabancı bile çoğu zaman en azından bir tabak yemek veya bir bardak çayla içeri davet edilir.

Kürtçe, Türkçe ve farklı yerel ağızlar iç içe geçmiştir; kimi evde ağırlıklı bir dil, sokakta ise karışık bir melodi duyarsın. Masallar, “Eskiden…” diye başlayan anılar ve uzun kış gecelerinde anlatılan hikâyeler, çocukların hafızasında yer eder ve kuşaktan kuşağa aktarılır.

İlk akla gelen aktivite, elbette Hoşap Kalesi’ne çıkmak. Aracını köy girişinde park edip köprüden kaleye doğru yürüyebilir, taş duvarların arasından vadinin ve yolun manzarasını izleyebilirsin.

Bunun yanında, çevredeki küçük vadilere kısa yürüyüşler yapabilir, su kenarlarında piknik molası verebilir veya sadece yol üzerindeki manzarayı görmek için durup birkaç fotoğraf çekebilirsin. Özellikle ilkbahar ve yaz başında, tepelerin yeşerdiği dönemlerde yürüyüşler çok keyifli olur.

Fotoğraf seviyorsan, eski traktörler, taş evler, ahır kapıları, sürüler, tozlu yollar ve kale silueti sana onlarca kare sunar. Basit bir yol üstü durağı bile, doğru ışıkta kartpostallık bir görüntüye dönüşebiliyor.

1 günlük mikro rota (Van çıkışlı)

Sabah Van’dan yola çık, yol üzerinde küçük bir köyde çay molası ver ve ardından Hoşap Kalesi’ne kadar devam et. Kalenin çevresini gez, köprüden fotoğraf çek, köyün iç sokaklarında kısa bir tur at ve öğle yemeğini basit ama lezzetli bir lokantada ye.

Öğleden sonra yakın çevredeki bir vadiye ya da piknik alanına uğrayıp biraz yürüyüş yapabilir, akşamüstü ışığında dönüş yoluna geçebilirsin. Güneşin yavaşça çekildiği saatlerde bu yol, özellikle fotoğraf ve müzik sevenler için tam bir film sahnesine dönüşüyor.

2 günlük rota fikri

Eğer zamanın varsa, ilk gününü tamamen Gürpınar ve Hoşap Kalesi’ne ayırıp yolda sık sık durarak köyleri, manzaraları ve küçük ayrıntıları keşfedebilirsin. İkinci gün, Van gölü çevresindeki diğer rotalarla devam etmek ya da güneydeki yeni güzergâhlara açılmak için ideal.

Yanına mutlaka su, atıştırmalık ve ince bir mont al; yüksek rakımda hava hızlı değişebiliyor ve mesafeler haritada göründüğünden daha uzun hissediliyor.

Gürpınar, kitlesel turizm merkezlerinden uzak, insanların günlük hayatını sürdürdüğü sakin bir ilçe. Bu yüzden, gezerken bıraktığın etkinin farkında olmak önemli. Çöplerini mutlaka yanında götür, tarlalara ve otlaklara girmeden önce düşün, hayvanları rahatsız etmemeye çalış.

Fotoğraf çekerken insanları kadraja almadan önce izin istemen güzel bir jest olur. Küçük bakkallardan alışveriş yapmak, köy fırınından ekmek almak veya yerel ürünleri tercih etmek de doğrudan ilçe ekonomisine katkı sağlar.

• Yolculuk sevenler: Uzun yollar, sakin trafik ve manzara eşliğinde müzik dinlemeyi sevenler için birebir.
• Fotoğraf meraklıları: Kale, köyler, sürüler ve dramatik gökyüzü ile dolu kareler seni bekliyor.
• Tarih & kültür tutkunları: Hoşap Kalesi ve çevresindeki hikâyeler, meraklı gezginler için zengin malzeme sunuyor.
• Sessizlik arayanlar: Gürültüden uzaklaşmak, biraz yavaşlamak ve sadece nefes almak isteyenler için harika bir durak.

Gürpınar mutfağı sade ama güçlü: tandır ekmeği, çorba, pilav, etli yemekler, yoğurtlu lezzetler ve tabii ki gün boyu akan çay… Yol üzerindeki lokantalarda sıkça ev tarzı yemekler bulursun.

Bölgede küçükbaş hayvancılık yaygın olduğu için, et yemeklerinde kuzu eti sıkça karşına çıkar. Yanında pilav, salata ve ayranla birlikte hem doyurucu hem de yerel bir sofra kurulur. Kahvaltı için de Van usulü bol peynirli, zengin tabaklar yakalamak mümkün.

Eve döndüğünde, burada tattığın bir çorbayı veya basit bir et yemeğini yeniden pişirip Gürpınar yolculuğunu mutfağında canlandırabilirsin.

Gürpınar’ın doğası, ilk bakışta sert ve kuru görünebilir; ama dikkatli bakınca küçük dereler, otlaklar, taş yığınları ve geniş gökyüzüyle bambaşka bir güzellik ortaya çıkar. Özellikle ilkbahar ve yaz aylarında, yüksek platolar dinlenmek için ideal alanlar sunar.

Yol kenarında veya köy yakınında kısa yürüyüşler yapabilir, kendine sessiz bir nokta seçip etrafı izleyebilirsin. Uzaktan gelen çan sesleri, rüzgârın getirdiği koku ve geniş ufuk çizgisi, bu yolculuğu hatırlanır kılıyor.

Gürpınar’da büyük konserler ve festival alanları bekleme; burada daha çok köy düğünleri, yayla buluşmaları, spor ve doğa günleri gibi yerel etkinlikler öne çıkıyor. Zaman zaman düzenlenen doğa yürüyüşleri veya bölgesel tanıtım günleri de oluyor.

Yine de en özel anlar, çoğu zaman takvimde yazmayanlar: bir düğün kortejine denk gelmek, meydanda davul-zurna sesini duymak veya bayram sabahı insanlarla birlikte kahvaltı sofrasına oturmak gibi.

• Antik dönem: Bölge, Urartu ve sonrasında farklı medeniyetlerin etkisi altındaki bir geçiş alanı olarak önem kazanır.
• Orta çağ: Sarp kayalıklara kurulan kaleler, ticaret yollarını ve vadileri kontrol etmek için kullanılır.
• 17. yüzyıl: Hoşap Kalesi, bölgedeki beyler tarafından güçlendirilir ve bugünkü siluetine kavuşur.
• Osmanlı dönemi: Van ile güneydoğu arasındaki hat üzerinde kalan Gürpınar, idari ve askeri açıdan önemli bir nokta olur.
• Cumhuriyet yılları: Yeni yollar, okullar ve idari yapılarla ilçe, modernleşirken kırsal karakterini korur.
• Bugün: Geniş yüzölçümlü, sakin ama hareket halinde bir ilçe; hem köyleri hem de tarihi kalesiyle keşfedilmeyi bekleyen bir rota.

Gürpınar’ın en güzel yerleri çoğu zaman tabelalarda yazmıyor: köylerin arkasına saklanmış küçük vadiler, sadece birkaç ağacın gölge verdiği piknik noktaları veya yüksekten bakınca hem kaleyi hem yolu aynı kareye sığdırabildiğin tepeler…

Yerel halktan “gizli güzel yerler” için ipucu istersen, çoğu zaman çocuklar ve gençler hemen bir yer sayar: küçük bir şelale, akşam güneşine karşı izledikleri bir yamaç veya yıldızları seyrettiikleri bir düzlüğü.

Hoşap Kalesi’yle ilgili en çok anlatılan efsanelerden biri, kaleyi inşa eden ustayla ilgili. Rivayete göre bey, kaleyi o kadar beğenmiş ki usta bir daha başka yerde bu kadar güzel bir yapı yapamasın diye onu yanında tutmak istemiş. Bazı anlatımlarda ustanın elleri kesilir, bazılarında ise kale içinde bir odada yaşayarak ömrünü tamamladığı söylenir.

Bir başka efsane, kalenin adını aldığı “hoş su” ile bağlantılı. Çok susamış bir yolcunun, burada su içtikten sonra “Ne hoş su…” demesi ve bu sözün dilden dile dolaşıp Güzelsu ismine dönüşmesi sıkça anlatılan hikâyelerden.

Ayrıca kalenin altında gizli tüneller, kayaların içinde saklı hazineler, sadece belli günlerde açılan kapılar gibi pek çok başka anlatı da var. Gerçek olup olmaması bir yana, kaleye çıktığında rüzgârın sesi ve taş duvarların gölgesi bu hikâyelere inanmayı kolaylaştırıyor.

Köylerden birinde anlatılan bir söylenceye göre, bir çoban her gece aynı yamacın üzerinde küçük bir ışık görürmüş. Önce başka birinin ateş yaktığını düşünmüş, sonra bunun bir işaret olduğuna inanmış. Cesaretini toplayıp oraya gittiğinde sadece devrilmiş, yaşlı bir ağaç bulmuş. O günden sonra sürüsü hiç kaybolmamış; insanlar, o ağacın çobanı koruduğunu söyler hale gelmiş.

Başka bir hikâyede ise, çocukluğundan beri kaleyi karşı tepeden izleyen bir kızdan bahsedilir. Yıllar geçip öğretmen olduğunda, dünyayı görmek için ilçeden ayrılmış; sonra yeniden Gürpınar’a dönüp öğrencilerine farklı şehirlerin ve ülkelerin hikâyelerini anlatmaya başlamış. Çocuklar için kale, o günden sonra hem uzak hayallerin hem de eve dönüşün sembolü olmuş.

Bu tür söylenceler genelde kitaplarda değil, soba başında, yaylada veya uzun kış gecelerinde anlatılır. “Eskiden…” diye başlayan bir cümle duyduğunda, biraz daha yaklaşmakta fayda var.

Gürpınar, yüksek rakımda ve iç kesimlerde yer alıyor; bu da kışların sert, yazların ise gündüz sıcak, akşam serin geçmesi demek. İlkbahar ve sonbahar, hem yolların rahat hem de manzaranın renkli olduğu dönemler.

Hoşap Kalesi ve çevresini gezmek için genellikle geç ilkbahar ile erken sonbahar arası tercih ediliyor. Kışın da manzara etkileyici ama yol durumunu ve hava koşullarını dikkatle takip etmek gerekiyor.

Bölgede işaretli profesyonel yürüyüş parkurları çok yaygın değil; ama kısa doğa yürüyüşleri için sayısız imkân var. Köyden köye giden patikalar, su kenarlarına inen yollar veya sadece biraz yükselip vadiye yukarıdan baktığın küçük rotalar…

Köylerde “kısa yürüyüş yolu” sorarsan, çoğu zaman biri sana 1–2 saatlik güzel bir rota gösterir. Taşlı zeminler nedeniyle sağlam ayakkabı giymek önemli.

Gürpınar genel olarak kırsal yapıda; kaldırımlar, sokaklar ve bazı yokuşlar tekerlekli sandalye veya baston kullananlar için zorlayıcı olabilir. Hoşap Kalesi’ne çıkış ise dik ve merdivenli olduğundan sınırlı erişilebilirliğe sahip.

Buna rağmen, araçla ulaşılabilen pek çok seyir noktası ve piknik alanı var. Yürümekte zorluk çekenler için, yoldan çok uzaklaşmadan manzaranın tadını çıkarmak mümkün.

İlçede bazı yeni yapılarda rampa ve benzeri düzenlemeler olsa da, genel altyapı henüz tam anlamıyla erişilebilir değil. Özellikle eski köy yolları ve eğimli alanlar zorluk yaratabilir.

Eğer tekerlekli sandalye veya yürüme desteği kullanıyorsan, araçla seyahat etmek ve yanında yardımcı olabilecek biriyle gelmek konforu artırır. Kısa, planlı duraklar yapmak ve iniş-çıkışları önceden gözlemlemek önemli.

Daha kapsamlı sağlık hizmetleri için Van’daki hastaneler referans noktası; acil durum numarası 112’yi telefonunda hazır tutmak en güvenlisi.

• Hoşap Kalesi köprüsü: Kale, köy ve vadiyi aynı kareye alabileceğin klasik açı.
• Karşı yamaçlar: Yolun farklı noktalarından kaleye karşı durup geniş panoramalar yakalayabilirsin.
• Yüksek platolar: Akşam üstü ışığında, uzun gölgeler ve boş ufuk çizgisiyle etkileyici kareler verir.
• Köy içleri: Taş duvarlar, eski kapılar, tandır bacaları ve oyun oynayan çocuklar günlük hayatı belgelemek için ideal.

Yanına yedek pil ve yeterli hafıza kartı almakta fayda var; “sadece şurayı çekeyim” diye durduğun her noktada yeni bir kare ortaya çıkıyor.

İlçe merkezinde temel sağlık hizmetleri bulunuyor; ancak daha kapsamlı tedavi ve uzmanlık gerektiren durumlar için Van’daki hastanelere yönlendirme yapılıyor. Bu nedenle küçük bir seyahat sağlık çantası hazırlamak her zaman iyi fikir.

Özellikle kış aylarında veya daha tenha bölgelere giderken, rota bilgini birine söylemek ve yakıt durumunu kontrol etmek önemli. Türkiye genel acil numarası 112; telefonunda kayıtlı olsun.

Büyük alışveriş merkezleri için Van daha uygun; ama Gürpınar’da da temel ihtiyaçlarını karşılayabileceğin bakkallar, küçük marketler ve ara sıra kurulan pazarlar var. Buralarda taze sebze-meyve, yerel peynirler ve günlük ürünler bulabilirsin.

Önemli not: Dükkân veya lokanta önünde güler yüzle içeri davet edilmek Türkiye’de oldukça normal ve çoğu zaman misafirperverliğin bir parçası. Ancak ısrar dozajı seni rahatsız edecek seviyeye geliyorsa, fiyatlar net söylenmiyorsa veya kendini baskı altında hissediyorsan, kibar ama net bir şekilde reddedebilirsin. Bu tür ısrarcı tavırlar genelde turist tuzağı sinyali sayılır. Rahatça gezip kendi kararını verebildiğin yerler her zaman daha iyi.

Gürpınar’da en çok şaşırtan şeylerden biri, “Hâlâ aynı ilçedeyim” hissi. Uzun süre yol gidip hâlâ Gürpınar tabelasını görmek, bu bölgenin büyüklüğünü net şekilde gösteriyor.

Bir diğer ilginç detay ise kale, modern yol ve çok sade köy hayatının yan yana oluşu. Bazen yepyeni bir traktör, hemen yanında yılların izini taşıyan taş bir evle aynı karede duruyor; tam da bu zıtlıklar ilçeye özel bir atmosfer katıyor.

• Hoşap Kalesi: Kayalık bir tepenin üzerinde, bölgenin simgesi olan tarihi kale.
• Güzelsu köyü: Kale manzaralı evleri ve köprü çevresiyle kartpostallık bir atmosfer.
• Yüksek vadiler: İlçe genelinde, özellikle ilkbaharda canlanan doğa manzaraları.
• Şelale ve dere kenarları: Yerel halkın piknik için tercih ettiği, sakin kaçış noktaları.
• Yol üzeri seyir noktaları: Van–Gürpınar–Hoşap hattında, kısa duraklarla nefes alabileceğin manzara alanları.

• Hoşap Kalesi karşı yamacı: Kalenin ve köyün tamamını gören sakin bir seyir noktası.
• Güzelsu çevresindeki küçük vadiler: Ağaç altı masaları ve dere sesiyle yerel piknik alanları.
• Yüksek düzlükler: Özellikle akşam saatlerinde gökyüzünü izlemek için ideal, sessiz noktalar.
• Taş evli köy içleri: Fotoğrafseverler için doku ve detaylarla dolu sokaklar.
• Yıldız izleme alanları: Yapay ışığın az olduğu yükseklikler, gece gökyüzünü sevenler için birebir.

Gürpınar’a Van’dan nasıl gidebilirim?

Van merkezden kalkan minibüsleri kullanabilir veya kendi aracınla Hakkari yönüne giden yolu takip edebilirsin. Yol asfalt ve genel olarak rahat, kışın ise hava durumunu kontrol etmek önemli.

Hoşap Kalesi için ne kadar zaman ayırmalıyım?

Kaleye çıkış, etrafı gezme ve fotoğraf çekmek için en az 1–2 saat ayırmak rahat olur. Manzaranın tadını acele etmeden çıkarmaya değer.

Gürpınar’ı günübirlik gezmek mümkün mü?

Evet. Van’dan sabah çıkıp Hoşap Kalesi ve çevresini gezdikten sonra akşam tekrar Van’a dönebileceğin rahat bir günübirlik rota.

Konaklama için nerede kalmalıyım?

Çoğu gezgin konaklama için Van merkezde kalıp, Gürpınar ve Hoşap tarafına günübirlik gelmeyi tercih ediyor. Yine de küçük pansiyon veya misafirhaneler için yerel araştırma yapabilirsin.

Gürpınar aileler için uygun mu?

Buraya, özellikle doğayı ve kaleleri seven çocuklarla gelmek güzel. Yine de yüksek yerlerde ve kale çevresinde çocukları yakından takip etmekte fayda var.

• Gürpınar (ilçe merkezi / Cumhuriyet Mahallesi): Resmi kurumlar, okullar, küçük esnaf ve günlük hareketliliğin merkezde toplandığı yer.
• Hoşab / Güzelsu: Kale manzaralı evleri, köprü çevresi ve yolu gören noktalarıyla ilçenin en bilinen köylerinden.
• Elaçmaz: Görece büyük yerleşimlerden biri; evler, tarlalar ve yaygın köy hayatı ile tipik bir Gürpınar köyü.
• Tutmaç: Tarım ve hayvancılığın ön planda olduğu, sade ama samimi bir mahalle.
• Yatağan: Hafif yükseltilere yaslanmış, geniş manzaralı ve rüzgârı bol bir yerleşim.

Gürpınar ilçesi toplam 79 mahalleden oluşuyor. Her biri, konumu ve hikâyesiyle bu geniş coğrafyanın küçük bir parçasını temsil ediyor.

• Akbulut Mahallesi: Tarlalar ve otlaklarla çevrili, yüksekten manzara sunan sakin bir yerleşim.
• Akdoğu Mahallesi: Eğimli yamaçlara yayılmış, tarım ve hayvancılığın iç içe olduğu bir mahalle.
• Akpınar Mahallesi: Küçük bahçeler ve su kaynaklarıyla canlanan, avlulu evlerin bulunduğu bir köy dokusu.
• Alnıak Mahallesi: Taş ve beton karışımı yapılarıyla klasik bir kırsal mahalle görünümünde.
• Arındı Mahallesi: Sessiz, geniş tarlaların ve birkaç modern yapının bir arada görüldüğü sakin bir nokta.
• Aşağıkaymaz Mahallesi: Yol ve tarım alanlarına yakın, ulaşımı görece rahat bir yerleşim.
• Bağrıyanık Mahallesi: Komşuluk ilişkilerinin sıkı olduğu, tarlada ve sokakta beraber hareket eden bir mahalle.
• Beşbudak Mahallesi: Dağınık yerleşimli, etrafı otlaklarla çevrili küçük bir köy.
• Bozyiğit Mahallesi: Yamaçta konumlanmış, vadilere tepeden bakan evleriyle dikkat çeken bir mahalle.
• Bölmeçalı Mahallesi: Geleneksel taş yapılar ve küçük tarlalarla tipik bir yüksek yayla yerleşimi.
• Bükeç Mahallesi: Daha kompakt, birbirine yakın evleriyle sıcak bir köy ortamı sunuyor.
• Cevizalan Mahallesi: Adından da anlaşılacağı gibi meyve ağaçları ve bahçeleriyle öne çıkan bir mahalle.
• Cumhuriyet Mahallesi: İlçe merkezinin en hareketli bölgesi; resmi kurumlar, dükkanlar ve günlük hayatın kalbi burada atıyor.
• Çakınlı Mahallesi: Etrafı tepelerle çevrili, tarım ve hayvancılık yapılan sakin bir yerleşim.
• Çatakdibi Mahallesi: Vadi tabanına yakın konumuyla, su ve tarım alanlarına erişimi kolay bir mahalle.
• Çavuştepe Mahallesi: Tarihi alanlara ve ana yollara yakın, geçiş noktası niteliğinde bir yerleşim.
• Çepkenli Mahallesi: Evlerin aralıklı dizildiği, geniş alanlara yayılmış kırsal bir mahalle.
• Çörekli Mahallesi: Küçük, sıcak bir köy; tandır ekmeği kokusunu sokaklarda hissedebileceğin yerlerden.
• Dağseven Mahallesi: Adı gibi dağlarla iç içe; yüksek yamaçları ve sert rüzgarlarıyla tipik bir dağ mahallesi.
• Değirmendüzü Mahallesi: Tarım alanları ve eski değirmen izleriyle kırsal geçmişi hissettiren bir yerleşim.
• Dikbıyık Mahallesi: Eğimli araziye yayılmış, manzarası geniş bir mahalle.
• Dolaylı Mahallesi: Yolların kıvrılarak ulaştığı, dağınık evleriyle dikkat çeken bir köy.
• Doluçıkın Mahallesi: Sessiz, küçük bir mahalle; çevresindeki doğa yürüyüşleri için uygun.
• Elaçmaz Mahallesi: İlçenin öne çıkan yerleşimlerinden; canlı köy hayatı ve geniş tarlalarıyla biliniyor.
• Erkaldı Mahallesi: Tarım ve hayvancılığın birlikte yürütüldüğü, geleneksel evlerin bulunduğu bir mahalle.
• Geçerli Mahallesi: Yol bağlantısı güçlü, küçük dükkan ve hizmet noktalarına sahip kırsal bir merkez.
• Gezıyurt Mahallesi: Yüksekten geniş manzara sunan, doğayla baş başa kalabileceğin yerlerden.
• Giyimlı Mahallesi: Bahçeli evleriyle, sebze ve meyve yetiştiriciliğinin öne çıktığı bir mahalle.
• Gölardı Mahallesi: Su kaynaklarına yakınlığıyla, yeşil alanları ve tarım arazileriyle dikkat çeker.
• Güleçler Mahallesi: Adı gibi güler yüzlü insanların yaşadığı, dayanışmanın güçlü olduğu bir köy.
• Günbaşı Mahallesi: Sabah ışığını güzel alan konumuyla, güne erken başlayan bir mahalle atmosferi yaşatır.
• Hacıköy Mahallesi: Cami avlusu etrafında şekillenmiş, klasik Anadolu köy dokusunu taşıyan bir yerleşim.
• Hoşab Mahallesi: Hoşap Kalesi’nin eteğindeki köy; kale ve su manzarasıyla ilçenin en bilinen noktalarından.
• Işıkpınar Mahallesi: Açık ve aydınlık manzarasıyla, adını hak eden bir yerleşim.
• Kalkanlı Mahallesi: Manzaralı yamaçlara yaslanmış, ufku açık bir köy.
• Kapçık Mahallesi: Küçük, kompakt yerleşim; sokaklarında kırsal hayatın detayları net hissedilir.
• Karkoç Mahallesi: Tarlalar ve evlerin dengeli şekilde dağıldığı, sakin bir kırsal mahalle.
• Kılıçtutan Mahallesi: Rüzgarı bol, taşlı tepelerin arasında yer alan bir yerleşim.
• Kırkgeçit Mahallesi: Birçok yolun kesiştiği, geçiş noktası niteliğinde bir mahalle.
• Koçgüden Mahallesi: Küçükbaş hayvancılığın öne çıktığı, sürülerin sıkça görüldüğü bir köy.
• Koyunyatağı Mahallesi: Adı gibi koyun sürülerinin dinlendiği geniş otlaklarıyla tanınır.
• Kuşdağı Mahallesi: Kuş gözlemine uygun, yüksek ve açık alanlara sahip bir mahalle.
• Mollahüseyin Mahallesi: Geleneksel dokuya sahip, cami etrafında toplanan bir yerleşim.
• Murataldı Mahallesi: Mevsim döngüsünün net hissedildiği, tarımsal üretimi belirgin bir mahalle.
• Oğuldami Mahallesi: Yayvan araziler ve dağınık evleriyle geniş bir kırsal alan kaplar.
• Ongun Mahallesi: Birkaç sokağa yayılmış, küçük ve sakin bir yerleşim.
• Ortaköy Mahallesi: Çevre yerleşimler için küçük bir merkez işlevi gören klasik bir köy.
• Otbiçer Mahallesi: Adından da anlaşılacağı gibi ot biçimi ve hayvancılıkla öne çıkan bir mahalle.
• Örmeli Mahallesi: Sık yerleşimli, dar sokaklı ve geleneksel evlerin bulunduğu bir köy dokusu.
• Öveçli Mahallesi: Tarım alanları ve otlakların iç içe geçtiği, açık manzaralı bir mahalle.
• Özlüce Mahallesi: Dağınık evleri ve doğal çevresiyle, sakinlik arayanların seveceği bir yer.
• Parmakkapı Mahallesi: İsmiyle akılda kalan, kompakt yapılı ve kırsal atmosferi güçlü bir mahalle.
• Sakalar Mahallesi: Tarım, hayvancılık ve aile yaşamının iç içe olduğu klasik bir köy yapısı sunar.
• Sapakonak Mahallesi: Yoldan geçenler için kısa molalara uygun, küçük ama işlevsel bir yerleşim.
• Savacık Mahallesi: Çevresindeki otlak ve tarlalarla sade ama ferah bir köy.
• Sevindik Mahallesi: Adı gibi umut ve sevinç çağrışımı yapan, samimi bir mahalle ortamı.
• Sıcaksu Mahallesi: Adını su kaynaklarından alan, tarımsal üretimi güçlü bir yerleşim.
• Sütlüce Mahallesi: Süt ve süt ürünleriyle anılan, hayvancılığın yoğun olduğu bir mahalle.
• Taşdöndüren Mahallesi: Taşlık zeminleri ve sert coğrafyasıyla dikkat çeken bir köy.
• Taşlıyazı Mahallesi: Taşlı araziler ve açık manzaralarla çevrili, rüzgârlı bir yerleşim.
• Tepegören Mahallesi: Yüksek konumu sayesinde panoramik manzaralar sunan bir mahalle.
• Topçudeğirmeni Mahallesi: Tarım ve geçmişten kalan değirmen izleriyle kırsal kimliğini koruyan bir yer.
• Topsakal Mahallesi: Küçük merkez alanı ve etrafına yayılmış evleriyle tipik bir kırsal mahalle.
• Topyıldız Mahallesi: Gece gökyüzünü izlemek için ideal, açık ve karanlık alanlara sahip bir köy.
• Tutak Mahallesi: Tarımsal faaliyetlerin öne çıktığı, sade ve sakin bir yerleşim.
• Tutmaç Mahallesi: İlçenin önemli kırsal noktalarından; okulu, camisi ve köy hayatıyla canlı bir merkez.
• Umut Mahallesi: Genç aileler ve geleneksel hanelerin bir arada yaşadığı, adıyla uyumlu bir mahalle.
• Uzungedik Mahallesi: Uzun bir hattın üzerine dağılmış evleriyle dikkat çekiyor.
• Üçdoğan Mahallesi: Farklı küçük vadilere dağılmış yerleşimiyle geniş bir alanı kapsıyor.
• Üçgen Mahallesi: Yollar ve tarlalar arasında üçgenimsi yerleşim formuna sahip küçük bir mahalle.
• Yalınca Mahallesi: Az sayıda yapının bulunduğu, sakin ve açık manzaralı bir yerleşim.
• Yaramış Mahallesi: Eski ve yeni yapıların yan yana olduğu, klasik köy hayatının sürdüğü bir mahalle.
• Yatağan Mahallesi: İlçenin önemli yerleşimlerinden, tarlalar ve yamaçlarla çevrili bir köy merkezi.
• Yedisalkım Mahallesi: Adını bağlardan ve bahçelerden alan, mevsimsel renkleri belirgin bir mahalle.
• Yolaşan Mahallesi: Yol kenarında uzanan yerleşim; gün boyunca araç hareketiyle canlı kalır.
• Yoldüştü Mahallesi: Yol hattına paralel dizilmiş evleriyle, geçiş noktası işlevi gören bir köy.
• Yukarıkaymaz Mahallesi: Daha yüksek kotta yer alan, serin havası ve manzarasıyla öne çıkan bir mahalle.
• Yurtbaşı Mahallesi: İç içe geçmiş haneleri ve güçlü komşuluk bağlarıyla tipik bir Anadolu köyü.
• Zernek Mahallesi: Doğal alanlara ve su kaynaklarına yakın, doğa gezileri için iyi bir çıkış noktası.