Sarıkaya (Yozgat) – Termal sular, Roma hamamı ve sessiz bozkır geceleri

Sarıkaya’da kültür en çok küçük anlarda hissediliyor: Hamama giderken yapılan hazırlıkta, aynı masayı paylaşan yabancıların kısa sürede sohbete başlamasında, akşam çayında açılan konularda… Kaplıca, ilçe insanı için sadece bir “tesis” değil; nesiller boyunca aktarılan bir alışkanlık ve iyileşme hikâyesi.

Yıl boyunca dini bayramlar, düğünler, köy şenlikleri ve okul etkinlikleri ilçenin ritmini belirliyor. Özellikle yaz aylarında gurbetten dönenlerle birlikte sokaklardaki kalabalık artıyor; evlerin önünde sohbet halkaları kuruluyor, düğünlerde davul-zurna sesi uzaktan bile duyuluyor.

Roma hamamı ve Kral Kızı efsanesi de kültürün önemli parçaları arasında. Çocuklar, bu sıcak suyun “hep var olduğuna” inanarak büyüyor; herkesin ailesinde bu sularla ilgili en az bir hikâye anlatılıyor. Böylece geçmiş, günlük hayatın içine doğal bir şekilde karışıyor.

• Basilica Therma’da termal keyfi: Sarıkaya seyahatinin kalbi sıcak sudur. Özellikle serin havalarda Roma taşlarının arasında buharların yükselmesini izlemek unutulmazdır.
• Kaplıca mahallesinde gezinti: Hamam çevresindeki mahallede küçük oteller, pansiyonlar, lokantalar ve çay ocakları yan yana dizilir; kısa bir yürüyüş bile çok şey gösterir.
• Köy turu: Terzili, Karayakup, Ilısu, Akçadam ve çevredeki diğer köyler; birkaç saatlik minik bir rota için ideal duraklar.
• Gün doğumu / gün batımı fotoğraf molası: Bozkır manzarası, özellikle ışığın yumuşadığı saatlerde, sade ama çok etkileyici kareler sunar.
• “Hiçbir şey yapmama” molası: Bazen yapılacak en güzel şey bir çay ocağına oturup Sarıkaya’nın gündelik hayatını izlemektir.

1 günlük Sarıkaya rotası: “Sıcak suya kaçış”

1. Sabah: Yozgat veya çevre ilçelerden Sarıkaya’ya varış, merkezde kısa bir tur ve ilk çay molası.
2. Öğle: Basilica Therma çevresinde yürüyüş, fotoğraf ve ilçe atmosferini tanıma.
3. Öğleden sonra: Uzun bir hamam seansı; aralarda dinlenme alanlarında çay veya kahve molası.
4. Akşam: Yerel bir lokantada yemek, kısa bir yürüyüş ve dönüş ya da konaklama.

2 günlük rota: “Termal + köy havası”

1. 1. gün: Varış, hamam keyfi, Kaplıca ve Şekerpınar mahallelerinde akşamüstü gezintisi.
2. 2. gün sabah: Karayakup, Ilısu, Küçükçalağıl, Konurlu gibi köylere kısa arabayla uğramalı bir rota.
3. 2. gün öğleden sonra: İkinci, daha kısa bir hamam ziyareti veya ilçe merkezinde sakin bir kahve molası, ardından yola devam.

İpucu: Hafta içi ve sabah saatleri genelde daha sakindir; suyun tadını kalabalık olmadan çıkarmak için bu saatleri tercih edebilirsin.

Termal su, Sarıkaya’nın en önemli hazinesi. Bu nedenle suyu gereksiz tüketmemek, duş süresini kısa tutmak ve tesis kurallarına uymak önemli. Tarihi taşlara karşı da hassas olmak gerekiyor; tırmanmamak, yazı yazmamak ve etrafa çöp bırakmamak temel kurallar.

Yeme-içme tarafında yerel esnaftan alışveriş yapmak; köylerden gelen ürünleri, bakliyatları, bal ve peynirleri tercih etmek hem ekonomiyi destekler hem de sana daha otantik bir tatil deneyimi sunar.

Arabayla geziyorsan, yakın çevredeki durakları tek bir günlük rotada birleştirmek hem yakıtı hem de zamanı daha verimli kullanmana yardımcı olur.

• Sakinlik arayanlar: Gürültü ve kalabalıktan kaçıp birkaç gün nefes almak isteyenler için.
• Tarih meraklıları: Roma hamamı ile Anadolu kasaba hayatını yan yana görmek isteyenler için.
• Türkiye’yi baştan keşfetmek isteyenler: Sadece sahil ve büyük şehirlere değil, iç bölgelere de dokunmak isteyen gezginler için.
• Yol üstü mola noktası arayanlar: Orta Anadolu rotalarına termal ve hikâyeli bir ara durak eklemek isteyenler için.
• Aileler: Dikkatli planlandığında çocuklarla da yapılabilecek, sakin ve güvenli bir kaçış noktası.

Sarıkaya mutfağı, tipik Orta Anadolu lezzetlerini yansıtıyor: etli nohut, kuru fasulye, bulgur pilavı, çorbalar, börekler ve sade ama doyurucu ev yemekleri. İlçe merkezindeki lokantalarda günün yemeği tarzında menüler bulmak mümkün.

Lezzet fikri: Uzun bir hamam seansından sonra, buharlı camların arkasında servis edilen sıcak bir etli nohut + pilav tabağı, Sarıkaya’ya dair akılda en çok kalan karelerden biri olabilir.

Tatlı tarafında sütlaç, revani, şerbetli tatlılar ve fırından yeni çıkmış unlu mamuller seni bekliyor. Elbette her günün vazgeçilmezi, küçük bardakta çay.

İlçe, etrafı açık bozkırla çevrili. İlk bakışta sade görünen bu manzara, özellikle sessizliği ve geniş ufku sevenler için büyük bir artı. Sabahın erken saatlerinde ya da akşam güneş batarken, renkler yumuşar ve her yer fotoğraflık olur.

Ilısu, Konurlu veya Pınarkaya çevresinde küçük yürüyüşler yaparak tarlalar, su kenarları ve köy hayatını bir arada görebilirsin. Kışın yağacak kar ise manzarayı bambaşka bir atmosfere sokar; beyaz örtü ve hamamdan yükselen buhar yan yana görülmeye değer.

Sarıkaya’da yıl boyunca büyük, ulusal ölçekte festivallerden çok; yerel düğünler, köy şenlikleri, spor karşılaşmaları ve resmi bayram kutlamaları öne çıkıyor. Yaz döneminde gurbetçilerin de gelmesiyle kalabalık artıyor, köylerde sazlı-sözlü geceler sıklaşıyor.

Zaman zaman hamam bölgesine bağlı küçük kültürel etkinlikler, konserler veya tanıtım programları da düzenlenebiliyor. Tarihler her yıl değiştiği için ziyaret öncesinde belediye veya kaymakamlık duyurularına göz atmakta fayda var.

Özetle: Sarıkaya’da her şey “büyük festival sahnesi” gibi değil; daha çok gündelik hayatın içindeki küçük kutlamalar, sıcak karşılamalar ve samimi buluşmalar olarak yaşanıyor.

• Hitit dönemi: Sarıkaya ve çevresi, Hitit uygarlığının önemli bölgelerinden birinin parçasıydı; yakın çevrede çok sayıda höyük bulunuyor.
• Antik çağ: Sonrasında Asur, Makedon ve Roma etkileri; Roma döneminde sıcak su kaynakları etrafında bir termal merkez oluşuyor.
• 2. yüzyıl: Basilica Therma’nın inşa edildiği dönem olarak kabul ediliyor; yapının anıtsal cephesi bu çağın izlerini taşıyor.
• Bizans, Selçuklu, Osmanlı: Hamam, farklı dönemlerde onarılarak kullanılmaya devam ediyor; termal kültür kesintiye uğramıyor.
• 1957: Sarıkaya, Yozgat’a bağlı bağımsız bir ilçe statüsü kazanıyor.
• 2018: Basilica Therma, UNESCO Dünya Mirası Geçici Listesi’ne giriyor; ulusal ve uluslararası görünürlük artıyor.
• Bugün: Sarıkaya, hem termal turizm hem de sade Anadolu hayatının buluştuğu, nispeten az bilinen bir uğrak noktası.

Sarıkaya’da en bilinen yer elbette Basilica Therma; ama “gizli cennet” dediğimiz noktalar daha çok zamanlama ve atmosferle ilgili:

• Sabah buharı: Gün doğumunda hamam çevresinde yürümek, henüz kimse yokken buharların arasından yükselen taşları izlemek.
• Kış gecesi: Kar yağarken açık havuzda yüzenleri seyretmek; sıcak su, soğuk hava ve ışıkların birleştiği anlar.
• Şekerpınar ve Karşıyaka çevresi: Kısa bir yürüyüşle ulaşılan küçük yükseltiler ve geniş bozkır panoramaları.
• Köy kahveleri: Konurlu, Küçükçalağıl veya Ürkütlü gibi köylerde küçük bir kahveye oturup sadece hayatı izlemek.

Basilica Therma ile ilgili en meşhur hikâye, bir kral kızının bu sularda şifa bulduğu efsanesi. Ağır bir hastalığa yakalanan genç kızın, başka çare kalmadığında buraya getirilip sıcak sularda yıkandığı, zamanla da sağlığına kavuştuğu anlatılır. Bu hikâye, Sarıkaya’da “su sadece bedeni değil, içini de rahatlatır” düşüncesinin temelini oluşturuyor.

Başka anlatılarda ise, yollardan yorgun gelen tüccarların, askerlerin, yolcuların bu sularda dinlenip yollarına devam ettiği söylenir. Bir anlamda Sarıkaya, yüzyıllar boyunca “yol üstü sığınağı” olarak anılır.

Yerel halk arasında, sıcak suyun ilk önce hayvanlar tarafından keşfedildiğine dair söylenceler de var. Anlatıya göre sürüler, soğuk kış günlerinde sürekli bu bölgeye gelip burada oyalanırmış; insanlar da bunun peşine düşüp suyu bulmuş.

Bazı yaşlıların anlattığı hikâyelerde, tipide yolda kalan yolcuların hamam sayesinde geceyi sağ salim atlattığı detaylar yer alıyor. Aradan yıllar geçse de bu hikâyeler, Sarıkaya’nın “zor zamanda kucak açan” bir yer olduğu fikrini pekiştiriyor.

Orta Anadolu ikliminin tüm özellikleri Sarıkaya’da da görülüyor: yazları sıcak ve kurak, kışları soğuk ve zaman zaman karlı. İlkbahar ve sonbahar ise daha ılıman ve sakin geçiyor.

• İlkbahar: Çevrede yeşil tonları artarken, havalar ılımanlaşıyor; köyler canlanıyor.
• Yaz: Gündüzler sıcak; gölge, çay molası ve serin akşamlar ön plana çıkıyor.
• Sonbahar: Açık ve berrak gökyüzü, fotoğraf için ideal ışık ve daha sakin bir ilçe atmosferi.
• Kış: Soğuk ama termal suyla kontrastın en hissedildiği dönem.

Ne zaman gitmeli? Özellikle hamam deneyimi için sonbahar–kış–ilkbahar hattı oldukça keyifli. Yazın da ziyaret edilebilir, ancak sıcaklık farkı o kadar belirgin olmayabilir.

Bölgedeki yollar genelde asfalt veya stabilize köy yolları. Resmî yürüyüş parkuru pek olmasa da, kısa yürüyüşlerle bozkırın ritmini hissetmek mümkün.

• Kaplıca – Şekerpınar kısa turu: Hamam bölgesinden başlayıp mahalle sokaklarında dolaşarak yapılabilecek hafif bir yürüyüş.
• Konurlu – Pınarkaya çevresi: Arabayla köye gidip, oradan tarlalar ve köy yollarında 1–2 saatlik bir doğa turu.
• Ufuk yürüyüşleri: İlçe merkezinden bile birkaç dakika uzaklaştığında açık manzaralar başlıyor; sadece ufka doğru yürümek bile iyi geliyor.

Yaz aylarında güneş ve sıcaklık, kışın ise rüzgâr ve buzlanma dikkate alınmalı; mevsime göre giyinmek önemli.

İlçe merkezi küçük ve yürünebilir; ancak kaldırımlar ve geçişler her zaman kusursuz değil. Bazı otellerde asansör ve rampalar varken, bazılarında sadece merdiven bulunabiliyor.

Kaplıca bölgesinde çoğunlukla beton veya taş zeminler var; bazı alanlarda rampalar mevcut. Tarihi yapının bazı kısımlarına erişim ise doğal olarak kısıtlı olabiliyor. Konfor açısından beklentileri önceden ayarlamak, gelmeden önce konaklama ve tesislerle iletişime geçmek doğru olur.

Sarıkaya’da engelli gezginler için altyapı kısmen mevcut, ancak her noktada tam erişilebilirlik garanti değil. Buna karşılık, yerel halkın yardımsever tavrı çoğu durumda işleri kolaylaştırıyor.

• Konaklama rezervasyonu yaparken girişler, asansör durumu ve oda erişimi hakkında fotoğraflı bilgi istemek faydalı.
• Kaplıca işletmesine, havuza giriş-çıkışta destek, kaymaz zemin ve korkuluklar hakkında önceden soru sormak önemli.
• Toplu taşıma araçlarının çoğu tam erişilebilir değil; bu nedenle özel araç veya taksi daha konforlu bir seçenek.

İlçede insanlar genelde samimi; ihtiyaçlarını net ifade ettiğinde çoğu kapı hızlıca açılıyor.

• Basilica Therma cephesi: Kemerler, nişler ve yükselen buharla birlikte tam bir kartpostal manzarası.
• Gece çekimleri: Aydınlatılmış hamam ve soğuk havada yükselen buhar, özellikle uzun pozlamayla çok etkileyici kareler verir.
• Köy girişleri: Köy tabelaları, tarlalar ve ufuk çizgisi birlikte güzel kompozisyonlar sunar.
• Gün batımı bozkırı: Özellikle Karşıyaka ve Şekerpınar çevresinden görülen geniş manzara, gün batımında yumuşak renklere bürünür.

Not: İnsanları fotoğraflamadan önce mutlaka izin istemek, kırsal bölgelerde ayrıca önem taşıyor.

Türkiye genelinde olduğu gibi, Sarıkaya’da da acil durum numarası 112. İlçede sağlık ocağı ve çeşitli sağlık birimleri; Yozgat’ta ise daha kapsamlı hastaneler bulunuyor.

Termal suya girmeden önce, özellikle kalp-damar veya tansiyon rahatsızlığı olanların doktor tavsiyesi alması önemli. Çok sıcak suya uzun süre maruz kalmamak, hamam öncesi ve sonrası bol su içmek iyi bir önlem.

Seyahat çantanda temel ilaçlar, ağrı kesici, mide ilacı, yara bandı ve kişisel ilaçların mutlaka olmalı.

Sarıkaya’da büyük alışveriş merkezleri yerine; bakkallar, kasaplar, manavlar, fırınlar ve haftalık pazarlar ön planda. Bu da ilçeye çok daha yerel bir hava veriyor.

Pazarlarda mevsime göre sebze-meyve, bakliyat, peynir ve köy ürünleri bulabilirsin. Küçük dükkanlarda ise kuru bakliyat, baharat, çay ve günlük ihtiyaç malzemeleri satılıyor.

Önemli not: Türkiye’de sokakta veya dükkan önünde müşteriye seslenmek oldukça normal ve misafirperverliğin bir parçası. Ancak çağrılar çok ısrarcı ve rahatsız edici hale gelirse, bunu “turistik baskı” olarak görebilirsin. Böyle durumlarda kibar ama net bir “Sağ olun, istemiyorum” demen yeterli.

Birçok ziyaretçi için en ilginç görüntü, eksi derecelerde dışarıda yürürken hamamdan çıkan insanların buharlar içinde sudan çıkıp tekrar suya girmesi. Soğuk hava, sıcak su ve buhar bir araya gelince ortaya film sahnesi gibi bir tablo çıkıyor.

Yine ilginç olan, tarihi Roma cephesinin hemen arkasında tamamen gündelik bir ilçe hayatının akıyor olması. Bir yanda antik taşlar, diğer yanda markete yürüyen insanlar, okuldan çıkan çocuklar… Bu kontrast Sarıkaya’nın ruhunu çok net anlatıyor.

• Basilica Therma (Sarıkaya Roma Hamamı / Kral Kızı Hamamı): İlçenin kalbi; hem fotoğraf hem termal deneyim için bir numaralı durak.
• Kaplıca Mahallesi: Hamam çevresindeki oteller, pansiyonlar, lokantalar ve çay ocaklarıyla küçük bir termal kasaba atmosferi.
• İlçe merkezi: Camiler, resmi binalar, çarşı alanları ve çay ocaklarıyla günlük Sarıkaya hayatı.
• Köyler: Akbenli, Karayakup, Konurlu, Yaylagül ve diğer köyler; Orta Anadolu’nun bugünkü yüzünü gösteren doğal duraklar.

• Sisli sabah hamam manzarası: Güne yeni başlarken sıcak su ve buharın birleştiği sessiz anlar.
• Karlı gecelerde açık havuz: Kar taneleri düşerken sıcak suda geçirilen dakikalar.
• Köy kahveleri: Köy meydanındaki küçük kahvehanelerde oturup sadece hayatı izlemek.
• Bozkır ufku: Özellikle Karşıyaka ve Şekerpınar çevresindeki küçük yükseltilerden görülen sonsuz ufuk çizgisi.

Sarıkaya’ya tek günde gidip dönmek mümkün mü?

Evet, Yozgat ve çevre ilçelerden günübirlik gidip dönmek mümkün. Vaktin varsa bir gece kalmak çok daha keyifli olur.

Hamam yılın her döneminde açık mı?

Genelde yıl boyunca hizmet veriliyor; ancak bakım dönemleri veya özel günlerde saatler değişebileceği için gelmeden önce güncel bilgiyi kontrol etmek iyi olur.

Aile ve çocuklarla gelmek uygun mu?

Uygun; sadece su sıcaklığını, havuzda kalma süresini ve çocukların dinlenme ihtiyaçlarını iyi ayarlamak gerekiyor.

Mutlaka arabaya ihtiyaç var mı?

Yalnızca hamam için geliyorsan toplu taşıma ve servislerle de gelebilirsin. Köylere ve manzara noktalarına gitmek için ise araba büyük avantaj.

Kaç günlük konaklama ideal?

Termal deneyim ve kısa köy turları için 1–2 gece çoğu gezgin için yeterli; daha sakin ve uzun süreli dinlenmek istersen bu süreyi uzatabilirsin.

Başka hangi rotalarla birleştirilebilir?

Sorgun, Yozgat merkez, Boğazlıyan ve çevredeki diğer Yozgat ilçeleriyle birlikte güzel bir Orta Anadolu hattı oluşturabilirsin.

• Sarıkaya ilçe merkezi: Resmî kurumlar, çarşı, okullar ve çay ocaklarıyla ilçenin kalbi.
• Kaplıca Mahallesi: Roma hamamı etrafında konaklama ve yeme-içme işletmelerinin toplandığı bölge.
• Karayakup: İlçe ekonomisinde önemli yeri olan, tarım ve hayvancılığın öne çıktığı köy/yerleşim.
• Terzili: Hamam bölgesine nispeten yakın, geleneksel dokusunu koruyan köy.
• Şekerpınar: İlçe merkezine yakın, hem konut hem de bozkır manzaralarıyla dikkat çeken mahalle.

Mahalleler

• Bahçelievler Mahallesi: Bahçeli evlerin ve aile yaşamının öne çıktığı sakin bir konut bölgesi.
• Battalgazi Mahallesi: Hareketli sokakları ve küçük esnafıyla ilçe yaşamının canlı olduğu mahallelerden biri.
• Beyazıt Mahallesi: Merkezi konuma sahip, hem konut hem de küçük işletmelerin bulunduğu mahalle.
• Cumhuriyet Mahallesi: Okullar, marketler ve cami etrafında dönen yoğun günlük hayatıyla tipik bir kasaba mahallesi.
• Çıkırıkçı Mahallesi: Konutların tarlalara doğru açıldığı, şehir ve kırsalın buluştuğu sakin bir bölge.
• Fatih Mahallesi: Ağırlıklı olarak konut alanı; ilçe merkezine yakın, günlük ihtiyaçlara kolay erişim sağlıyor.
• Fevzi Çakmak Mahallesi: Apartmanların ve hizmet noktalarının bir arada bulunduğu, ulaşımı kolay bir mahalle.
• Hürriyet Mahallesi: Esnaf, konut ve küçük park alanlarının iç içe geçtiği yerleşim bölgesi.
• İstiklal Mahallesi: İlçenin önemli geçiş güzergahlarına yakın, hem ticaret hem konut içeren mahalle.
• Kaplıca Mahallesi: Termal turizmin merkezi; oteller, pansiyonlar ve hamam çevresindeki işletmelerle öne çıkıyor.
• Karayakup Mahallesi: İlçeye bağlı önemli yerleşimle bağlantı sağlayan, hareketli bir bölge.
• Karşıyaka Mahallesi: Yerleşimin kenar hattında, bozkır manzarasına yakın konumlu mahalle.
• Kayapınar Mahallesi: Şehir dokusuyla kırsalın kesiştiği, bahçeli evlerin bulunduğu alan.
• Kazım Karabekir Mahallesi: Konut ağırlıklı, sakin sokaklarıyla bilinen mahalle.
• Köprücek Mahallesi: Geçiş noktalarına yakınlığıyla, günlük hareketin yoğun hissedildiği mahalle.
• Osman Gazi Mahallesi: Apartmanlar, küçük kafeler ve marketlerle dolu modern yerleşim dokusu.
• Şekerpınar Mahallesi: Konutlardan tarlalara doğru açılan, şehirden doğaya geçişi hissettiren mahalle.
• Terzili Mahallesi: Köy atmosferini güçlü şekilde koruyan, daha gevşek yerleşimli bölge.
• Yenidoğan Mahallesi: Daha yeni yapıların bulunduğu, gelişmekte olan mahalle.

Köyler

• Akbenli Köyü: Tarlalarla çevrili, geleneksel tarım hayatının sürdüğü küçük bir köy.
• Akbucak Köyü: Geniş ekim alanları ve sade mimarisiyle tipik bir Orta Anadolu köyü.
• Akçadam Köyü: Evler ve tarla yollarının iç içe geçtiği, sessiz ve sakin bir yerleşim.
• Alembey Köyü: Çevresindeki bozkır manzarasıyla, özellikle gün batımında çok etkileyici.
• Alifakılı Köyü: Geleneksel köy evleri, bahçeler ve dar sokaklarıyla klasik Anadolu görüntüsü sunuyor.
• Arpalık Köyü: Tahıl üretiminin öne çıktığı, tarlalarla çevrili küçük bir köy.
• Azapbaşılı Köyü: Bozkırın ortasında, ufka doğru açılan manzaralarıyla dikkat çeken yerleşim.
• Babayağmur Köyü: Hafif engebeli arazisi ve sakin atmosferiyle doğa yürüyüşleri için uygun.
• Bağlıca Köyü: Bağlar, bahçeler ve tarlaların bir arada bulunduğu yeşil bir köy.
• Baraklı Köyü: Küçük ölçekli, samimi bir köy yaşamı sunan yerleşim.
• Bebekköy Köyü: Seyrek yerleşimli, tarlalar ve çiftliklerle çevrili bir köy.
• Boyalık Köyü: Tarımın merkezde olduğu, sade ve huzurlu bir köy düzeni.
• Burunkişla Köyü: Açık görüş alanı ve yüksekçe noktalarıyla bozkır panoraması sunan yerleşim.
• Büyükçalağıl Köyü: Daha büyük ölçekli, merkezinde hareketli bir köy meydanı olan yerleşim.
• Çatak Köyü: Hafif çukur alanlarla çevrili, doğaya yakın bir köy.
• Çokumeşme Köyü: Küçük ama sıkı bağlara sahip, geleneksel yaşamın sürdüğü köy.
• Deredoğan Köyü: Su yollarına yakın konumuyla, yeşilliğin biraz daha arttığı bir yerleşim.
• Derekaplancı Köyü: Dereler ve tarım alanlarının yan yana görüldüğü, sakin bir köy.
• Doğansaray Köyü: Açık araziler, tarlalar ve ufka doğru uzanan yollarla çevrili yerleşim.
• Emirbey Köyü: Ortasında cami ve etrafında toplanan evlerden oluşan klasik köy düzeni.
• Erbek Köyü: Tarım ve hayvancılıkla geçinen, sade ve sessiz bir köy.
• Gülpınar Köyü: Bahar aylarında çiçekler ve bahçelerle renklenen, ismiyle uyumlu bir köy.
• Gündüzlü Köyü: Sabah erken saatlerde başlayan tarla hareketliliğiyle ismine yakışan dinamik bir köy.
• Hasbek Köyü: Uzak ve huzurlu konumuyla, şehirden kaçış hissi yaşatan yerleşim.
• Hisarbey Köyü: Biraz daha yüksek bir noktada yer alan, manzarası geniş bir köy.
• Ilısu Köyü: Su kaynaklarına yakınlığıyla öne çıkan, tarım alanlarıyla çevrili yerleşim.
• İnevi Köyü: Geleneksel mimarisi ve dar sokaklarıyla klasik Anadolu köy atmosferi sunuyor.
• İnkışla Celalhüyüğü Köyü: Yakınında höyük bulunan, tarihle iç içe bir köy yerleşimi.
• Kadıgüllü Köyü: Küçük ama karakterli, köy içi yolları ve tarlalarıyla sade bir durak.
• Kadılı Köyü: Yerel üretimin ön planda olduğu, tarımsal faaliyetlerin yoğun olduğu bir köy.
• Karabacak Köyü: Açık araziye yayılan evleri ve tarlalarıyla tipik bir bozkır köyü.
• Karacalar Köyü: Meyve ağaçları ve küçük bahçeleriyle canlanan köy görüntüsü sunuyor.
• Karaelli Köyü: Geniş ekim alanlarına komşu, sakin bir kırsal yerleşim.
• Karahallı Köyü: Sessiz sokakları ve sade köy yaşamıyla tanımlanabilecek küçük bir yerleşim.
• Kargalık Köyü: Tarla ve mera alanlarının yoğun olduğu, hayvancılığın önemli yer tuttuğu köy.
• Kemallı Köyü: Klasik köy yerleşim düzenine sahip, tarım ve hayvancılığın birlikte yürütüldüğü bölge.
• Kerpikçik Köyü: Geleneksel mimarinin hâlâ görülebildiği, sakin bir köy.
• Koçak Köyü: Tarlalar, hayvanlar ve köy içi gündelik hayatın iç içe geçtiği yerleşim.
• Koççağız Köyü: Küçük ölçekli, sade ve samimi bir köy atmosferi sunuyor.
• Konurlu Köyü: Çevresindeki manzara ve yürüyüş imkânlarıyla dikkat çeken, hoş bir kırsal durak.
• Küçükçalağıl Köyü: Büyükçalağıl’ın daha küçük kardeşi gibi; kompakt ve sıcak bir köy ortamı.
• Kürkçü Köyü: Geleneksel tarım ve hayvancılık düzeninin hâkim olduğu, sakin bir köy.
• Mescitli Köyü: Merkezinde cami bulunan, köy hayatının cami etrafında örgütlendiği yerleşim.
• Pınarkaya Köyü: Su kaynakları ve tarım alanlarının yan yana görüldüğü, yeşil dokulu bir köy.
• Ramazanlı Köyü: Küçük, içten ve ağır tempolu köy yaşantısının sürdüğü yerleşim.
• Selimli Köyü: Bozkırın ortasında, sade ve huzurlu bir köy panoraması sunuyor.
• Söylemez Köyü: Sessizliği ve dinginliğiyle dikkat çeken, küçük ve sakin bir köy.
• Tepedoğan Köyü: Adından da anlaşılacağı gibi, hafif yüksek konumuyla çevreyi izleyebileceğin bir köy.
• Tomarcahüyüğü Köyü: Yakınındaki höyükle birlikte tarih ve bugünün yan yana görülebildiği yerleşim.
• Topaktaş Köyü: Geniş ekim alanları ve az sayıda yapısıyla tipik bir kırsal tablo.
• Toprakpınar Köyü: Su, toprak ve üretimin iç içe geçtiği, tarımsal karakteri güçlü bir köy.
• Ürkütlü Köyü: Biraz daha izole konumda; sessizlik ve doğayla baş başa kalmak isteyenler için ilginç bir durak.
• Yahyali Köyü: Yüksekçe bir konumda, açık manzaraya sahip, klasik köy dokusu taşıyan yerleşim.
• Yaylagül Köyü: Özellikle yaz aylarında canlanan, adını çiçekli yazlık alanlardan alan köy.
• Yazıkaplancı Köyü: Tarım ve geleneksel köy düzeninin öne çıktığı, sakin bir yerleşim.
• Yukarısarıkaya Köyü: İlçe merkezine yukarıdan bakan, manzarası ve Sarıkaya’ya yakınlığıyla dikkat çeken köy.